# Abdül Fraşeri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCl_Fra%C5%9Feri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abdül Fraşeri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BCl_Fra%C5%9Feri (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3b/Abdyl_Frash%C3%ABri.jpg)
* (Rhomaides Brothers, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1 Haziran 1839
- **Doğum yeri:** Fraşır, Yanya Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 23 Ekim 1892 (53 yaşında)
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Diğer adları:** Abdullah Hüsnü Fraşeri
- **Organizasyon:** Arnavut Halkının Haklarını Savunma Merkez Komitesi; Yanya Arnavut Komitesi; Prizren İttifakı
- **Ödüller:** 17px Arnavutluk Halk Kahramanı

**Fraşerili Abdül Bey** ([Arnavutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavut%C3%A7a): *Abdyl Frashëri*; d. 17 Ağustos 1839, [Fraşer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fra%C5%9F%C4%B1r) – ö. 11 Ekim 1892, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), Osmanlı [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar)u siyasetçi. Arnavut milliyetçisi. Osmanlı devlet kayıtlarında ismi *Abdullah Hüsnü* olarak geçer.

## Hayatı

Abdül Bey okula Fraşer'de başladı. [Bektaşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekta%C5%9F%C3%AElik) [Nasîbi Tâhir Baba Tekkesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fra%C5%9Firi_Nas%C3%AEbi_T%C3%A2hir_Baba_Tekkesi)'nde de [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) öğrendi. [Şemseddin Sami](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_S%C3%A2mi) ve [Fraşerili Naim Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Naim_Fra%C5%9Firi)'in ağabeyi olan Abdül Fraşeri, babasıyla birlikte [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) sınırının savunmasında görev aldı.[^1] [1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi), Osmanlı devletinin yenilgisiyle sonuçlanınca, [Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epir) bölgesinin bir bölümünün [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'a, [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'daki bazı toprakların da [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan) ve [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F)'a bırakılmasının istenmesi üstüne, Arnavut milliyetçilerini mücadele amacıyla örgütledi. [Berlin Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Kongresi)'ne katıldı. [Prizren](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prizren)'de gerçekleştirilen hükûmet taslağına katkıda bulundu.

[Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) [2. dönem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_2._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) [Yanya Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Vilayeti) mebusu seçilmiştir.[^2]

Güney Arnavutluk Anayasası'nı hazırlattı. (1878) 93 harbi sonrası [Prizren İttifakı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prizren_%C4%B0ttifak%C4%B1)'nın kurucularından biri oldu kendisi diğer kuruculardan [Gusinyeli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gusinyeli_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın aksine bağımsız bir Arnavut devleti kurulması taraftarıydı. Bu birliği Plav ve Gusinye'yi elde tutma niyeti gütmesinden Osmanlılar el altından destekledi ve Plav ile Gusinye Osmanlı'da kaldı ancak sonrasında büyük devletlerin baskıları ve Plav Gusinye yerine [Ülgün](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Clg%C3%BCn)'ün verilmesine de birliğin direnmesi ve İngiltere'nin eğer Ülgün teslim edilmezse İzmir'in işgal edileceği tehdidi karşısında birlik üzerinde kontrolün kaybedilmesi üzerine Osmanlılar birliğe müdahale ettiler, çatışmalarla kuvvetlerini dağıttılar. Osmanlı kuvvetleri Prizren'e girince (1881), bağımsızlık isteyenlerin öbür ileri gelenleriyle birlikte kendisi de tutuklanarak, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderildi. Ancak pek çok Prizren birliği üyesi lideri gibi önce aldığı idam cezası sürgüne çevrildi ardından suçu bağışlanıp (1886), İstanbul şehremaneti üyeliğine getirildi. 1892'de İstanbul'da öldü. [Arnavutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavut%C3%A7a) için bir alfabe hazırlamıştır.[^3]

## Dış bağlantılar

- [Fraşeri soy ağacı](https://web.archive.org/web/20160304074921/http://www.iamalbanian.com/tree/index.php?ctype=gedcom&ged=Frash%C3%ABri)

[^1]: Die Drei Frasheri Brüder. <http://www.elsie.de/pdf/articles/A2001DreiFrash.pdf>
[^2]: Bilmez, Bülent. The First Ottoman Experiment in Democracy. Orient-Institut Istanbul (Max Weber Stiftung), 2016, s. 153. <https://www.nomos-elibrary.de/10.5771/9783956506802.pdf?download_full_pdf=1>
[^3]: Balkan Aydınlanması; Osmanlı Ailesi ve Fraşeriler. <http://www.arnavutgenclik.com/tr/haberdetay.asp?Newsid=721&Categoryid=1>
