# Abdülaziz bin Mitab el-Reşid

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz_bin_Mitab_el-Re%C5%9Fid
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdülaziz bin Mitab el-Reşid, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClaziz_bin_Mitab_el-Re%C5%9Fid (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e0/Abdull-aziz_muteb_Al_Rasheed.jpg)
* (public-domain)*

- **Unvan:** Emir
- **Veraset:** 6.Cebel Şammar Emiri
- **Hüküm süresi:** 1897– 12 Nisan 1906; Cebel Şammar Emirliği
- **Önce gelen:** Muhammed bin Abdullah
- **Sonra gelen:** Mutaib bin Abdülaziz
- **Taç giymesi:** 1897
- **Doğum tarihi:** 1870
- **Doğum yeri:** Hail
- **Ölüm tarihi:** 12 Nisan
- **Ölüm yeri:** Ravzatu'l-Muhanna
- **Tam ismi:** Abdülaziz bin Mitab bin Abdullah el-Reşid
- **Hanedan:** Reşidi Hanedanı
- **Babası:** Mutaib bin Abdullah (Cebel Şammar Emiri)

**Abdülaziz bin Mitab (bin Abdullah) el-Reşid** (ʿAbd al ʿAzīz bin Mitʿeb Āl Rašīd; 1870-12 Nisan 1906), bilinen adıyla **İbn Reşid**, 1897'den 1906'ya kadar [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun Arabistan'daki [vasal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasal)ı konumundaki [Cebel Şammar Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebel-i_%C5%9Eemmer_Emirli%C4%9Fi).[^1][^2]

## Hayatı

Abdülaziz bin Mitab 1870 yılında doğdu.[^3] Üçüncü Reşidi emiri [Mutaib bin Abdullah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutaib_bin_Abdullah_Al_Rashid)'ın oğluydu ve Abdülaziz'i varisi yapan beşinci emir olan amcası [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_bin_Abdullah_El_Re%C5%9Fid) tarafından evlat edinildi.[^4]

Muhammed bin Abdullah, 1897'de eceliyle öldükten sonra yerine Abdülaziz geçti. Ancak, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) müttefikleri popüler olmadığı ve zayıfladığı için Reşidi yönetimi pek güvende değildi.

Yine de kendisi de gücünü Kuveyt Şeyhliği ve çevre emirliklere yayma peşindeydi. Ancak 1900 Aralığında patlak veren [Kuveyt-Reşidi Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuveyt-Re%C5%9Fidi_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda iki tarafta tam bir başarı elde edemedi. Bununla birlikte 1901'de Kuveyt şeyhinin çevre emirliklerden topladığı ve eski rakibi Suud hanedanın askerlerinin de olduğu büyük bir orduyu [Sarif Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarif_Muharebesi)'nde yenilgiye uğrattı.

Fakat 1902'de [Suudi Arabistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suudi_Arabistan)'ın kurucusu [İbn Suud](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Suud) küçük bir kuvvetle Kuveyt'ten döndü ve Riyad'ı [Riyad Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Riyad_Muharebesi) denen baskın ile oradaki valiyi öldürüp geri aldı, şimdiki Suudi Arabistan'ın temelini oluşturan [Riyad Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Riyad_Emirli%C4%9Fi)'ni kurdu.[^5] İbn Reşid, Riyad'ı geri almada başarısız oldu ve [İbn Suud](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Suud), [El-Kasım Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Kas%C4%B1m_B%C3%B6lgesi)'ne yöneldi. Osmanlı İmparatorluğu'nun silah ve asker desteğine karşın [Suudi-Reşidi Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suudi-Re%C5%9Fidi_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Suudilerle yaptığı ve yenilgiye uğradığı, birkaç muharebe sonrasında, 1906'da İbn Suud'a karşı yapılan [Ravzatu'l-Muhanna Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ravzatu%27l-Muhanna_Muharebesi)nde öldürüldü.[^6] Ölümü güçlü bir liderde yoksun kalan Cebel Şammar Emirliği'nin daha da zayıflamasına sebep oldu.

## Konuyla ilgili yayınlar

- Madawi Al Rasheed. (1991). *Politics in an Arabian oasis. The Rashidi Tribal Dynasty.* I.B. Tauris & Co Ltd, London & New York (based on a Ph.D. thesis presented to Cambridge University, 1988).

[^1]: Christopher Keesee Mellon. Resiliency of the Saudi Monarchy: 1745-1975. The American University of Beirut, May 2015. <https://scholarworks.aub.edu.lb/bitstream/handle/10938/10663/pj-1848.pdf?sequence=1>
[^2]: Frederick Fallowfield Anscombe. The Ottoman Gulf and Creation of Kuwayt, Sa'udi Arabia and Qatar, 1871-1914. 1994, s. 256. <https://www.proquest.com/docview/304117067>
[^3]: Dhaifallah Alotaibi. Ibn Sa'ud and Britain: Erken değişen ilişkiler ve devlet öncesi oluşum 1902-1914. 2017, s. 7. <https://www.proquest.com/docview/2083742545>
[^4]: Roby C. Barrett. Suudi Arabistan: Modernity, Stability, and the Twenty-First Century Monarchy. Joint Special Operations University, June 2015, s. 30. <https://apps.dtic.mil/sti/citations/ADA620023>
[^5]: Talal Sha'yfan Muslat Al Azma. The role of the Ikhwan under 'Abdul'Aziz Al Sa'ud 1916-1934. 1999, s. 49. <http://etheses.dur.ac.uk/1472/>
[^6]: Talal Sha'yfan Muslat Al Azma. The role of the Ikhwan under 'Abdul'Aziz Al Sa'ud 1916-1934. 1999, s. 49. <http://etheses.dur.ac.uk/1472/>
