# Abdullah Kölemen

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_K%C3%B6lemen
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdullah Kölemen, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abdullah_K%C3%B6lemen (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/58/K%C3%B6lemen_Abdullah_Pa%C5%9Fa.jpg)
* (Agence Rol. Agence photographique, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1846
- **Doğum yeri:** Trabzon, Osmanlı Devleti
- **Ölüm yeri:** İzmir, Türkiye
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Hizmet yılları:** 1881-1914
- **Rütbesi:** 60x60pik Birinci Ferik
- **Komuta ettikleri:** 4. Ordu, Hicaz Tümeni, Anadolu Garp Ordusu, Birinci Redif Müfettişliği, 2. Ordu, Doğu Trakya Şark Ordusu
- **Savaşları:** 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı; 1911-1912 Türk-İtalyan Savaşı; Balkan Savaşları

**Abdullah Kölemen** (1846, [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) - 25 Nisan 1937, [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)), Türk askerdir. **Kölemen Abdullah Paşa** olarak bilinir.

1846 yılında [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'da doğdu. Türk [Kölemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk)lerinden olan babası Rüstem Bey, [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) ordusu süvari miralaylığında bulundu.

1875 yılında [Bursa Işıklar Askerî Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I%C5%9F%C4%B1klar_Jandarma_Astsubay_Meslek_Y%C3%BCksekokulu)'nden 1878 yılında ise Kara Harp Okulu'ndan süvari subayı olarak mezun oldu. 26 Temmuz 1881'de [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)ni kurmay yüzbaşı olarak bitirdi. Harbiye'yi bitirdikten sonra kurmay yüzbaşı olarak 1881'den itibaren orduda görev aldı, [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz) ve [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'de bulundu. 21 Şubat 1882'de kurmay kıdemli yüzbaşı rütbesine, 6 Haziran 1884'te kurmay binbaşı, 30 Temmuz 1887'de kurmay yarbay, 25 Ağustos 1888'de kurmay albay, 10 Eylül 1891'de tuğgeneral, 27 Ağustos 1894'te tümgeneral, 25 Mayıs 1904'te korgeneral, 28 Kasım 1905'te mareşal rütbesine terfi ettirildi. İstanbul'a döndüğünde [Erkân-ı Harbiye Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'nde hocalık yaptı, [Von der Goltz Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Colmar_von_der_Goltz)'nın çevirmenliğini yaptı ve onun yardımcılığında bulundu. [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana) askerî ataşeliği de yaptı. Anadolu'daki Ermeni isyanını bastırmakla görevlendirildi. [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul) valilisi oldu. Sonraki dönemde, geçici elçilik görevleriyle birkaç kez yurt dışına gönderildi. 1904'te Mâbeyn Erkân-ı Harbiye reisi oldu ve müşir rütbesi aldı. 1908'de [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanından sonra [Dördüncü Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanı oldu. 1910'da rütbesi birinci ferikliğe indirildi. 1911'de birinci redif müfettişliğine getirilince istifa etti. Ancak sonra [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'ta toplanan ordunun komutanlığına, ardından da Anadolu Garp Ordusu kumandanlığına getirildi.

Balkan Savaşı çıktığında, bu savaşa karşı olmasına rağmen, Doğu Trakya Şark Ordusu Komutanlığını istemeyerek de olsa üstlendi. Kumandanlığa atandığında, savaşın akıbetini öngören şu beyanı vermiştir: "Balkan devletlerinden sadece Bulgaristan'la bile başa çıkacak durumda değiliz. Silahlı kuvvetlerimizin hali perişandır. Düşmanı Çatalca'da durdurabilirsek başarıdır."

Bulgar Ordusu karşısında [Lüleburgaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCleburgaz) ve [Kırklareli](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rklareli)'nde başarısızlığa uğrayarak [Çatalca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalca)'ya geri çekildi ve bu başarısızlığının hemen ardından görevinden alındı ve 6 Ocak 1914'te emekliye sevk edildi.

1917 yılında bütün askerlik anılarını *“Balkan Harbi’nde Şark Ordusu Komutanı Abdullah Paşa’nın Hatırası”* adını verdiği bir kitap halinde yayınladı.[^1]

Mütareke döneminde 11 Kasım 1918 - 19 Aralık 1918 tarihleri arasında kurulan [Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Tevfik_Okday) hükûmetinde 38 gün [Harbiye Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye_Nez%C3%A2reti) yaptı.

25 Nisan 1937 yılında [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de öldü.

[^1]: 1328 Balkan Harbinde Şark Ordusu Kumandanı Abdullah Paşanın hatıratı, Erkân-ı Harbiye Matbaası, 1917.