# Abdülkâdir-i Merâgī

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClk%C3%A2dir-i_Mer%C3%A2g%C4%AB
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdülkâdir-i Merâgī, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClk%C3%A2dir-i_Mer%C3%A2g%C4%AB (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/53/Abd_al-Qadir_al-Maraghi_at_the_court_of_Khalil_Sultan_%281405-1406%29.jpg)
* (1409-1447 artist, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1360
- **Tarz:** Türk musikisi
- **Ölüm tarihi:** 1435
- **Ölüm yeri:** Herat
- **Yer:** Meraga, Azerbaycan
- **Meslek:** Bestekâr

**Abdülkâdir-i Merâgī** *(ad: Hace Kemaleddin Abdülkadir Bin Gaybi el-Hafızu’l-Meragi)*[^1] (عبدالقادر مراغی‎‎ veya [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e): Maragalı Abdülkadir; 1360, [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga) - 1435, [Herat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herat)), [Fars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farslar)[^2] veya [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler)[^3] kökenli besteci ve müzik bilginidir.

İslam dünyasının müzik alanında en büyük isimlerinden olan Abdülkâdir-i Merâgī (Hace İbn ül-Gaybi de denir), [Sultan Ahmet Celayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan_Ahmet_Celayir), [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) ve [Şahruh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahruh)'un saraylarında yaşamış, R. Uslu'nun tespit ettiği gibi oğlu Abdülaziz'i, kendisine ithaf ettiği *Makasıd *adlı eseriyle birlikte [II. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad)'ın sarayına göndermiş, yüzlerce müzik eseri bestelemiştir. Müzik eserleri beş asrı aşkın zamanı aşarak, 17. yüzyıla kadar meşkle, ondan sonra yazılı kültürle birlikte günümüze ulaşmıştır. Halen [TRT](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Radyo_Televizyon_Kurumu) repertuvarında Abdülkâdir-i Merâgī'ye ait, kayıtlı 25 eser mevcuttur. [Yılmaz Öztuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1lmaz_%C3%96ztuna)'nın [Büyük Türk Musikisi Ansiklopedisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_T%C3%BCrk_Musikisi_Ansiklopedisi)'nde verdiği sayı ise 29'dur. Abdülkâdir-i Merâgī'ye ait olduğu kabul edilen günümüze ulaşmış eserlerin pek çoğu [şaheser](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaheser) olarak değerlendirilebilecek türdendir. Bunlar arasında özellikle [Mahur Kâr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2hur_K%C3%A2r), [Nihavend-i Kebir Kâr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihavend-i_Kebir_K%C3%A2r), [Rast Kâr-ı Muhteşem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rast_K%C3%A2r-%C4%B1_Muhte%C5%9Fem), [Rast Kâr-ı Haydarname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rast_K%C3%A2r-%C4%B1_Haydarname), [Segah Kâr-ı Şeş-Âvâz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Segah_K%C3%A2r-%C4%B1_%C5%9Ee%C5%9F-%C3%82v%C3%A2z) yüksek sanat değeri taşımaktadır. En fazla tanınan eseri ise "[Âmed nesîm-i subh-dem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82med_nes%C3%AEm-i_subh-dem)" sözleriyle başlayan Rast makamındaki nakış bestesidir. Kitapları zamanın müzik teorisiyle ilgilidir.

## Kitapları

- [Câmi ül-Elhân](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2mi_%C3%BCl-Elh%C3%A2n) (Nağmeler Derlemesi-1405)
- [Mekâsıd ül-Elhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mek%C3%A2s%C4%B1d_%C3%BCl-Elhan) (Nağmelerin Maksadı-1421)
- [Kenz ül-Elhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kenz_%C3%BCl-Elhan) (Nağmeler Hazinesi)
- [Şerh ül Edvâr](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerh_%C3%BCl_Edv%C3%A2r) (Musiki Makamları Şerhi)
- [Kitab ül-Edvâr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kitab_%C3%BCl-Edv%C3%A2r) (Makamlar Kitabı)

## Ayrıca bakınız

- [Azerbaycan kültüründe hattatlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BCnde_hattatl%C4%B1k)

## Dış bağlantılar

- [Murat Bardakçı - Maragalı Adülkadir](https://web.archive.org/web/20160804104053/http://www.pankitap.com/kitaplar/maragaliabdulkadir.html)
- [Kubilay Kolukırık - Abdülkadir Meragi Hayatı Kişiliği ve Musiki Yönü](http://www.academia.edu/357952/Abd%C3%BClkadir_Meragi_Hayat%C4%B1_Ki%C5%9Fili%C4%9Fi_ve_Musiki_Y%C3%B6n%C3%BC)

[^1]: Abdülkadir-İ Meragi'nin Hayatı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. <https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/emre.pinarbasi/128278/Abd%C3%BClkadir%20Mera%C4%9Fi.pdf>
[^2]: Farmer, H.G. "Abd al- Qadir b. GHaybi al-Hafiz al-Maraghi." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Nuri Özcan, "Abdülkadir Merag" md, Diyanet İslam Ansiklopedisi; Recep Uslu, "Abdülaziz" md, Yapıtları ve Yaşamlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi; Brill, 2007. Brill Online. . quote:", the greatest of the Persian writers on music. Born at Marāg̲h̲a, about the middle of the 8th/14th century, he had become one of the minstrels of al-Ḥusayn, the Ḏj̲alāʾirid Sultan of ʿIrāḳ, about 781/1379." <http://www.brillonline.nl/subscriber/entry?entry=islam_SIM-0091{{Ölü>
[^3]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 1, sayfa: 242
