# Afşin Bey'in Anadolu Akınları

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Fin_Bey'in_Anadolu_Ak%C4%B1nlar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Afşin Bey'in Anadolu Akınları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Af%C5%9Fin_Bey%27in_Anadolu_Ak%C4%B1nlar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Asia_Minor_in_the_Greco-Roman_period_-_general_map_-_regions_and_main_settlements.jpg/1280px-Asia_Minor_in_the_Greco-Roman_period_-_general_map_-_regions_and_main_settlements.jpg)
* (Caliniuc since Putzger & Westermann atlases (Atlas zur Weltgeschichte, Stier, H.E., dir., 1985), CC-BY-SA-4.0)*

- **Çatışma:** Afşin Bey'in Anadolu Akınları (1066-1070)
- **Tarih:** 1066-1070
- **Yer:** Anadolu
- **Sebep:** Selçuklu Türklerinin Anadolu'yu yurt edinmek gayesi neticesinde Sultan Alparslan'ın Türkmen Beylerine ve Komutanlarına emir vermesi.
- **Sonuç:** Selçuklu Türkmenlerinin Anadolu üzerine düzenlediği akınların sonucunda Bizans'a ait şehirler tahrip edildi ve bölede bulunan Bizans birlikleri ve garnizoları da aldıkları yenilgiler sonucunda yıprandı ve İmparator Romanos Diogenes'in bölgeye yaptığı seferler de Selçuklu akınlarını durduramadı. Ayrıca Selçuklu Türkmenleri bu akınların neticesinde önemli miktarda maddi kazanç elde etti.
- **Savaşan:** Büyük Selçuklu İmparatorluğu; 30px Bizans İmparatorluğu
- **Komutan:** Alparslan; Afşin Bey; Gümüştekin Bey; Ahmedşah Bey; Arslantaş Bey; Serhenkoğlu Bey; Dilmaçoğlu Mehmed Bey; Duduoğlu Bey; Türkman Bey; Romen Diyojen; Nikeforos Botaneiates; Manuel Komnenos; Filaretos Bırahmiyos; Aurandanos; Bizans şehir garnizonlarının başkomutanları
- **Birlik:** Selçuklu Türkmen Akıncıları; Bizans Ordusu

**Afşin Bey'in Anadolu Akınları**, 1066-1070 yılları arasında [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı [Afşin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Fin_Bey) tarafından [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına düzenlenen seferlerdir. Bu akınlar, Selçukluların [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya yönelik ilk kapsamlı ilerleyişleri arasında yer almakta olup, [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri), [Antakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antakya) ve çevresine kadar uzanmıştır. Gerçekleştirilen seferler sırasında Bizans orduları çeşitli muharebelerde mağlup edilmiş, bazı şehirler ve kaleler ele geçirilmiş, önemli miktarda ganimet ve esir elde edilmiştir. Anadolu içlerine yönelik bu harekâtlar, Selçuklulara bölgenin coğrafyası ve savunma yapısı hakkında önemli bilgiler sağlamış; ayrıca [Malazgirt Meydan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt_Meydan_Muharebesi)'ne giden süreçte askerî ve stratejik bir hazırlık işlevi görmüştür.

## Afşin Bey'in Anadolu'ya gelmesi

Sultan [Alparslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan)'ın emri üzerine Gümüştekin, [Afşin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Fin_Bey) ve Ahmedşah gibi Selçuklu [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) beyleri [Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murat_Nehri) ve [Dicle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dicle) nehirlerini takip ederek yolları üzerinde bulunan kaleleri fethettiler.[^1][^2] Daha sonra El-Cezire bölgesine girip [Ergani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergani) ve [Nizip](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nizip) havalisinde fetihler yaptıktan sonra [Nusaybin'i](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusaybin) kuşattılar. Nusaybin kuşatmasının başarısız olması üzerine [Fırat'ı](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat) geçerek [Adıyaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ad%C4%B1yaman_%28il%29) üzerine akın düzenlediler. Selçuklu akınlarına karşı harekete geçen Bizans komutanı Aurandanos, Selçukluların üzerine yürüdü. İki taraf [Hoşin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ho%C5%9Fin%2C_Hilvan) Kalesi yakınlarında karşılaştı, meydana gelen muharebede Bizans ordusu ağır bir bozguna uğradı ve Aurandanos esir düştü fakat daha sonra 40 bin altın karşılığında serbest bırakıldı.[^3] Daha sonra [Ahlat'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahlat) dönen Selçuklu Türkmenleri arasında yaşanan anlaşmazlık sonucunda Gümüştekin'in Afşin'in kardeşini öldürmesi üzerine Afşin de Gümüştekin'i öldürüldü.[^4] Sultan Alparslan'ın tepkisinden korkan Afşin Bey beraberinde bulunan Türkmenler ile [Amanos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nur_Da%C4%9Flar%C4%B1) Dağları arasında bulunan Karadağ'da karargah kurarak Anadolu'da akınlara başladı. Afşin Bey komutasındaki Selçuklu Türkmenleri 1066 yılında [Dulûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCl%C3%BCk) ve Raban'ı fethedip Antakya üzerine akın düzenlediler ve büyük miktarda ganimet elde ettiler.[^5] Daha sonra Afşin Bey komutasındaki Selçuklu Türkmenleri 1067 yılında [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya) yakınlarında karşılaştıkları Bizans ordusunu bozguna uğrattılar ve [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) üzerine hücum ederek şehri fethettiler. Afşin Bey ve komutasındaki Selçuklu Türkmenleri Karaman üzerine akınlar düzenledikten sonra ele geçirdikleri malları ve esirleri satmak için [Halep'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) gittiler.[^6] 1068 yılında tekrar Antakya üzerine sefere çıkan Afşin Bey komutasındaki Selçuklu Türkmenleri Bizans'ın Antakya'da bulunan karargahını yerle bir ettikleri gibi büyük miktarda ganimet ve çok sayıda esir aldılar. Sultan Alparslan bu yaşananları memnuniyetle karşıladı ve Afşin Bey'i affeti.[^7] Bizans İmparatorluğu Selçuklu Türkmenlerinin Anadolu'ya olan akınlarını durdurmak için [Nikeforos Botaneiates](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Nikiforos)'i doğu orduları başkomutanı olarak atandı ama Nikeforos görevinde başarız oldu ve Selçuklu Türkmenlerinin Anadolu'ya olan akınları devam etti.[^8]

## Bizans'ın tepkisi

Selçuklu Türkmenlerinin akınları karşısında zor durumda kalan Bizans İmparatoriçesi [Eudokia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eudokia_Makrembolitissa) imparatorluk içerisindeki sorunları çözmek ve Türkmen akınlarını durdurmak için [Romanos Diogenis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romen_Diyojen) ile evlendi. İmparator Romanos Selçuklu Türkmenlerini durdurmak için paralı askerlerinde yer aldığı büyük bir Bizans ordusu[^9] ile Doğu'ya doğru sefere çıktı. İmparator Romanos [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)-[Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas)-[Divriğ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divri%C4%9Fi)-[Toroslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toros_Da%C4%9Flar%C4%B1)-[Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) Güzergahı üzerinden [Menbic](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnbi%C3%A7)'e gelerek şehri ele geçirdi.[^10] [Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) vassalı olan [Mirdasilerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirdaso%C4%9Fullar%C4%B1) Haleb yakınlarında bir Bizans ordusunu bozguna uğratması üzerine İmparator Romanos, Haleb önlerine gelerek Mirdasiler ile muharebeye girişti. Bu muharebede her iki taraf da ağır kayıplar verdi. İmparator Romanos bu muharebeden sonra Türkler tarafından ele geçirilen Artah ve İmm kalelerini geri aldı.[^11] Ayrıca Romanos, Kayseri'ye gelmeden önce Selçuklu Türkmenlerinin [Niksar'ı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niksar) ele geçirdiği ve yağma ettiği haberinin gelmesi üzerine yolunu değiştirerek Sivas'a oradanda [Divriği'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divri%C4%9Fi) geçti ve yol boyunca Selçuklu saldırıları ile karşı karşıya kaldı.[^12] Romanos Menbic'den önce Malatya önlerine gelerek Selçukluların Türkmen komutanlarından olan Has İnal'ın bulunduğu Malatya'yı kuşatmış fakat mağlup olarak Menbic'e hareket etmiştir. Ayrıca Bizanslılar Menbic'in yanı sıra [Artah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artah), [Azez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azez) ve Usfûnâ'yı ele geçirip bölge halkını kılıçtan geçirmiştir. Romanos, Afşin Bey komutasındaki Selçuklu Türkmenlerinin [Emirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emirda%C4%9F) ve [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar) yakınlarında karşılaştıkları Bizans kuvvetlerini mağlup etmesi ve ardından [Amurriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amorium)'yi (Amorion) ele geçirmesi üzerine büyük bir endişeye kapılmış ve ordusu ile ülkesine geri dönmüştür. Bizans ordusu Anadolu'ya geldiğinde İmparator Romanos'un emri üzerine bölünmüş ve Anadolu'da bulunan Selçuklu Türkmenlerine saldırmak için harekete geçmişti. Bu Bizans ordularından biri [Kilikya'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilikya) akınlarda bulunan Selçuklu Türkmenlerine saldırmış ve onları [Silifke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silifke) dolaylarında zor durumda bırakmıştır. Bu durum üzerine Türkmenler Haleb'e çekilmiştir. Ayrıca Afşin Bey, İmparator Romanos'un Anadolu'ya gelmesinden sonra çok sayıda esir ve mal ile geri dönmüştü ve İmparator Romanos, Afşin Bey ile mücadeleye girişmekten kaçınarak [Konstantiniyye'ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis) gitmiştir. İmparator Romanos'un bu seferi Selçuklu Türkmenlerinin akınlarını durduramamıştır.[^13]

## Sonrasında yaşananlar

1069 yılında Afşin Bey, Sunduk Bey, Ahmetşah Bey, Türkman Bey, [Dilmaçoğlu Mehmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilma%C3%A7o%C4%9Flu_Mehmed_Bey), Duduoğlu Bey, Serhenkoğlu Bey ve Arslantaş Bey komutasındaki Selçuklu Türkmenleri Anadolu sahasında tekrar akınlar düzenlemeye başladı. İmparator bu akınları durdurmak için bölgeye ordular sevk ettiyse de bu ordular Selçuklu Türkleri ile giriştikleri mücadelede mağlup oldu. Selçuklu Türklerini durduramayan İmparator Romanos Manuel Komnenos komutasındaki bir orduyu Sivas dolaylarına Filaretos Bırahmiyos komutasındaki bir diğer orduyu da Malatya dolaylarına gönderdikten sonra üçüncü bir ordu ile bizzat sefere çıkma kararı aldı.[^14] İmparator Romanos 1069 yılında tekrar Anadolu üzerine sefere çıktı. Romanos bu seferinde [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri), [Palu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palu) ve [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas) dolaylarında Türkmenler ile mücadeleye girişerek esirler almıştır fakat Selçuklu Türklerinin geri çekilmesi karşısında bir sonuç alamadı ve [Konstantiniyye'ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis) geri döndü.[^15] Ayrıca Selçuklu Türkleri Malatya'da bulunan Filaretos Bırahmiyos komutasındaki Bizans ordusunu ağır bir bozguna uğrattı. Afşin Bey'in ve diğer Selçuklu Türklerinin Konya[^16] ve Karaman başta olmak üzere birçok şehir ve kaleyi ele geçirdiği haberi üzerine İmparator Romanos Kayseri'ye gelerek onlar ile mücadeleye girişmek için hazırlık yapmıştır. Fakat Selçuklu Türkleri onun bu planını boşa çıkartarak Haleb'e çekilmiştir.[^17] 1070 yılında Anadolu'ya gelen Sultan Alparslan, Erciş ve Malazgirt'i fethettikten sonra Afşin Bey'e, Selçuklu [Meliki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melik) Erbasgan'ı yakalayıp getirmesini emretti. Bu durumdan haberdar olan Erbasgan ordusu ile Anadolu'ya kaçtı. Erbasgan, Anadolu'da karşısına çıkan Bizans generali Manuel Komnenos komutasındaki Bizans ordusunu bozguna uğratarak Manuel Komnenos'u esir aldı. Manuel, Erbasgan'ın Bizans'a sığınmak niyetinde olduğunu esir düştüğünde inandı. Afşin Bey'in onlara doğru gelmesi üzerine hızlı bir şekilde Konstantiniyye'ye doğru yola koyuldular.[^18] Manuel ve Erbasgan'ı takip ederek yolu üzerinde bulunan Kayseri, Sivas, [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar), [Uşak](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C5%9Fak), [Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizli), [Honaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Honaz), [Laodikya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laodikya), [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) ve [Marmara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_B%C3%B6lgesi) bölgesinde de akınlar düzenledikten sonra [Kadıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1k%C3%B6y) yakınlarına gelen Afşin Bey, İmparator Romanos'a Erbasgan'ı ve yanındakileri teslim etmesi için elçi gönderdi fakat bir sonuç alamadı. Yaptığı talebin reddedilmesinin ardından Afşin Bey, aynı yıl içerisinde Ahlat'a geri dönmek üzere yola çıktı. Bu yolculuğu sırasında Afşin Bey, yolu üzerinde bulunan Bizans şehirlerine ve kalelerine akınlarda bulundu. Giriştiği bütün akınlarda ele geçirdiği mallar ile Ahlat'a dönen Afşin Bey, Sultan Alparslan'ı Bizans ve Erbasgan'ın durumundan haberdar etti.[^19]

## Akınların sonuçları

Afşin Bey'in ve diğer Selçuklu Türklerinin bu akınları neticesinde Bizans'ın bölgedeki istikrarı iyice sarsılmış ve bölgede bulunan Bizans birlikleri ile garnizoları Selçuklu Türkmenlerinin saldırılar sonucunda yıpranmıştır. Afşin Bey Anadolu hakkında edindiği her türlü askeri, coğrafi, stratejik v.b. istihbaratı Sultan Alparslan'a bildirerek [Malazgirt zaferine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt_Meydan_Muharebesi) giden yolda önemli katkılarda bulunmuştur.

[^1]: AFŞİN. <https://islamansiklopedisi.org.tr/afsin>
[^2]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 53.
[^3]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 53-54.
[^4]: AFŞİN. <https://islamansiklopedisi.org.tr/afsin>
[^5]: Turan, Osman. Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. Ötüken, 2019, s. 161-162.
[^6]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 54.
[^7]: Turan, Osman. Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. Ötüken, 2019, s. 162.
[^8]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 54.
[^9]: Turan, Osman. Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. Ötüken, 2019, s. 167.
[^10]: Kafesoğlu, İbrahim. Selçuklu Tarihi. Milli Eğitim Bakanlığı, 1972, s. 48-49.
[^11]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 56.
[^12]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 56.
[^13]: Turan, Osman. Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. Ötüken, 2019, s. 167-168.
[^14]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 57.
[^15]: Kafesoğlu, İbrahim. Selçuklu Tarihi. Milli Eğitim Bakanlığı, 1972, s. 48-49.
[^16]: Turan, Osman. Selçuklular târihi ve Türk-İslâm medeniyeti. Ötüken, 2019, s. 168.
[^17]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 57.
[^18]: AFŞİN. <https://islamansiklopedisi.org.tr/afsin>
[^19]: Sevim, Ali. Selçuklu devletleri tarihi: siyaset, teşkilât ve kültür. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1995, s. 58.
