# Adana Vilayeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana_Vilayeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Adana Vilayeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Adana_Vilayeti (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Adana_Vilayet%2C_Ottoman_Empire_%281900%29.svg/1280px-Adana_Vilayet%2C_Ottoman_Empire_%281900%29.svg.png)
* (Map-of-Ottoman-Empire-in-1900-German.svg : \* Map-of-Ottoman-Empire-in-1900-Latvian.svg : Juris Tiltins derivative work: NNW ( talk ) derivative work: Underlying lk ( talk ), public-domain)*

- **Native name:** Adana Vilâyeti
- **Subdivision:** Vilayeti
- **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Year start:** 1869
- **Year end:** 1922
- **Date start:** 1869
- **Date end:** 1922
- **Event start:** 1869
- **Event end:** 1922
- **P:** Halep Vilayeti
- **S:** Türkiye
- **Capital:** Adana
- **Today:** Türkiye
- **Stat year:** Müslüman, 1914; Yunan, 1914; Ermeni, 1914
- **Stat pop:** 341903; 8974; 52650

**Adana Vilayeti,** [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) vilayetidir. 1869 yılında kurulmuştur.[^1]

## Tarihi

1869 yılında Adana, [Halep Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_Vilayeti)nden ayrılarak müstakil bir vilayet olmuştur. 1871 yılında vilayet içinde Adana Belediyesi kurulmuştur. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)ndan sonra vilayet ahalisi [Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana_Vilayeti_M%C3%BCdafaa-i_Hukuk_Cemiyeti)'ni kurmuşlardır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla Adana Vilayeti yerini [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana), [İçel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin), [Mersin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin), [Kozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kozan) ve [Cebel-i Bereket](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmaniye) illerine bırakmıştır.

## Sancakları

- Adana Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı merkez sancak. Sancağa bağlı kazalar [Karaisalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaisal%C4%B1) ve Hamidiye ([Ceyhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhan)) kazalarıdır.[^2]
- Mersin Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar [Mersin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin) ve [Tarsus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarsus) kazalarıdır.[^3] 1888 yılında vilayete bağlı bir sancak olmuştur.
- Cebel-i Bereket Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Cebel-i Bereket ([Yarpuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mentha_pulegium)), [İslahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slahiye), Payas ([Dörtyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%B6rtyol)), [Osmaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmaniye), [Hassa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hassa) ve Bahçe kazalarıdır.[^4] 1877 yılında Payas Sancağı'nın kaldırılması ile kurulmuştur.
- Kozan Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Sis ([Kozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kozan)), Kars-ı Zülkadiriyye ([Kadirli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadirli)), Haçin ([Saimbeyli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saimbeyli)) ve [Feke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feke) kazalarıdır.[^5]
- İçil Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar İçil ([Silifke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silifke)), [Ermenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenek), [Mut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mut), [Gülnar](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClnar) ve [Anamur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anamur) kazalarıdır.[^6]
- Payas Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. 1877 yılında kaldırılıp yerine Cebel-i Bereket Sancağı sancağı kurulmuştur.

## Nüfus

1867 yılında vilayet içinde 139.480'i Müslüman ve 21.690'ı Gayrimüslim olmak üzere toplam 156.170 kişi yaşamaktadır. 1892 yılında vilayet içinde 345.551'i Müslüman ve 44.951'i Gayrimüslim olmak üzere toplam 390.502 kişi yaşamaktadır. 1897 yılında vilayet içinde 1.629 köy bulunup 404.929 kişi yaşamaktadır.[^7]

[^1]: Tahir Sezen "Osmanlı yer adları" sf. 6, T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü (2006).
[^2]: Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi, İstanbul, Alem Matbaası, 1316/1900.
[^3]: Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi, İstanbul, Alem Matbaası, 1316/1900.
[^4]: Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi, İstanbul, Alem Matbaası, 1316/1900.
[^5]: Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi, İstanbul, Alem Matbaası, 1316/1900.
[^6]: Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi, İstanbul, Alem Matbaası, 1316/1900.
[^7]: Kırım ve Kafkasya'dan Adana Vilayeti'ne Yapılan Göç ve İskanlar (1869–1907) (Türkçe). Yrd. Doç. Dr. Hilmi Bayraktar. <http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s22/bayraktar.pdf>
