# Abası > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Abas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Abası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Abas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![Bir "Abası" tasfiri.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Abaasy.jpg/1280px-Abaasy.jpg) *Bir "Abası" tasfiri. (CC-BY-SA-4.0)* **Abası** ([Yakutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut%C3%A7a): *Aбаасы*, [Dolganca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolganca): *Абааһы*, [Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): *Abası*, [Macarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarca): *Abaaszi*, [Bulgarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarca): *Абааси*, [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): *Абасы*) Yakut mitolojisinde, kötülükleri simgelediklerine inanılan ve korunmak için kendilerine kurbanlar sunulan, kötü ruhlara verilen ad.[^1] ## Özellikleri Yeraltında yaşadıklarına inanılır. İnsanlara zarar verirler. Tek ayaklı (veya ayaksız), tek gözlü ve kel olarak betimlenirler.[^2] Dişleri demirdendir.[^3] Zararlı ve iğrenç görünümlü hangi canlı varsa bunların eseridir. İnsanları yoldan çıkartırlar, bazı kimseleri delirtirler. Leş yerler. İnsan ruhunu kaçırabilirler. Arka arkaya sıra halinde yürürler[^4] ve yeryüzünde görünmez olurlar. Kara ruhlar, insanoğlunu genelde yalnızken veya korumasız, çaresiz, sayrı (hasta) oldukları ve sıkıntılı dönemlerde yakalarlar. Görünmezdirler, onları ancak şamanlar görebilirler. Türk Halk kültüründe bostanlara dikilen korkuluklara da Abakı adı verilir[^5] ve korkutucu olması itibarıyla bu sözcükle doğrudan bağlantılıdır ve aslında daha önceki dönemlerde kötü ruhlardan korunmak için evlere ve bahçelere dikilen heykellerin, ongunların (totemlerin) veya simgesel direklerin dönüşmesiyle ortaya çıkmışlardır. ## Buk'lar **Buk**, [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_mitolojisi) ve [Moğol mitolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_mitolojisi)nde ve halk inancında kötü ruh demektir. Abası'lar ile eşdeğer olarak anılırlar. **Bug** veya **Puh** olarak da bilinir. Moğolca da **Bukh** şeklinde de söylenir. Kötü bir insanın kötü ruhu kastedildiği gibi doğadaki kötücül varlıklar için de kullanılır. Karşıtı [Bur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C4%B1h%C4%B1) (iyi ruh)dur. Sözcük anlamı aynı zamanda afet, felaket, hastalık demektir. Bu kavramların neredeyse tamamının kötü ruhlarla ilişkili olarak bir bağlantısı bulunur. İnsanların ayağına takılan prangaya (ceza zinciri) Türkçede Bukağı (Bukak) denir. Olasılıkla insanların ayağının zincirlenmesi, ona kötü bir ruh bağlanması veya musallat olmasıyla eşdeğer görülmüştür. Eski Moğolca ve [Tunguzca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunguz_dilleri) Buk, endişe, kaygı gibi anlamlar taşır. Moğolcada Bukınıd/Buhında kelimeleri üzülmek, korkmak gibi manaları belirtir. Puhu (baykuş) sözcüğü ile de alakalı olma ihtimali vardır. Çünkü Baykuş, olumsuz anlamlar yüklenen ve gece ortaya çıkan bir hayvandır. ## Etimoloji (Ab/Ap/Av) kökünden türemiştir. Aparmak (kaçırmak, alıp götürmek) anlamını içerir. Türkçede Apazlamak sözcüğü avuçlamak anlamına geldiği gibi rüzgarla gitmek de demektir. Abı sözcüğü de can, ruh gibi kavramları ifade eder. Yine köken olarak Av kelimesi ile de bağlantılıdır. Kaçıran ruh veya doyumsuz varlık demektir. Argodaki Abaza (cinsel açgözlülük veya eş yoksunluğu) sözcüğü ile de yakından alakalıdır. ## Dış bağlantılar - [Türk mitolojisinde ruhlar](http://www.eskitarih.com/?p=2044) - [Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca](https://web.archive.org/web/20121209132326/http://www.kayipdunya.com/wp-content/uploads/kalins-pdf/singles/turk-mitolojisi-sozlugu-a-b.pdf) (Abaası-Abaahı) - [Sibirya Türklerinde Mitoloji, Naciye Yıldız](http://uqusturk.files.wordpress.com/2011/06/sibirya-tc3bcrklerinin-mitoloji-ve-inanc3a7larc4b1nda-kc3b6tc3bc-ruhlar.pdf) - [Abası. Dünya Halklarının Mitleri, Ensiklopediya](http://www.mifinarodov.com/a/abasyi.html) - [Abaası. Mitik Varlıklar Ansiklopedisi](https://archive.today/20130417153139/http://www.avataram.ru/mythology/abbas.html) [^1]: A handbook of Siberia and Arctic Russia.. H. M. Stationery off., 1920, s. 221-222. [^2]: Hatto, A.T. (2011). Essays on Medieval German and Other Poetry. Cambridge University Press [^3]: Encyclopedia Mythica, Micha F. Lindemans (Abaasy) [^4]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 16) [^5]: Divanü Lûgat-it-Türk de Şamanizme Ait Kelimeler, Abdülkadir İnan.