# Adile Sultan Kasrı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Adile_Sultan_Kasr%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Adile Sultan Kasrı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Adile_Sultan_Kasr%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Görüntü:** AdileSultanKasri.jpg - **Konum:** İstanbul, Türkiye - **Temel atma:** 1853 - **Mimar:** Nikoğos Balyan **Adile Sultan Kasrı (Validebağ Kasrı** veya **Validebağ Sarayı)**; [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar) ilçesinde, [Validebağ Korusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valideba%C4%9F_Korusu) içinde yer alan tarihi bina. Osmanlı padişahı Sultan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) tarafından yaptırılan saray, 1863'te padişahın küçük kız kardeşi [Adile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82dile_Sultan)'a yazlık saray olarak hediye edilmiştir. Mimarının [Nigoğos Balyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niko%C4%9Fos_Balyan) olduğu düşünülür. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren çocuk preventoryumu olarak kullanılmıştır, günümüzde öğretmen evi olarak kullanılmaktadır. 1970'li yıllarda [*Hababam Sınıfı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hababam_S%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1)***nın ilk film serisi burada çekilmiş olduğundan Türk sinema tarihi açısından önem taşır.refn|group="not"|2000'li yıllarda çekilen Hababam Sınıfı filmlerinin mekânı ise Adile Sultan Kasrı değil, Çamlıca Kız Lisesi'dir. Her ikisi de Hababam Sınıfı çekimlerinde kullanıldığı için iki yapı birbirine karıştırılır. Odalarından biri, 2014 yılında ***[***Hababam Sınıfı Müzesi***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hababam_S%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1_M%C3%BCzesi)*** olarak düzenlenmiştir.*** ## Mimari özellikleri Dikdörtgen planlı, iki katlı bir yapıdır. Çift kollu görkemli merdivenlerden yapının girişine ulaşılır.[^1] Birinci ve ikinci katlarında büyük orta sofa-salon bulunur. Giriş, her iki katta da sahanlığa açılır. Bu mekânlar, üç basamak ve korkuluklarla sofadan ayrılmıştır. Baş oda, büyük odalar ve servis-bekleme mekânlarıyla bağlantılıdır. ## Geçmişi ### İnşası ve yazlık saray olarak kullanılması Kasrın bulunduğu arazide daha önce 28. Osmanlı padişahı [Sultan III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in annesi [Mihrişah Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihri%C5%9Fah_Sultan) için inşa ettirdiği bir bağ köşkü bulunuyordu.[^2] Köşkün mülkiyeti 31. padişah [Sultan Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'e geçtiğinde annesi [Bezmialem Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bezmi%C3%A2lem_Valide_Sultan)'a hediye etmiş; Bezmialem Valide Sultan, yurdun çeşitli yerlerinden getirttiği bitki türleriyle araziyi modern bir botanik bahçesine çevirmişti. Onun ölümünden sonra arazi Altunizade ailesine geçti.[^3] [Altunizade İsmail Zühtü Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altun%C3%AEz%C3%A2de_%C4%B0smail_Z%C3%BChd%C3%BC_Pa%C5%9Fa), 1860 yılında bir köşk inşa ettirdi ve [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'e hediye etti. Sultan Abdülaziz ise köşkü yıktırıp günümüzdeki yapıyı inşa ettirdi ve annesi [Pertevniyal Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pertevniyal_Sultan)'a hediye etti. Nikoğos Balyan tarafından tasarlandığı düşünülen ve *Validebağ Kasrı* veya *Validebağ Saray*ı olarak anılan yapı, Pertevniyal Sultan'ın ölümü üzerine 1863'te Abdülaziz'in kızkardeşi Adile Sultan'a yazlık saray olarak verildi. Adile Sultan, 1899 yılında ölümüne kadar burayı eşi [Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa) ile yazları kullandı. 1899'dan sonra kasra [Sultan Reşad'](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed)ın üçüncü eşi Darrüalem Kadın yerleşti. Onun 1909'da ölümünden sonra yapının bir süre boş kaldığı sanılır. ### Maarif Vekaleti'ne tahsisi ve prevantoryum olması Yapı, [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında da kız öğrenciler için Dar-ül Eytam (yetimhane) olarak kullanıldı. Dar-ül Eytam 1924 yılında kapandı ve yapı 1925 yılında Maarif Vekâleti'ne tahsis edildi. Maarif Vekâleti, kasrı "*Validebağ'ı Şehir Yatı Mektebi*" olarak kullanmaya başladı.[^4] Adile Sultan Kasrı, 1927'de [Mustafa Necati Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Necati)'in girişimleri ile ilkokul çocukları için altmış yataklı bir prevantoryuma dönüştürüldü ve "*Validebağ Prevantoryum*" adını aldı. Burada tedavi gören çocukların eğitimleriyle de kadrolu disiplin öğretmenleri ilgilendi.[^5] Çocukların solaryum tedavileri, bahçesindeki havuz ve kum bahçesinde yapıldı.[^6] 1928'de 80 yataklı yeni bir pavyon tipi hastane inşa edildi; 1950 yılında 200 yataklı sanatoryum binası ilave edildi; böylece bir tür kompleks meydana geldi. Validebağ Preventoryumu, bu kompleksin bir parçası idi. 1973'te Validebağ korusu içinde Öğretmenler Hastanesi'nin açılmasıyla prevantoryum hizmet dışı kaldı.[^7] ### Hababam Sınıfı film seti 1975, 1976, 1977 ve 1978'de [Hababam Sınıfı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hababam_S%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1_%28film_serisi%29) film serisinin Adile Sultan Kasrı'nda çekildi. ### Öğretmenevi ve müze Adile Sultan Kasrı 1991'de dönemin İstanbul Milli Eğitim Müdürü Turgut Akan'ın önerisiyle bir öğretmenevi ve kültür merkezine dönüştürüldü.[^8] Hababam Sınıfı oyuncuları ve kamuoyunun isteğiyle kasrın bir odası 2014 yılında [Hababam Sınıfı Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hababam_S%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1_M%C3%BCzesi) olarak düzenlendi.[^9] [^1]: Adile Sultan Kasrı ve Hababam Sınıfı Müzesi. [^2]: Tarihçe. [^3]: Tarihçe. [^4]: Tarihçe. [^5]: Tarihçe. [^6]: Validebağ Korusunda Bir Devrin Veremle Savaşı. 31 Temmuz 2015. [^7]: Validebağ Savunması Çevrimiçi Seminerler Dizisi Sonuç Raporu. Validebağ Savunması. [^8]: Tarihçe. [^9]: Hababam Sınıfı Müzesi açıldı. 23 Nisan 2014.