# Abdülhâlik Nasuhi Bey

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClh%C3%A2lik_Nasuhi_Bey
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdülhâlik Nasuhi Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClh%C3%A2lik_Nasuhi_Bey (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7c/Abd%C3%BClh%C3%A2lik_Nasuhi_Bey.jpg)
* (public-domain)*

- **Adı:** Abdülhâlik Nasuhi Bey
- **Milliyeti:** Osmanlı
- **Doğum tarihi:** 1837
- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Ölüm tarihi:** 1911
- **Dini:** İslam
- **Makam:** Meclis-i Âyan üyesi
- **Hükümdar:** II. Abdülhamid

**Abdülhâlik Nasuhi Bey** (1837-1911) bir Osmanlı Devlet adamıdır.

1837'de İstanbul'da doğmuştur. Babası, tarihçi ve diplomat Müverrih [Hayrullah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayrullah_Efendi), annesi [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)’dan kaçırılmış bir cariye olan Münteha Hanım’dır.[^1] Ailenin dört çocuğundan ikincisidir (Diğerleri sırasıyla Fatma Fahrünnisâ Hanım, [Abdülhak Hamit Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClhak_H%C3%A2mit_Tarhan) ve [Mihrinnisâ Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClhak_Mihr%C3%BCnnis%C3%A2_Han%C4%B1m)’ dır). Beyazıd ve Valide Rüşdiyeleri'nde, Fünun-ı Harbiye'de okumuştur. Özel hocalardan Fıkıh, Tarih, Coğrafya, Matematik, Tıp, Biyoloji, Astronomi dersleri almıştır. Paris'te Saint-Cry'de eğitimini tamamlamıştır. [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca), [İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca) ve [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca) öğrenmiştir. 1840'da İstanbul Müderrisliği rüûsı verilmiş, 800 kuruş maaş bağlanmıştır. Rebiülevvel 1854'te fahrî binbaşılık ile askeriyeye alınmış, Cemaziyelevvel 1857'de kaymakamlık rütbesi verilerek Erkân-ı Harp sınıfına alınmıştır. 9 Ağustos 1863'te Ordudan çıkarılmıştır. [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) Tercüme Odasına girmiştir (1863). 1867'de Divan-ı Muhakemat-ı Maliye, 1869'da Meclis-i Kebir-i Maarif üyeliğine atanmıştır. Rumeli Demiryolları Komiserliği'nde Nakliyat-ı Askeriye Komisyonu Başkanlığında, Şehremaneti Meclis-i Üyeliğinde, [İçel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin_%28il%29), [Lazistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazistan), [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut), [Canik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Canik) Sancağı Mutasarrıflığında bulunmuştur. [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep), [Mamuretülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F) Valilikleri de yapan Nasuhi Bey, Ocak 1892'de [Tahran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahran) Sefaret-i Seniyyesi'ne atanmıştır. 11 Mayıs 1897'de [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan) Komiserliğine getirilmiştir. Meşrutiyetin ilânından sonra 27 Aralık 1908'de [Meclis-i Âyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyeliğine atanmış, 1911'de vefat etmiştir. Papa tarafından Pinok, [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa) Devletince [Légion d'honneur](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%A9gion_d%27honneur), [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) Devletince [Aziz Stanislaus Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aziz_Stanislaus_Ni%C5%9Fan%C4%B1) ile ödüllendirilmiştir. Nasuhi Bey, Fransızcadan "Hareket-i Askeriye'de Eski ve Yeni Nizâmat", "Tedmür Harebeleri" gibi eserleri, Türkçeye çevirmiştir.[^2]

[^1]: Özlem Tarcan, Abdülhak Hamid Tarhan, Ege-edebiyat.org, 29.01.2010. <http://www.ege-edebiyat.org/docs/484.pdf>
[^2]: Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 136-137