# Abın Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ab%C4%B1n_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Abın Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ab%C4%B1n_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Abın Muharebesi (1834)
- **Parçası:** Rus-Çerkes Savaşı
- **Tarih:** 1834
- **Yer:** Abın, Çerkesya
- **Sonuç:** Çerkes zaferi
- **Savaşan:** Çerkesya; Rusya İmparatorluğu
- **Komutan:** Tığujıqo Qızbeç; Hawdıqo Mansur; Aleksey Velyaminov
- **Güç:** 500-550; 14,000
- **Kayıp:** 150; Bilinmiyor; 7 ikmal arabası ele geçirildi

**Abın Muharebesi**, 1834 yılında [Rus-Çerkes Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus-%C3%87erkes_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında gerçekleşen bir askeri çatışmadır. Bu muharebe, Çerkes liderleri [Tığujıqo Qızbeç](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1%C4%9Fuj%C4%B1qo_Q%C4%B1zbe%C3%A7) ve [Hawdıqo Mansur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hawd%C4%B1qo_Mansur)'un birleşik kuvvetleri ile [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında yapılmıştır. Muharebe, Çerkesya'nın Abın bölgesinde (günümüzde [Abinsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abinsk), [Krasnodar Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnodar_Kray%C4%B1), [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)) gerçekleşmiştir. Sayısal dezavantaja karşın, Çerkes kuvvetleri etkili bir baskın düzenleyerek Rus kuvvetlerine başarılı bir saldırı yapmıştır.[^1][^2][^3][^4]

## Arka plan

[Rus-Çerkes Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus-%C3%87erkes_Sava%C5%9F%C4%B1), Rus İmparatorluğu ile [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'nın [çeşitli halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya_halklar%C4%B1), özellikle de topraklarına Rusların genişlemesine karşı şiddetle direnen [Çerkesler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) arasında uzun süren bir çatışmaydı. [Tığujıqo Qızbeç](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1%C4%9Fuj%C4%B1qo_Q%C4%B1zbe%C3%A7), askeri yetenekleriye ve stratejik zekâsıyla tanınan, [Şapsığ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9Flar) kabilesinin önde gelen bir lideriydi. [Hawdıqo Mansur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hawd%C4%B1qo_Mansur) ise [Natukhay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Natuhaylar) kabilesinden önde gelen siyasi ve askeri bir komutandı.[^5]

Ruslar, Abın Nehri yakınlarında AbinskKalesi'ni inşa etmek için malzeme ve erzak taşıyorlardı. Bu sırada, Hawdıqo Mansur ve Tığujıqo Qızbeç liderliğindeki 700 Çerkes süvarisi, Rusların geçiş güzergahına yakın bir ormanda pusu hazırladılar. Çerkesler saldırı stratejisini tartıştılar:[^6]

Qızbeç'in çoğu Şapsığ savaşçısı (Qızbeç'in kendisi hariç) uzaktan tüfek ateşi açmaktan yana oy kullanırken, Mansur ve [Natuhaj](https://turkipedia.org/tr/wiki/Natuhaylar) savaşçıları kılıçlarıyla doğrudan süvari hücumu önerdiler, böylece ya bir şey başaracaklarını ya da öleceklerini söylediler. Çoğu Çerkes, süvari hücumunu kabul etti. Yaklaşık 500 Çerkes saldırıya katılırken, geri kalanlar bu saldırıyı intihar olarak nitelendirip geride durdular.[^7]

## Muharebe

Muharebede, Qızbeç ve Hawdıqo'nun kuvvetleri, Abın Nehri'nin engebeli arazisini avantajlarına çevirmeyi başardılar. Ani bir saldırıyla Rus kuvvetlerinin düzenini bozarak 7 ikmal arabasını ele geçirdiler.[^8][^9] Muharebede 150 Çerkes öldürüldü, Rus kayıpları bilinmiyor.[^10]

## Miras

Muharebe, Çerkeslerin sözlü tarihinde yer edinmiştir.[^11] Çerkesya'yı ziyaret eden [James Bell](https://turkipedia.org/tr/wiki/James_Bell), Çerkeslerin bu muharebe hakkında bir [kahramanlık şarkısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%3AAb%C4%B1n_Muharebesi_%C5%9Eark%C4%B1s%C4%B1) olduğunu kaydetmiştir. Ayrıca bu halk şarkısında muharebeye katılmayan savaşçılar küçümsenmektedir.[^12]

[^1]: Neumann, Karl Friedrich. Russland und die Tscherkessen. J.G. Cotta, 1840. <https://books.google.com/books?id=cTsEAAAAYAAJ&q=kizbech+tuguzhuqo>
[^2]: Bashqawi, Adel. Circassia: Born to Be Free. Xlibris Corporation, 15 Eylül 2017. <https://books.google.com/books?id=iVM6DwAAQBAJ&dq=battle+of+Abinsk+1834&pg=PT29>
[^3]: Clodfelter, Micheal. Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015, 4th ed.. McFarland, 23 Mayıs 2017. <https://books.google.de/books?id=8urEDgAAQBAJ&pg=PA761&dq=Battle+of+Abinsk+-wikipedia&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjJssPNjoSKAxVpQfEDHVTtD6YQ6AF6BAgMEAM#v=onepage&q=Battle%20of%20Abinsk%20-wikipedia&f=false>
[^4]: R. Huttenbach, Henry. Amjad Jaimoukha. The Circassians: A Handbook. New York: Palgrave, 2001. 210 pp.. Canadian-American Slavic Studies, 2003. <http://dx.doi.org/10.1163/221023903x00323>
[^5]: Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354. <https://books.google.com.tr/books/about/Journal_of_a_Residence_in_Circassia.html?id=nx1DAAAAcAAJ&redir_esc=y>
[^6]: Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354. <https://books.google.com.tr/books/about/Journal_of_a_Residence_in_Circassia.html?id=nx1DAAAAcAAJ&redir_esc=y>
[^7]: Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354. <https://books.google.com.tr/books/about/Journal_of_a_Residence_in_Circassia.html?id=nx1DAAAAcAAJ&redir_esc=y>
[^8]: Шогенова, Аксана. Капканы и империи. Litres, 14 Nisan 2020. <https://books.google.com/books?id=m-vcDwAAQBAJ&dq=%D1%82%D1%83%D0%B3%D1%83%D0%B6%D1%83%D0%BA%D0%BE+%D0%BA%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D1%8D%D1%87&pg=PT84>
[^9]: Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354. <https://books.google.com.tr/books/about/Journal_of_a_Residence_in_Circassia.html?id=nx1DAAAAcAAJ&redir_esc=y>
[^10]: Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354. <https://books.google.com.tr/books/about/Journal_of_a_Residence_in_Circassia.html?id=nx1DAAAAcAAJ&redir_esc=y>
[^11]: это... Что такое Кызбэч Тугужоко?. Словари и энциклопедии на Академике. <https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/412491>
[^12]: Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=nx1DAAAAcAAJ&q>
