Abın Muharebesi

Abın Muharebesi, 1834 yılında Rus-Çerkes Savaşı sırasında gerçekleşen bir askeri çatışmadır. Bu muharebe, Çerkes liderleri Tığujıqo Qızbeç ve Hawdıqo Mansur'un birleşik kuvvetleri ile Rus İmparatorluğu arasında yapılmıştır. Muharebe, Çerkesya'nın Abın bölgesinde (günümüzde Abinsk, Krasnodar Krayı, Rusya) gerçekleşmiştir. Sayısal dezavantaja karşın, Çerkes kuvvetleri etkili bir baskın düzenleyerek Rus kuvvetlerine başarılı bir saldırı yapmıştır.^{[1]Neumann, Karl Friedrich. Russland und die Tscherkessen. J.G. Cotta, 1840.[2]Bashqawi, Adel. Circassia: Born to Be Free. Xlibris Corporation, 15 Eylül 2017.[3]Clodfelter, Micheal. Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015, 4th ed.. McFarland, 23 Mayıs 2017.[4]R. Huttenbach, Henry. Amjad Jaimoukha. The Circassians: A Handbook. New York: Palgrave, 2001. 210 pp.. Canadian-American Slavic Studies, 2003.}

Arka plan

Rus-Çerkes Savaşı, Rus İmparatorluğu ile Kafkasya'nın çeşitli halkları, özellikle de topraklarına Rusların genişlemesine karşı şiddetle direnen Çerkesler arasında uzun süren bir çatışmaydı. Tığujıqo Qızbeç, askeri yetenekleriye ve stratejik zekâsıyla tanınan, Şapsığ kabilesinin önde gelen bir lideriydi. Hawdıqo Mansur ise Natukhay kabilesinden önde gelen siyasi ve askeri bir komutandı.^{[5]Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354.}

Ruslar, Abın Nehri yakınlarında AbinskKalesi'ni inşa etmek için malzeme ve erzak taşıyorlardı. Bu sırada, Hawdıqo Mansur ve Tığujıqo Qızbeç liderliğindeki 700 Çerkes süvarisi, Rusların geçiş güzergahına yakın bir ormanda pusu hazırladılar. Çerkesler saldırı stratejisini tartıştılar:^{[5]Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354.}

Qızbeç'in çoğu Şapsığ savaşçısı (Qızbeç'in kendisi hariç) uzaktan tüfek ateşi açmaktan yana oy kullanırken, Mansur ve Natuhaj savaşçıları kılıçlarıyla doğrudan süvari hücumu önerdiler, böylece ya bir şey başaracaklarını ya da öleceklerini söylediler. Çoğu Çerkes, süvari hücumunu kabul etti. Yaklaşık 500 Çerkes saldırıya katılırken, geri kalanlar bu saldırıyı intihar olarak nitelendirip geride durdular.^{[5]Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354.}

Muharebe

Muharebede, Qızbeç ve Hawdıqo'nun kuvvetleri, Abın Nehri'nin engebeli arazisini avantajlarına çevirmeyi başardılar. Ani bir saldırıyla Rus kuvvetlerinin düzenini bozarak 7 ikmal arabasını ele geçirdiler.^{[6]Шогенова, Аксана. Капканы и империи. Litres, 14 Nisan 2020.[5]Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354.} Muharebede 150 Çerkes öldürüldü, Rus kayıpları bilinmiyor.^{[5]Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840, s. 353-354.}

Miras

Muharebe, Çerkeslerin sözlü tarihinde yer edinmiştir.^{[7]это... Что такое Кызбэч Тугужоко?. Словари и энциклопедии на Академике.} Çerkesya'yı ziyaret eden James Bell, Çerkeslerin bu muharebe hakkında bir kahramanlık şarkısı olduğunu kaydetmiştir. Ayrıca bu halk şarkısında muharebeye katılmayan savaşçılar küçümsenmektedir.^{[8]Bell, James Stanislaus. Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes. Moxon, 1840.}