# Abdülkadir Kemâlî Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkadir_Kem%C3%A2l%C3%AE_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdülkadir Kemâlî Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClkadir_Kem%C3%A2l%C3%AE_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1835/1836
- **Doğum yeri:** Nuha, Yelizavetpol Guberniyası, Rus İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** Ağustos 1892; (55-57 yaşlarında)
- **Ölüm yeri:** Harput, Ma'mûretü'l-Azîz Vilâyeti, Osmanlı İmparatorluğu

**Abdülkadir Kemâlî Paşa** (1835/1836, [Nuha](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeki) – Ağustos 1892, [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)), [Lezgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lezgiler) veya [Azerbaycan Türk'ü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır.[^1]

## Hayatı

1835 veya 1836'da [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Yelizavetpol Guberniyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yelizavetpol_Guberniyas%C4%B1)'ndaki [Nuha](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeki) şehrinde doğdu. Babasının ismi Zakriz olup büyük ihtimalle [Lezgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lezgiler) ya da [Azerbaycan Türk'ü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler) asıllıdır. Âilesiyle birlikte [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na göçtü.[^2]

[Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu), [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) ve [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Irak%27%C4%B1)'ta pek çok sancağın [mutasarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f)lığını yürütmesi dolayısıyla ülke genelinde şöhret kazandı. [Mîr-i mîrân](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) mertebesine yükseltilen paşa aynı zamanda [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) âzâsıydı.[^3] 1890'da [Kosova Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova_Vilayeti), 1891'de [Musul Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_Vilayeti) ve aynı yılın Haziran ayında [Ma'mûretü'l-Azîz Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%27m%C3%BBret%C3%BC%27l-Az%C3%AEz_Vilayeti) vâliliklerine atandı. Abdülkadir Kemâlî Paşa, [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)'a vardıktan birkaç gün sonra Ağustos 1892'nin başlarında öldü.[^4]

[Abdülkadir Kemali Öğütçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkadir_Kemali_%C3%96%C4%9F%C3%BCtc%C3%BC)'nün babası Bekir Sıdkı Bey, Kemâlî Paşa'ya duyduğu derin sevgi ve hürmetten ötürü, paşanın da izniyle oğluna aynı ismi verdi.[^5]

[^1]: Bouquet, Olivier. Les pachas du sultan. Peeters Publishers, 2007, s. 472. <https://www.google.com/books/edition/Les_pachas_du_sultan/nD1pAAAAMAAJ>
[^2]: BOA, DH.SAİDd. 21593334, H-29-12-1251. <https://kutuphane.osmanlica.com/belge/7377694>
[^3]: BOA, İ.HUS. 30546178, H-14-11-1311. <https://kutuphane.osmanlica.com/belge/9783046>
[^4]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Nisan 1996, s. 117-118. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_01/>
[^5]: Toros, Taha. Mâzi Cenneti. İletişim Yayınları, 1992, s. 170. <https://www.google.com/books/edition/M%C3%A2zi_cenneti/7ipkAAAAMAAJ>