# Abbas Halim Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abbas_Halim_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abbas Halim Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abbas_Halim_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/Abbas_Halim_Pasha.jpg)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1866
- **Doğum yeri:** Kahire, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1934 (68 yaşında)
- **Ölüm yeri:** Kahire, Mısır
- **Meslek:** Osmanlı Devlet adamı, Mısır prensi
- **Tanınma nedeni:** milli şair Mehmet Âkif Ersoy’un yakın dostu ve hâmisi
- **Din:** İslam
- **Mahkûmiyet cezası:** Malta sürgünlerinden
- **Akrabalar:** Sait Halim Paşa (kardeşi)
- **Aile:** Mehmed Abdülhalim Paşa (baba)

**Abbas Halim Paşa** (1866, [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire) – 1934, Kahire), Osmanlı Devlet adamı ve Mısır prensi.

[Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’nde sadrazamlık yapmış [Sait Halim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Halim_Pa%C5%9Fa)’nın kardeşidir. [Malta sürgünleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_s%C3%BCrg%C3%BCnleri)ndendir. Sanatsever bir kişi olan Abbas Halim Paşa, hayatı boyunca pek çok sanatçıya maddi destek sağlamış; milli şair [Mehmet Âkif Ersoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C3%82kif_Ersoy)’un yakın dostu ve hâmisi olmuştur.

## Yaşamı

1866’da Kahire’de dünyaya geldi. Babası, Mısır valisi [Kavalalı Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)’nın oğullarından [Mehmed Abdülhalim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Abd%C3%BClhalim_Pa%C5%9Fa)’dır. Halim Paşa, [Hıdiv İsmail Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa) ile arası açılınca [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’a yerleşmiş, oğulları Abbas ve [Sait’i](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Halim_Pa%C5%9Fa) İstanbul’da yetiştirmişti.

Abbas Halim, İstanbul’da özel hocalardan ders alarak eğitim gördükten sonra ağabeyi Sait ile birlikte [İsviçre](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0svi%C3%A7re)’de yükseköğrenim gördü. İstanbul’a döndükten sonra devlet memurluğuna başladı. Osmanlı Devleti’nde [Devlet Şûrası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) (Danıştay) üyeliği yaptı. Kardeşi Sait Halim Paşa’nın sadrazamlığı sırasında bir yıl kadar [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) valiliği görevinde bulundu ve 1915 yılında Nafıa Nâzırı (Bayındırlık Bakanı) oldu. Sait Halim Paşa’nın istifasının ardından kabineden ayrıldı. İstanbul’un işgalinden sonra İngilizler tarafından [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)’ya sürüldü, orada iki yıl kaldı.

![(Soldan sağa) Abbas Halim Paşa, Mehmet Âkif Ersoy, emekli Bahriye Miralayı Nûrî Bey, A'yân Meclisinden Samipaşazâde Halim Efendi, ressam Halil Paşa, eski Şûrâ-yı Devlet Üyesi Kadri Bey. Konum: Keops Piramidi ve Sfenks](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Abbas_Halim_Pasha_and_Mehmed_%C3%82kif_Ersoy.jpg/1280px-Abbas_Halim_Pasha_and_Mehmed_%C3%82kif_Ersoy.jpg)
*(Soldan sağa) Abbas Halim Paşa, Mehmet Âkif Ersoy, emekli Bahriye Miralayı Nûrî Bey, A'yân Meclisinden Samipaşazâde Halim Efendi, ressam Halil Paşa, eski Şûrâ-yı Devlet Üyesi Kadri Bey. Konum: Keops Piramidi ve Sfenks (public-domain)*

Sürgünden döndükten sonra bir süre [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’da yaşadı ve tekrar [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)’a döndü. Çocuklarının hocası olan [Mehmet Akif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C3%82kif_Ersoy) ile dostluğunu ömür boyu sürdürdü. Onun daveti üzerine ömrünün son yıllarını Mısır’da geçiren Akif; “*El-Uksur’da*” şiirini ona ithaf etmiş, ayrıca kendisine hitaben iki manzum tebrik ile “*Arîza*” isimli iki de manzume yazmıştır.[^1] Pek çok gencin yurt dışında okumasına destek olan, ilim, fikir ve sanat adamlarını koruyan Abbas Halim Paşa’nın desteklediği sanatçılar arasında şair [Ahmed Şevki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_%C5%9Eevki), [Ressam Halil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ressam_Halil_Pa%C5%9Fa), ressam [Fikret Mualla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fikret_Muall%C3%A2),[^2] ressam [Feyhaman Duran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feyhaman_Duran) da vardır.[^3]

1934 yılında Kahire’de hayatını kaybetti.

[Heybeliada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heybeliada)’nın kuzeybatı kesimindeki Abbashalimpaşa Mahallesi, onun adını taşır. Paşa, burada "*Abbas Paşa Köşkleri*" denen köşkleri ve Beyoğlu'ndaki [Mısır Apartmanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_Apartman%C4%B1)'nı yaptırmıştır.[^4]

[^1]: Yasamoykusu.com sitesi, Abbas Halim Paşa maddesi. <http://www.yasamoykusu.com/biyografi-2970-Abbas_Halim_Pasa>
[^2]: Resimkalemi.com sitesi Fikret Mualla Sayfası. <http://www.resimkalemi.com/turk-sanatcilari-biyografisi/1492-fikret-mualla.html>
[^3]: Nilgün Filinte Tokmak, Feyhaman Duran Kısa Biyografisi, Sefine.net Web Sitesi <http://www.sefine.net/index.php?option=com_content&view=article&id=226&Itemid=511&phpMyAdmin=pW8pMyX%2CWdGB0E5NXBV8V9yB6Kf>
[^4]: Arnavutum.com sitesi Abbas Halim Paşa Maddesi. <http://www.arnavutum.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=78>
