# Abraham Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abraham_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abraham Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abraham_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c2/Abraham_Pa%C5%9Fa_%281833-1918%29.png)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1833
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1918
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Makam:** Meclis-i Âyan üyesi
- **Dönembaşı:** 1880
- **Dönemsonu:** 1918
- **Vatandaşlığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Milliyeti:** Osmanlı Ermenisi

**Abraham Paşa** (Աբրահամ Փաշա; 1833, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) – 1918, İstanbul), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Mısır Hidivliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_Hidivli%C4%9Fi) arasında önemli rol oynamış bir [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) veziridir.

Ermeni asıllı bir sarraf ailesinin oğludur ve asıl adı Apraham Eramyan'dır.[^1] Babası Kigork, Mısırlı bir sarraf olup, Hıdiv [İsmail Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa)'nın Kapı Kâhyalığı görevinde de bulunmuştur. Abraham Paşa, tahsilini [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da yapmıştır. Babası gibi İsmail Paşa'nın hizmetinde bulunmuştur. Bu arada [Süveyş Kanalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F_Kanal%C4%B1) işlerinde çalışmış ve büyük servet elde etmiştir. Bu arada [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) ile de dostluk kurmayı başarmış ve paşalık rütbesi almış sonra vezirliğe yükselmiştir. Bunun karşılığı olarak da şükran ifadesini belirtmek için Abdülaziz'e pırlanta zarflı, fildişi ve zümrütlü bir tavla sunmuştur. Abdülaziz devrinde Vükala Meclisi içine alınan Abraham Paşa, padişahın tahttan indirilmesi ve İsmail Paşa'nın durumunun kötüleşmesinden sonra Mısır ile bağlarını tamamen koparmıştır.[^2]

Kendisi [Birinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Me%C5%9Frutiyet) parlamentosu kapandıktan yaklaşık iki yıl sonra 21 Ocak 1880'de [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından [Meclis-i Âyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyeliğine atanmıştır. Osmanlı devlet hayatında Meclis-i Âyan üyeliğinin bir kişinin, maddi ve manevi taltif edilmesi anlamına geldiği de düşünülürse parlamentonun çalışmalarına son verildiği bir dönemde Abraham Paşa'nın bu şekilde onurlandırıldığı söylenebilir.[^3] [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) döneminde 1877-1908 arası Ayan Azalığına atanmışlardan hala hayatta olanlardan Logofet Bey ve Sait Paşa ile beraber 17 Mart 1877 tarihli irade ile 1908'de tekrar açılan Meclis-i Âyan'a da katılmıştır.[^4]

Abdülhamid devrinde [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) Mülkiye Dairesi üyeliğini uzun süre sürdürdü. Abdülhamid'in tahttan uzaklaştırılmasından sonra durumu biraz sarsılır gibi olmuşsa da [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın sonlarında öldüğü tarihe kadar hayatını debdebe içinde geçirmiştir. [Boğaziçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fazi%C3%A7i)'nin iki yakasında kendi adını taşıyan geniş koruları vardı.[^5]

[^1]: http://www.obarsiv.com/english/as-abraham-pasha.html <http://www.obarsiv.com/english/as-abraham-pasha.html>
[^2]: Abraham Paşa. Beykoz Belediyesi. <https://www.beykoz.bel.tr/sayfa/4/65/abraham-pasa>
[^3]: Demirci, H. Aliyar. İkinci Meşrutiyet Birinci ve İkinci Yasama Döneminde (1908-1912) Osmanlı Âyan Meclisi’nin Ermeni Üyeleri ve Faaliyetleri. ASAM- Ermeni Araştırmaları Enstitüsü, 2003, s. 303-315. <https://www.academia.edu/41373306/Osmanl%C4%B1_%C3%82yan_Meclisinin_Ermeni_%C3%9Cyeleri_ve_Faaliyetleri>
[^4]: TBMM Arşivi 11-22/1 Osmanlı Ayan Meclisi Ayan Azaları Sicil Defteri
[^5]: Abraham Paşa. Beykoz Belediyesi. <https://www.beykoz.bel.tr/sayfa/4/65/abraham-pasa>
