Abdülkadir Kemâlî Paşa

Abdülkadir Kemâlî Paşa (1835/1836, Nuha – Ağustos 1892, Harput), Lezgi veya Azerbaycan Türk'ü asıllı Osmanlı devlet adamıdır.^{[1]Bouquet, Olivier. Les pachas du sultan. Peeters Publishers, 2007, s. 472.}

Hayatı

1835 veya 1836'da Rus İmparatorluğu'nun Yelizavetpol Guberniyası'ndaki Nuha şehrinde doğdu. Babasının ismi Zakriz olup büyük ihtimalle Lezgi ya da Azerbaycan Türk'ü asıllıdır. Âilesiyle birlikte Osmanlı İmparatorluğu'na göçtü.^{[2]BOA, DH.SAİDd. 21593334, H-29-12-1251.}

Anadolu, Rumeli ve Irak'ta pek çok sancağın mutasarrıflığını yürütmesi dolayısıyla ülke genelinde şöhret kazandı. Mîr-i mîrân mertebesine yükseltilen paşa aynı zamanda Şûrâ-yı Devlet âzâsıydı.^{[3]BOA, İ.HUS. 30546178, H-14-11-1311.} 1890'da Kosova Vilâyeti, 1891'de Musul Vilâyeti ve aynı yılın Haziran ayında Ma'mûretü'l-Azîz Vilâyeti vâliliklerine atandı. Abdülkadir Kemâlî Paşa, Harput'a vardıktan birkaç gün sonra Ağustos 1892'nin başlarında öldü.^{[4]Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Nisan 1996, s. 117-118.}

Abdülkadir Kemali Öğütçü'nün babası Bekir Sıdkı Bey, Kemâlî Paşa'ya duyduğu derin sevgi ve hürmetten ötürü, paşanın da izniyle oğluna aynı ismi verdi.^{[5]Toros, Taha. Mâzi Cenneti. İletişim Yayınları, 1992, s. 170.}