# Abdürreşid Han

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCrre%C5%9Fid_Han
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdürreşid Han, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BCrre%C5%9Fid_Han (CC-BY-SA-4.0)

- **Veraset:** Yarkand Hanlığı
- **Hüküm süresi:** 1533–1544
- **Önce gelen:** Sultan Said Han
- **Sonra gelen:** Abdülkerim Han
- **Doğum tarihi:** 1508
- **Ölüm tarihi:** 1560 (52 yaşında)
- **Eşi:** Amannisa Hanım (e. 1540)
- **Babası:** Sultan Said Han

![Aman İsa'nın Yarkand'da bulunan türbesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Yarkand-aman-is-khan-d03.jpg)
*Aman İsa'nın Yarkand'da bulunan türbesi (Colegota, CC-BY-SA-2.5-ES)*

**Abdürreşid Han** (1508-1560), [Yarkand Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarkand_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı 1533'ten 1544'e kadar yöneten bir handır.

Sultan [Said Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Han), Büyük Tibet (*Ursang*)'e Budistlerine karşı İslam dini ([cihat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihat)) uğruna savaş yolculuğuna çıktığı zaman, [astım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ast%C4%B1m) hastalığından, Tibetin [Lhasa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lhasa) şehrinde 2 Temmuz 1533 günü 48 yaşında ölen[^1] babası Said Han'ın yerine geçen oğlu Reşidi Han (1533-1559) babasının bu parlak dönemini devam ettirememiştir. 1538 yılında, Abdürreşid Han [Batı Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_T%C3%BCrkistan)'nı yöneten Ubaid Ullah ile bir Barış ve İttifak antlaşması yapar. Bu müzakereler sırasında ünlü [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) [Sufi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f) önderi [Ahmet Kazani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_K%C3%A2s%C3%A2n%C3%AE) [Semerkand](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant)'dan büyük bir mal ve mülkü olan [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar)'a gelir.

Bu devrin en büyük rahatsızlığı ülkenin [Uyguristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uyguristan) olarak bilinen doğu şehirleri ile Altışehir olarak bilinen [Hotan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28%C5%9Fehir%29), [Yarkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarkent_%C4%B0l%C3%A7esi), [Yengihisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yengisar_%C4%B0l%C3%A7esi), [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar), [Aksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksu_%28%C5%9Fehir%29) ve [Uçturfan](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7turfan_il%C3%A7esi) gibi batı şehirleri arasındaki arasında sürdürülen üstün olma mücadelenin büyüyerek düşmanlığa dönüşmesidir.

Bu durumdan istifade eden ve [Moğolistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folistan)'da egemenliği ellerine geçirerek hem [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) istikametinde hem de [Doğu Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrkistan) yönünde ilerlemek isteyen [Kalmuklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalmuklar) (*Jungarlar*) sık sık Doğu Türkistan'ın doğu şehirlerine akınlar yapmaya başlamışlardır.

[Keşmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Fmir) yöneticisi ve tarihçi [Mirza Muhammet Haydar Duğlat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirza_Muhammet_Haydar_Du%C4%9Flat) yazdığı esere devrin [Yarkand Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarkand_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın hükümdarı Sultan [Said Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Han)'ın yerine geçen oğlu Reşidi Han'ın adını vererek *Tarih-i Reşidi* onun adına sunnan Mirza Muhammet Haydar Duğlat bu devir olaylarını etraflı bir şekilde anlatır.

Abdürreşid Han'ın 1540 yılında rivayetlere göre bir ormanıncının kızı olan [Amannisa han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amannisa_Han%C4%B1m) (veya *Aman Isa Khan*) (1526-1560) isminde bir Uygur [Muqam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muqam) ustası, müzisyen ve şair kadınla evlenir. Abdürreşid Han'ın 1560 yılında ölümünden sonra, ikinci oğlu [Abdülkerim Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkerim_Han) [Yarkand Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarkand_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın başına geçmiştir.

## Ayrıca bakınız

- [Amannisa Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amannisa_Han%C4%B1m)

[^1]: Mirza Muhammet Haydar Duğlat, Tarih-i-Rashidi, Çeviren Edward Denison Ross. London, 1895. ISBN 81-86787-02-X, ISBN 81-86787-00-3