Abdulhamid Süleyman Çolpan

Abdülhamid Süleyman Çolpan (Özbekçe: Abdulhamid Sulaymon Choʻlpon) (1893, Andican – 4 Ekim 1938, Özbekistan SSC), Özbek Türkü yazar, tercüman, şair ve gazeteci.

Hakkında

Asıl adı Abdülhamid Süleymanoğlu Yunusov'dur. Türk dünyası ve batı edebiyatında çalışmaları oldu. 1913 yılından itibaren aktif olarak yazarlığa başladı ve adını duyurdu. İlk makalelerini Sada-yı Türkistan, Sada-yı Fergana ve Türkistan gazetelerinde yazdı. Dönemin önemli olaylarını milliyetçi bir tavır takınarak yazmaya başlayan Çolpan, ses getirdi. 1922'de şiirleri Özbek Yaş Şairleri adlı antolojide yayınlandı. Aynı yılda ilk şiir kitabı Bulaqlar basıldı.

Türkistan'ın parçalanmasından ardından söylediği şu dörtlüğü ünlüdür :

Gülen başkalarıdır, ağlayan ben ben.

Oynayan başkalarıdır, inleyen ben ben.

Egemenlik öykülerini işiten ben ben,

Kulluk şarkısını dinleyen ben ben.

Özbek Sovyet Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte yapılan politikalar ve hükûmetin baskısıyla milliyetçi aydınlarla birlikte Abdülhamid de bir müddet susmak zorunda kalmış, yazılar yazmamıştır. 1925 yılında muhit küçli eken, eğdim boynımnı (etraf güçlüyken boynumu eğdim) diyerek sustuğunu itiraf etmiştir. 14 Haziran 1937'de milliyetçi olması suç sayılmış ve halk düşmanı olarak tutuklanmıştır.

Ölümü

1937'de tutuklanan Abdülhamid Süleyman Çolpan hapishanede gördüğü yoğun işkencelerden sonra 4 Ekim 1938'de kurşuna dizilerek infaz edildi.

Ölümünden Sonra

Hayatta iken yayımlamayan bazı eserleri de bütünüyle 1990 yılında yayınlanmıştır. 1991'de anısına Nevai ödülü verildi. Ayrıca Özbekistan'da cadde ve kütüphanelere ismi verildi.

Makaleleri

Bahar Avulları
Vatanımız Türkistan'da Temir Yollar
Oş
Yılda Bir Keçe
Şarq Poezdi Keldi
Şarq Uyğangan,
Çimkent
Quturgan Müstemlekeçiler
Yol Esdeligi

Tiyatro Eserleri

Halil Fereng
Çörinin İsyanı
Yarqınay Muştumzor
Ortaq Qarşıbayev
Hucüm

Şiirleri

Bulaqlar (1922)
Uyganış (1924)
Tan Sırları (1926)
Saz (1930)
Cor (1930)

Tercümeleri

Hamlet
Boris Godunov ve Dubrovskiy
Ana

Romanları

Keçe ve Kündüz