# Afşar boyu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_boyu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Afşar boyu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Af%C5%9Far_boyu (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Forma-1.svg/1280px-Forma-1.svg.png)
* (Dpodujkp, CC-BY-4.0)*

- **Grup:** Afşar
- **Nüfus:** 200.000-342.000
- **Diller:** Afşarca, Farsça, Türkçe, Türkmence
- **Dinler:** İslam
- **İlgili gruplar:** Oğuz Türkleri

![Afşar Tamga Bayrağı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d8/Av%C5%9Far_Tamga_Bayra%C4%9F%C4%B1.jpg)
*Afşar Tamga Bayrağı (Ozan Ağaoğlu, CC-BY-SA-4.0)*

![Afşar Damgası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Avsar.svg/1280px-Avsar.svg.png)
*Afşar Damgası (Ruzgar, public-domain)*

**Afşar boyu** veya **Avşar boyu**, [Oğuz Kağan Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1)'na göre [Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)ın 24 boyundan biri ve [Kaşgarlı Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud)'a göre [Divân-ı Lügati't-Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)'teki yirmi iki Oğuz bölüğünden[^1] diye tanımladığı altıncısıdır. Bu boyların [Bozoklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklar) kolundan (sağ kolundan) [Oğuz Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan)'ın oğlu [Yıldız Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Han_%28mitoloji%29)'ın dört oğlundan en büyüğü olan Afşar'ın soyundan gelir.

## Oymakları

- Alplū
- Araşlū
- Ağaçlu
- Ağanlu
- Ağca İnlü
- Ağca İvaz Hacılu
- Alhanlar Ağızlu
- Ahşamlu
- Bekeşlū
- Gündüzlü
- Hacısamlu
- Imirlü - Bir başka [Oğuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar) boyu olan Eymür oymağıyla da ilişkilendirilir.[^2]
- İzollu
- Köse Aḥmedlū
- Köselü
- Pāpāglū
- Kasımlū
- Kereḵlū
- Karalu
- Karaçorlu
- [Ḳarāmānlū](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1_oyma%C4%9F%C4%B1) - [Salur boyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salur_boyu) ile de ilişkilendirilir. Oymağın [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'daki kolu [Karamanoğulları Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)ni kurmuştur.
- Kırklu - [Afşar İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun kurucusu [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın mensup olduğu oymaktır.
- İmanlu
- Şayiplü[^3][^4]
- Kızıllu
- Kilelü (Kileler)
- [Salmanlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salmanl%C4%B1_obas%C4%B1)[^5] - Osmanlı Tahrir kayıtlarında [Bayat boyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayat_boyu)na mensup olarakta geçmiştir.
- Senelü
- Sevinçlü
- Seydi Fakihlu
- Sığırlu
- Sıraçlu
- Sofular Yörükleri
- Şadıllı/Şadlu[^6]
- [İnallu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aynallu)
- Sindelli
- Tur Ali Hacılu
- Receplü
- Balabanlu
- Karabudaklı

## Afşar boyunun tarihi

Afşarlar [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da iken [Dede Korkut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korkut_Ata) destanlarında *Oğuzeli* diye geçen [Sir-Derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyhun) bölgesinde yaşamışlardır. Büyük göç ile birlikte [Huzistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzistan) yoluyla bir grup da [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan) yoluyla [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya gelmişler, bu arada [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran), [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan) ve [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'a da yayılmışlardır. Afşarlar, Oğuz'un öteki torunları [Kınık](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1n%C4%B1k)lar ve [Kayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1_boyu)lar gibi devlet kurmuş, büyük hükümdarlar ve sülaleler yetiştirmişlerdir. [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular), [Aksungurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksungurlular), [Özeroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zero%C4%9Fullar%C4%B1), [Sırkıntıoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rk%C4%B1nt%C4%B1o%C4%9Fullar%C4%B1), [Karsantıoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karsant%C4%B1o%C4%9Fullar%C4%B1), [Küçük Alioğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Alio%C4%9Fullar%C4%B1) ve [Kozanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kozano%C4%9Flu) gibi, Afşarlardan kurulu ya da onların güçlü desteği ile yaşamış sülaleler de bulunmaktadır.[^7]

[Gazneli Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Gaznev%C3%AE) zamanında Oğuzlar'a [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) denmeye başlanmıştır. Anadolu'daki en güçlü Türkmen boyu olduğu ve devlet yönetmiş sayılı boylardan olduğu kayıtlarda yer alan Afşarlar [İran Devleti'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) başına [Safeviler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)den sonra geçen ikinci Türk boyudur. Sonuçta bu Türk boyu geniş bir bölgenin tarihinde belirleyici unsur olmuştur.

### Çeşitli coğrafyalarda Afşarlar

Afşarlar Türk tarihinin farklı aşamalarında kendilerinden söz ettirmişlerdir. Bu aşamalar aşağıdaki maddelerde toplanabilir.

#### Anadolu coğrafyasında

- [Musul Atabeyleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeng%C3%AEler) (diğer adı [Zengiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeng%C3%AEler)) Musul ve Halep yöresine egemen olmuşlardır.
- [Şumlaoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eumlao%C4%9Fullar%C4%B1) İran'ın Huzistan bölgesinde hakimiyet kurmuşlardır.
- [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Beyliği Afşar boyunun Karamanlı kolundandır.
- [Alâiye Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2iye_Beyli%C4%9Fi) Karamanoğulları sülalesinden gelen beyler tarafından kurulmuştur.
- [Germiyanoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) (Alişiroğulları diye de bilinir) Malatya yöresinden Kütahya'ya gelerek yerleşmişlerdir.
- [İnançoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nan%C3%A7o%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Denizli yöresinde kuruldu.
- [Aydınoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1no%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Afşar olabileceği düşünülür. ([Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arşivlerinde Aydınlı aşireti, Afşar olarak kayıtlıdır)
- [Saruhanoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Afşar boyunun Saruhanlı kolundandır veya başka bir iddiaya göre Saruhanoğulları Beyliğinin kökeninin [İznik İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [III. İoannis Vatatzes](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._%C4%B0oannis)'in döneminde 1241-1250'lerde [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya)'dan getirtilip Batı Anadolu'ya, Menderes vadisi ve [Frigya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frigya), [Bitinya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bitinya) olmak üzere sınırlara yerleştirilmiş olan [Kuman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumanlar)/[Kıpçaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar)'la ilgili olduğu öne sürülmektedir.[^8][^9]
- [Sevindik Han Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevindik_Han_Beyli%C4%9Fi) Erzurum-Kars civarında kurulmuştur.

[Dulkadiroğlu Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Anadolunun güneyinde Elbistan merkez olmak üzere kurulmuştur. (1298-1522) Anadolu Afşarları'nı iki gruba ayırmak mümkündür. Birinci grup, [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) gibi, [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) zamanından itibaren Anadolu'nun çeşitli illerine dağılmış, çok eskiden yerleşik hayata geçmiş olan gruptur. İkinci grup ise, 1865 yılına kadar güney Anadolu'da göçebe hayat sürmekte iken, bu tarihten sonra yerleşik hayata geçen Afşarlardır.

[Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in tarihi coğrafyası içinde pek çok yerleşim yeri adı taşımaktadır. Ayrıca yaygın bir soyadı olarak günümüze kadar gelmiştir. Afşar boyu Türklük şuuru oldukça güçlü olan bir boydur.

#### Balkanlar'da Afşarlar

Balkanlar'da da Afşar boyuna mensup insanlar vardır. Bu aileler Karamanoğulları ve Dulkadiroğulları Beyliklerinin Osmanlının göç politikası sebebiyle ve Fırka-i İslahiye olayının sonucunda 15., 16., 17. ve 18. yüzyılda sürgün yoluyla [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya), [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman), [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana), [Mersin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin), [Kahramanmaraş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahramanmara%C5%9F), [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) ve [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas), civarından gönderilip toplu şekilde yerleşmişlerdir. Kayseri'de yoğun olarak yaşamaktadırlar. Bulgaristan'da [Kırcaali](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali)-[Hasköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hask%C3%B6y), Yunanistan'da [Gümülcine](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BClcine) bölgelerinde toplu, [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya), [Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova) yine [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'da Deliorman civarında dağınık şekilde yaşarlar. [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'ın [Kırcaali](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali) ilindeki [Durallar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Durallar), [Karalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karal%C4%B1lar), [Sindelli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sindelli), [Köseler](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6seler) ve [Balabanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balabanl%C4%B1), Eskicuma, [Tırnovtsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1rnovtsa),[Pirliköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirlik%C3%B6y) Sıratça gibi köyler örnek gösterilebilir. Balkanlar'daki Afşar grubu içerisinde Dulkadirli, Karamanlı, Danişmedlü ve Bozuluslu oymakları çoğunluktadır.

#### İran coğrafyasında

- [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) ve [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'da [Afşar Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_Hanedan%C4%B1). [Safeviler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) devrinde, [Fars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars_%28il%29) ve [Huzistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzistan)'daki Afşar oymaklarından bir kısmının [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) ([Kuzeyli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)-[Güneyli](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Azerbaycan)) ve özellikle [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye) havalisine gelip yerleştikleri tahmin edilmektedir. Afşarlar Safevi devletini kuran 7 Türk kabilesinden biridir. [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_%28%C4%B0ran%29)'daki Afşarların [Kırklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rklular) oymağına bağlı Nadir Şah'ın [Azerbaycan tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_tarihi)ne çok önemli katkıları olmuştur.[^10] Afşar hanedanlığında Nadir Şah Afşar öldürüldükten sonra zamanla karışıklar olmuştur.[^11]
- [Karabağ Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın hanedanı [Cevanşirler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cavan%C5%9Firler)
- [Urmiye Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın başkenti [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye), hâlen İran'da "Afşarların şehri" diye bilinir.
- [Erdebil Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Beyliğin kurucuları Saruhanbeyli Afşarlarıdır.

### 18. Yüzyıl ve sonrası

Afşarlar nihayet 18. yüzyıl ve 19. yüzyılda ve özellikle Anadolu'nun güney ve orta bölgelerinde Kayseri, Sivas, Adana, Kahramanmaraş, Gaziantep, Hatay, Mersin'de Kozanoğulları, Bozdoğan, Menemenci, Sırkıntı, Kırıntı, Karsantı, Cerit gibi Türkmen boylarını Osmanlı Devleti'nin iskân politikasına karşı [Dadaloğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dadalo%C4%9Flu) tarafından dile getirilen,*Kalktı göç eyledi, Afşar elleri,****'Ağır ağır giden eller, bizimdir.****'Arap atlar yakın eder ırağı,****'Yüce dağdan aşan yollar, bizimdir.*****şiiriyle ve***** Ferman Padişahınsa Dağlar Bizimdir***** sözüyle de kendilerinden söz ettirmişlerdir. Kayseri'de her yıl Dadaloğlu (Afşar) Şenlikleri yapılmaktadır, Afşar kurultayı düzenlenmektedir.**

## Ayrıca bakınız

- [Türkiye Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_T%C3%BCrkmenleri)
- [Türkmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)
- [Yörük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%B6r%C3%BCkler)
- [Bayat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayat)
- [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)
- [Afşar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_Hanedan%C4%B1)
- [Türk Boylarının Tamgaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Damga_%28i%C5%9Faret%29)

## Dış bağlantılar

- http://www.avsarobasi.com
- https://www.academia.edu/42100757/İnallı\_Aşireti\_Oymağı\_obaları\_Cemaatleri\_boy\_yapıları\_ve\_Tarihi?email\_work\_card=thumbnail
- https://islamansiklopedisi.org.tr/avsar

[^1]: Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 56
[^2]: Theodor Houtsma, “Ghuzenstämme,” WZKM 2, 1888, s. 225.
[^3]: Başbakanlık Arşivi Belgelerine Göre Osmanlı İmparatorluğu'nda Oymak, Aşiret ve Cemaatler Kitabı. T.C Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 9 Mart 2013, s. 1502. <https://www.devletarsivleri.gov.tr/yayinlar/649a6751-e397-432d-8e3c-be4c2489562d.pdf>
[^4]: Not: Oğuzlar'ın Afşar boyuna bağlı Şayiblü (Şayib) oymağıdır. Şayib, kelime kökeni olarak Öz Türkçede "Ak Saçlı" anlamına tekabül etmektedir. Obanın lideri olan ak saçlı beyden ötürü bu isim verilmiştir. Bugün Ordu, Ulubey, Güzelyurt köyünün kökenini oluşturmaktadır.
[^5]: Mutlubaş, Ömer. Salmanlı(Selmanlu,Salmanlu) Aşireti (Oymağı), obaları (Cemaatleri), boy yapıları ve Tarihi. <https://www.academia.edu/43207454/Salmanl%C4%B1_Selmanlu_Salmanlu_A%C5%9Fireti_Oyma%C4%9F%C4%B1_obalar%C4%B1_Cemaatleri_boy_yap%C4%B1lar%C4%B1_ve_Tarihi>
[^6]: Arşivlenmiş kopya. <https://issuu.com/hunturk1966/docs/1677-qayip_turkler-etnik_cughrafya_>
[^7]: Türk Dünyası El Kitabı. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1992, s. 337-350.
[^8]: Sencer Divitçioğlu, “Saruhanlı Beyliği’nin Kıpçak Kökenli Olma İhtimali (XI-XIV. Yüzyıllar)”, Doğu Batı, sy. 33, Ankara 2005, s. 287-297.
[^9]: İbrahim ŞAHİN, Saruhan ve Saruhanoğullarının Adları Üzerine, Dil Araştırmaları, Bahar 2016, Sayı 18 s. 219-233. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1534570>
[^10]: Kafkasya'nın etnik ve kültürel yapısının oluşumunda Türklerin rolü. Ankara Üniversitesi. Yüksek lisans tezi. Tuba Tombuloğlu. Ankara – 2003 <http://acikarsiv.ankara.edu.tr/fulltext/703.pdf>
[^11]: M. Fuad Köprülü, ”Afşar”, İ.A s. 30
