# Abdülhâlik Gucdüvânî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClh%C3%A2lik_Gucd%C3%BCv%C3%A2n%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdülhâlik Gucdüvânî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClh%C3%A2lik_Gucd%C3%BCv%C3%A2n%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/%D0%93%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BA_%D0%93%D1%83%D2%97%D0%B4%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B5.jpg/1280px-%D0%93%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BA_%D0%93%D1%83%D2%97%D0%B4%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B5.jpg)
* (Hanafi-maturidi, CC-BY-SA-3.0)*

- **Doğum tarihi:** 1103
- **Doğum yeri:** Gicduvan, Özbekistan
- **Ölüm tarihi:** 1179
- **Ölüm yeri:** Gicduvan
- **Meslek:** Din bilgini

**Abdülhâlik Gucdüvânî** (1103 - 1179), [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) tarikatına mensup din bilgini ve [mutasavvıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f).

Abdülhalık, [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara) yakınında Gucdevan isminde bir küçük kasabada doğmuştur. Babası [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya)'dan [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'ya taşınmış bir [fakih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fakih)'dir. Buhara'da [tefsir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tefsir) eğitimi alırken [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) tarikatının silsilesinde[^1] yer alan [Yusuf Hemedani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Hemedan%C3%AE) ile tanıştı. Hemedani'den [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) tarikatını öğrendi ve daha sonra [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) tarikatını sistemleştirerek, genişletti.

Farsçada "Kelimat-ı kudsiye" denilen On Bir ana tarikat kuralını [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) tarikat kuralı haline getirmiştir. 1179 yılında Gucdevan'da öldü. [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara) şehir merkezine 50 km. mesafedeki Gijduvan kasabasında türbesi bulunur.

## Kelimat-ı kudsiye

- Vukuf-ı Zamanî: Müridin zamanı çok iyi değerlendirmesidir.
- Vukuf-ı Adedî: Dersin adedi ve gerçek manası düşünülmelidir.
- Vukuf-ı Kalbî: Kalbi uyanık tutmak gerekir.
- Hûş der-dem: Nefes alıp verirken, gaflette olmamak.
- Nazar ber-kadem: Başkasına değil, kendine bakmalıdır.
- Sefer der-vatan: Halktan ayrılıp Hakk'a gitmesidir.
- Halvet der-encümen: Halk içinde de olsa, halvet hali olmalıdır.
- Yâd kerd: Şeyhin verdiği zikri, kalb ve dil ile daima tekrarlamak.
- Bâz geşt: Zikirle Allah'a dönüş, vuslât düşünülmelidir.
- Nigah-daşt: Kalbi zararlı düşüncelerden korumak.
- Yâd-daşt: Masivâyı bırakarak, sadece Allah'ı düşünmektir.

[^1]: Silsilah (Arapça: سلسلة), Türkçe: zincir