# Abdullah Bosnevî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_Bosnev%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdullah Bosnevî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abdullah_Bosnev%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1584
- **Doğum yeri:** Bosna
- **Ölüm tarihi:** 1645
- **Ölüm yeri:** Konya
- **Vatandaşlık:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Meslek:** Yazar

**Abdullah Bosnevi** (1584-1644), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde [Melami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melamilik) mutasavvıf ve [şair](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair).[^1]

## Hayatı

[Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'da 1584 yılında doğmuştur. Abdullah Bosnevi ilköğrenimini Bosna'da yaptıktan sonra [istanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a giderek dönemin ünlü bilginlerinden islam bilimleri okudu.[Tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf) konularına ilgi duyunca [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya gitti. Bursa'da Bayramiye tarikatı [Melamilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melamilik) kolu ileri gelen şeyhlerinden Hasan Kabaduz'a bağlandı. Hasan Kabaduz efendi ile ilgili kendisinin Hicri 1010 yılında Bursa'da vefat ettiği dışında hakkında fazla bir bilgi bulunmamaktadır. Abdullah Bosnevi çıktığı hac yolculuğunda önce [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz) sonra [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a uğradı ve Arap coğrafyasında Melamiliğin tanınmasını sağladı. İbn-i Arabi'nin Fusûs'una yazdığı Türkçe şerhten sonra Arapça kaleme aldığı şerh Arap dünyasında melamiliğin ve Vahdet-i Vücud'un yayılmasını kolaylaştırmıştır.

Dönüşünde bir süre [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da bulundu. Şam'da Şeyh Muhyiddin Arabi'nin türbesi yakınlarına yerleşti, toplumla ilgisini kesti ve inzivaya çekildi.

## Eserleri

Altmıştan fazla eseri olan ve [Hadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hadis), [fıkıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1k%C4%B1h) ve [tefsir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tefsir) alanında geniş kapsamlı çalışmalar yapan ve özellikle tasavvuf alanında birbirinden değerli yapıtlar veren Abdullah Bosnevi'nin en çok [Muhyiddin İbn Arabi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhyiddin_%C4%B0bn%C3%BC%27l-Arab%C3%AE)'nin [Füsusu’l Hikem](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C3%BCsusu%E2%80%99l_Hikem)'ini yorumlayan Şerh-i Füsusu'l Hikem adlı kitabı önemlidir. Yaşamının son yıllarını [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya)'da geçirdi.1644 yılında ölmüştür. Mezarı Konya'da [Sadreddin Konevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadreddin_Konev%C3%AE)'nin kabrinin yanındadır.Abdullah Bosnevî [Vahdet-i Vücud](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sufi_metafizi%C4%9Fi) düşüncesini islam alemi tasavvuf kültürü içinde temsil eden en önemli mutasavvıflardan bir tanesidir.

## Konuyla ilgili yayınlar

- Abdullah Bosnevi, Şerh-i Fususu'l Hikem
- Abdullah Kartal, Abdullah Bosnevi ve Meratib-i Vücud Risalesi, M.Ü.Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi

## Bazı Eserleri

- Tecelliyâtü arâisi'n-nusûs fî manassâti hikemi'l-fusûs. Kısaca Şerh-i Fususu'l Hikem adıyla anılan Muhyiddin İbn Arabi'nin Fususu'l Hikem adlı eserinin Türkçe şerhidir.
- Şerh-i Fusûs. Fususu'l Hikemi ikinci kez Arapça olarak şerhettiği eseridir.
- Kurratü ayni'ş-şühûd ve mir'âtü arâyisi meâni'l-gaybi ve'l-cûd. İbnü'l-Fârız'ın tâiyyesinin şerhidir.
- Kitâbu sırrı'l-hakâyıkı'l-ilmiyye fi beyânil-a'yâni's-sâbite. Tasavvufun en önemli kavramlarından biri olan A'yân-ı sâbite hakkında çalışmasıdır.
- Kitâbu'l-lübbi'l-lüb fî beyâni'l-ekli ve'ş-şürb. Yemek içmekle ilgili Kur'an'ın ifadelerini yorumlayan bir çalışmadır.
- Kitâbu sırrı'l-feyz ve'l-asr fî tefsiri sûreti'l-asr. Zaman'ın tasavvufi anlamını açıkladığı eseridir.
- Şerh-i cezîre-i mesnevî. Mesnevi'den seçilen 360 beytin şerhidir.

[^1]: TEİS - Abdullah Bosnevi. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/bosnevi-abdullah-rumi>
