# Abdülkadir Bey (Ankara Valisi)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkadir_Bey_(Ankara_Valisi)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdülkadir Bey (Ankara Valisi), https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClkadir_Bey_%28Ankara_Valisi%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Eski Ankara valisi Abdülkadir Bey'in 23 Ağustos 1926 tarihinde Vakit gazetesinde yayımlanan fotoğrafı (Yakalanan Firâri Abdülkadir Haini ibaresini taşıyor)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/76/Abdulkadir_Bey.jpg)
*Eski Ankara valisi Abdülkadir Bey'in 23 Ağustos 1926 tarihinde Vakit gazetesinde yayımlanan fotoğrafı (Yakalanan Firâri Abdülkadir Haini ibaresini taşıyor) (Vakit Newspaper 23 August 1926, public-domain)*

- **Takma adı:** Ankara Valisi; Antepli Abdülkadir Bey
- **Doğum tarihi:** 1881
- **Doğum yeri:** Gaziantep, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Ankara, Türkiye
- **Ölüm sebebi:** İdam (İzmir Suikasti Planlamacısı)
- **Birimleri:** İttihat ve Terakki Cemiyeti; Ankara Valisi
- **Savaşları:** Hareket Ordusu; Balkan Savaşı; I. Dünya Savaşı Musul bölgesi

**Abdülkadir Bey** ya da **Antepli Abdülkadir Bey** (1881 - 31 Ağustos 1926), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun son döneminde askerlik ve siyasetçilik, [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin ilk yıllarında ise valilik yapmış bir devlet adamıdır. [İzmir Suikastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_Suikast%C4%B1)'na katılmaktan dolayı mahkûm olmuş ve idamla cezalandırılmıştır.

## Hayatı

![21 Ocak 1952 tarihli Milliyet gazetesinde Ankara Valisi Abdülkadir'in mahkemedeki resmi.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cc/1952_01_21_Milliyet_Ankara_Valisi_Abdulkadir.jpg)
*21 Ocak 1952 tarihli Milliyet gazetesinde Ankara Valisi Abdülkadir'in mahkemedeki resmi. (Milliyet Gazetesi, public-domain)*

Abdülkadir Bey 1881 yılında [Gaziantep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziantep)'te doğdu. İstanbul'a giderek [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'den mezun oldu. [İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'ne katıldı.[^1] [31 Mart Vakası](https://turkipedia.org/tr/wiki/31_Mart_Vakas%C4%B1)'na müdahale eden [Hareket Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hareket_Ordusu)'nda yer aldı. [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'na katıldı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Musul bölgesinde savaştı. [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın ilk yıllarında Ankara valisi oldu.

14 Haziran 1926 günü [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'yı öldürmek üzere planlanan İzmir Suikastı'nın ortaya çıkması üzerine başlayan soruşturmada Abdülkadir Bey'in olayın planlamacılarından biri olduğu ortaya çıktı. Fakat yakalanmadan önce kaçtığı için gıyabında yargılanarak 14 Temmuz 1926 tarihinde idama mahkûm edildi. 21 Ağustos 1926 tarihinde [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'a kaçmak üzere saklanırken Kırklareli'nin [Midye](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1y%C4%B1k%C3%B6y%2C_Vize) kasabasında yakalandı.[^2] Ankara [İstiklal Mahkemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_mahkemesi) önüne çıkarılarak tekrar yargılandı ve tekrar idama mahkûm edildi. Cezası 31 Ağustos 1926 gecesi [Umumi Hapishane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulucanlar_Cezaevi_M%C3%BCzesi) önünde infaz edildi.[^3][^4]

Abdülkadir Bey, [Kemal Tahir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemal_Tahir)'in [*Kurt Kanunu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurt_Kanunu) romanında Abdülkerim Bey olarak anılmaktadır.[^5] Abdülkadir Bey İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin fedaisi (tetikçi) olarak biliniyordu. İzmir Suikastı soruşturmaları sırasında *Serbesti* gazetesi yazarı [Hasan Fehmi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Fehmi_Bey)[^6] ve *Sada-yı Millet* gazetesi yazarı [Ahmet Samim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Samim) gibi İttihat ve Terakki karşıtı bazı kişilerin öldürülmesi olaylarında rol oynadığı ortaya çıktı.[^7]

[^1]: İsmet İnönü, Hatıralarım, Cilt 2, Sayfa: 216. Bilgi Yayınları, 1987
[^2]: Çok şey bilen tetikçiyi ortadan kaldırdılar, Yeni Şafak Gazetesi, 21 Kasım 2011. <http://yenisafak.com.tr/diziler-haber/cok-sey-bilen-tetikciyi-ortadan-kaldirdilar-02.06.2013-352238>
[^3]: 1926 İzmir Suikastı ve İstiklal Mahkemeleri. 2006, s. 75. <https://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12397/6709/186565.pdf>
[^4]: Sarı Paşa, Kara Çete ve kurt kanunu, Ayşe Hür, Taraf Gazetesi, 29 Haziran 2008. <http://www.taraf.com.tr/ayse-hur/makale-sari-pasa-kara-cete-ve-kurt-kanunu.htm>
[^5]: Kurt Kanunu, Kemal Tahir, İthaki Yayınları, 2005, İstanbul, ISBN 9752731546
[^6]: Örgütlenmeden Eyleme Geçiş:31 Mart Olayı, Necdet Aysal, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı:37-38, Mayıs-Kasım 2006, sayfa:24. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/45/789/10128.pdf>
[^7]: Samim'den Hrant Dink'e, Erdal Şafak, Sabah Gazetesi, 19 Ocak 2008. <http://www.sabah.com.tr/Yazarlar/safak/2008/01/19/Samim_den_Hrant_Dink_e>
