# Abdullah Vassaf Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_Vassaf_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdullah Vassaf Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abdullah_Vassaf_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Osmanlı Şeyhülislamı
- **Hükümdar:** III. Osman
- **Dönembaşı:** 12 Ocak 1755
- **Dönemsonu:** 8 Haziran 1755
- **Öncegelen:** Seyyid Murtaza Efendi
- **Sonragelen:** Damadzade Feyzullah Efendi
- **Doğum tarihi:** 1662
- **Doğum yeri:** Akhisar
- **Ölüm tarihi:** Haziran 1761
- **Meslek:** Din alimi
- **Dini:** İslam

**Abdullah Vassaf Efendi** (1662 [Akhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar) - 1761 [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)) [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [şeyhülislam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam)ı, [divan şairi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_edebiyat%C4%B1), ilim adamı ve [hattat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hattat).[^1]

## Hayatı

Akhisarlı Şeyh Mecdeddin soyundan Mehmet Efendi'nin oğludur.

İlköğrenimin Akhisar'da gördükten sonra İstanbul'a yerleşti. Dönemin [müderris](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris)lerinden [Kara Halil Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Halil_Efendi)’den ders aldı. Önce "hariç" derecesiyle Yunus Paşa Medresesi'nde görev yaptı. 1699'da imtihanla müderris oldu. ve o yıl Kara Halil Efendi'ye damat oldu. 1724'te [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) kadısı oldu. 1727'de, Edirne payesiyle Mısır kadılığına getirildi. 1733'ten başlayarak üç kez art arda [fetva emini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetva_emini) oldu.

1736'da mezhep meselelerini görüşmek üzere İran coğrafyasında hâkim [Afşar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_Hanedan%C4%B1)'ndan [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)’a giden [İmrahor Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Benli_Mustafa_Pa%C5%9Fa) başkanlığındaki ilim heyetine [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) payesiyle fetva emini olarak katıldı. İran alimleriyle yaptığı görüşmelerde sağladığı başarıyla ünlendi. Bundan sonra "İrani Abdullah Efendi" veya "İran Kazaskeri Abdullah Efendi" diye anıldı.

1741'de Anadolu Kazaskeri, 1749 ve 1752'de iki defa fiilen Rumeli Kazaskeri olan Abdullah Vassaf Efendi 1755'te Şeyhülislamlık makamına getirildi. Fakat çok yaşlı olduğundan bu görevde beş ay kaldıktan sonra alındı. [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya sürgüne gitti ama sonra bağışlanarak İstanbul'a döndü. Doksan dokuz yaşında Haziran 1761'de İstanbul'da öldü. [Eyüp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCp)'de kayınpederi Kara Halil Efendi mezarı yakınına defnedildi.

Şeyhülislam [Mehmed Esad Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BBishakz%C3%A2de_Mehmed_Esad_Efendi), Abdullah Vassaf Efendinin oğludur.

## Sanatı

Abdullah Vassaf Efendi [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e), [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a), [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) şiirler yazmıştır. [Talik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talik_hatt%C4%B1) yazıda [Siyahi Ahmet Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyahi_Ahmet_Efendi)'den ders almış usta bir hattattı. Şiirlerinde *Abdi* ve *Vassaf* mahlaslarını kullanmıştır.

[*Divançe*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan%C3%A7e)***sinden başka *****Hayal-i Behçet-abad***** adlı manzum eseri dinî konularda öğüt veren 1500 beyitlik bir eserdir. Kelam ilmine dair *****Zemzeme***** adlı bir eseri, çeşitli dinî risaleleri, tercümeleri ve edebî nazireleri vardır. Fetvaları *****Fetava-yı Vassaf***** adı altında toplanmıştır.***

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı'da eğitim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_e%C4%9Fitim)
- [Osmanlı toplumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_toplumu)
- [Osmanlı İmparatorluğu'nda din](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_din)

## Dış bağlantılar

- Yakut, Esra (2005) *Şeyhülislamlık: Yenileşme Döneminde Devlet ve Din*, İstanbul:Kitap Yayinevi ISBN 9789758704941 [Google Books](http://books.google.co.uk/books/about/%C5%9Eeyh%C3%BClisl%C3%A2ml%C4%B1k.html?id=8xkQ5Ye5fVMC&redir_esc=y)Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20131104211531/http://books.google.co.uk/books/about/%C5%9Eeyh%C3%BClisl%C3%A2ml%C4%B1k.html?id=8xkQ5Ye5fVMC&redir\_esc=y |tarih=4 Kasım 2013 
- Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.1 say.382 [http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft](http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft)

[^1]: TEİS - Abdullah Vassaf Efendi. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/abdi-vassaf-abdullah-efendi>
