# Abrek

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abrek
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abrek, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abrek (CC-BY-SA-4.0)

![Rus zenginlerden erzak çalarak fakir Çeçenleri doyuran "Çeçen Robin Hood" abrek Zelimkhan Gushmazukaev](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cd/Zelimxan.jpg)
*Rus zenginlerden erzak çalarak fakir Çeçenleri doyuran "Çeçen Robin Hood" abrek Zelimkhan Gushmazukaev (public-domain)*

![Sulumbek Sagopshinsky, Ünlü Kafkas (İnguş) abrek, Zelimkhan'ın yoldaşı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Ingush_abrek_Sulumbek.jpg)
*Sulumbek Sagopshinsky, Ünlü Kafkas (İnguş) abrek, Zelimkhan'ın yoldaşı (Из газеты: «Русское слово», № 244 — Москва, 1911 г., public-domain)*

**Abrek** (Абрэдж, Хьаджырэт;[^1] Обарг; гІабурикІ; абырæг; abirek, äbrek, qaçaq; [Rusça:](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) Абрек, *Abrek*), Rus hükûmetine karşı savaşan bir Kafkasyalı [sosyal kabadayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_kabaday%C4%B1l%C4%B1k) için kullanılan bir terimidir. Abrekler, bir amaç için savaşmak ve ibadet için aileleri ve arkadaşları da dahil olmak üzere tüm maddi yaşamlarını terk eden düzensiz askerlerdi. Terim daha çok Rus sömürgeciliğine karşı mücadele eden insanlar tarafından kullanılıyordu. Bazı abrekler zenginlerden çalıp fakirlere dağıtırken diğerleri Kafkas köylerini yabancı saldırılardan korurdu. Abreklerin çoğu [Sufi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f) Müslümanlardı.

## Adı

Abrek kelimesinin kökeni Eski Kafkasya Türkçesinde آبر بك (abırbek) — "vicdanlı, utançlı bey" sözcüğündendir.[^2]

## Tarihçe

Genellikle bir Kafkasyalı keder, utanç veya kızgınlık nedeniyle intikam yemini ederek abrek olurdu.[^3] Ardından bu abrek, toplumu terk ederdi. O andan itibaren artık onun için kanunlar geçersiz olur, kendi canının bile değeri kalmaz. Bu nedenle, bir abrek ile görüşme tehlikeli kabul edilirdi. Ek olarak, Abrekler neredeyse hiçbir zaman teslim olmaz, ölümüne savaşmayı veya intihar etmeyi tercih ederlerdi.

## Ayrıca bakınız

- [Zelimkhan Gushmazukaev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zelimhan_Gu%C5%9Fmazukayev) - en önde gelen Çeçen abrek.
- [Khasukha Magomadov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Khasukha_Magomadov) - Çeçen abrek, [KGB](https://turkipedia.org/tr/wiki/KGB) tarafından öldürüldü.
- [Buzurtanov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buzurtanov) - [İnguş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngu%C5%9Flar) abrek. Rus komünistleri tarafından idam edildi.
- [Uzhakhov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzhakhov) - [İnguş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngu%C5%9Flar) abrek. Rus komünistleri tarafından idam edildi.
- [Sulom-Beck Sagopshinski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sulom-Beck_Sagopshinski) - [İnguş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngu%C5%9Flar) abrek ve Zelimhan Gushmazukayev'in yakın arkadaşı
- [Akhmed Khuchbarov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhmed_Khuchbarov) - [İnguş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngu%C5%9Flar) abrek, [NKVD](https://turkipedia.org/tr/wiki/NKVD) tarafından öldürüldü
- [Laysat Baysarova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laysat_Baysarova) - Dağlara çıkarak Rus askerlerinı ve [NKVD](https://turkipedia.org/tr/wiki/NKVD) subaylarını öldüren [İnguş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngu%C5%9Flar) kadın keskin nişancı abrek. Asla öldürülmedi veya ele geçirilmedi.

[^1]: Торнау Ф. Ф. Воспоминания кавказского офицера. Часть вторая. 1835, 36, 37, 38 гг. <http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Kavkaz/XIX/1820-1840/Tornau_1/text21.htm>
[^2]: https://www.nisanyansozluk.com/kelime/abra- ABRA <https://www.nisanyansozluk.com/kelime/abra->
[^3]: Л. П. Семёнов. «Лермонтов и фольклор Кавказа», Пятигорск, 1941, с.30
