# Aşure

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fure
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Aşure, https://tr.wikipedia.org/wiki/A%C5%9Fure (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/A%C5%9Fure.jpg/1280px-A%C5%9Fure.jpg)
* (E4024, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Aşure
- **Ülke:** Türkiye, Bosna-Hersek, Arnavutluk, Bulgaristan, Ermenistan
- **Bölgesi:** Balkanlar, Ortadoğu, Kafkasya
- **Türü:** Tatlı
- **Tipi:** Puding
- **Malzemeler:** Buğday, nohut, toz şeker, fasulye, pirinç

**Aşure**, tahıllar, meyveler, kuru meyveler ve kuruyemişlerden oluşan bir karışımdan yapılan bir tatlıdır.

[Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) ve [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'daki Müslümanlar, [Aşure Günü](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fure_G%C3%BCn%C3%BC)'nün gerçekleştiği [Muharrem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muharrem) ayında aşure yaparlar.[^1] Geleneksel olarak, [Nuh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuh), [Büyük Tufan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tufan)'dan sonra karaya ayak bastığında elinde kalan son malzemelerle bu tatlıyı yapmıştır. Aşure, bu günü anmak için büyük miktarlarda yapılır ve alıcının dinine veya inanç sistemine bakılmaksızın bir barış ve sevgi teklifi olarak arkadaşlara, akrabalara, komşulara, meslektaşlara, sınıf arkadaşlarına ve diğerlerine dağıtılır. Aşure, ağır ve kalori bakımından zengin doğası nedeniyle geleneksel olarak yılın soğuk aylarında yapılır ve yenirdi. [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler), aşureyi Noel pudingi olarak [Yeni yıl kutlamaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_y%C4%B1l) için yaparlar.

![Aşure](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Ashura_on_the_plate.JPG)
*Aşure (Cano58, CC-BY-SA-3.0)*

## Tarihi

[Nuh'un Gemisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuh%27un_Gemisi) [Ağrı Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fr%C4%B1_Da%C4%9F%C4%B1)'nda durduğunda, Nuh'un ailesinin özel bir yemekle kutladığı iddia edilir. Erzakları neredeyse tükenmek üzere olduğundan, geriye kalanlar (özellikle tahıllar, kuru meyveler ve benzerleri) birlikte pişirilerek bir [puding](https://turkipedia.org/tr/wiki/Puding), yani şimdiki aşure denen şeye dönüşürdü.

Türk aileleri bu olayın anısına aşure yaparlar.[^2] Türk ve Bosnalı mutasavvıflarda (özellikle [Bektaşilerde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekta%C5%9F%C3%AElik)) aşure, sağlık, şifa, güvenlik, başarı ve manevi beslenme için özel dualarla hazırlanır. Aşure fakirlere, komşulara, arkadaşlara ve akrabalara dağıtılır.[^3]

[Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi)'nin [''Seyahatname''](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29) kitabında "Aşure, Muharrem'in onuncu günü yapılması gereken bir aştır." der.[^4]

Alevi kültüründe, [Kerbela Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerbel%C3%A2_Olay%C4%B1)'nda [Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin)'in öldürüldüğü günde aşure pişirilmesi ile aşurenin hiçbir hayvansal ürün içermemesi arasında bağlantı kurulur ve şiddetin genel olarak protesto edildiği ifade edilir. Aleviler, her sene aşurelerini pişirip konu komşu ile paylaştıkları Muharrem ayında 12 gün boyunca [et](https://turkipedia.org/tr/wiki/Et)in tüketilmediği bir [oruç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7) tutarak öldürmenin her türlüsünün (besin için kesilen hayvan dahil) şiddet olduğunu kabul ederler.

[Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) ve [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) kültüründe de vardır. Ermeniler, 6 Ocak'ta "anuş-abur" yaparken; Rumlar, buğday, kuru üzüm ve bal ile yaptıkları "koliva"yı kilise kapısında dağıtıp ortasına bir mum diktikleri bir tabakla mezarın başına yerleştirmektedirler. Ermenistan'da aşure, nar taneleri ile süslenebilir ve gül suyu ile tatlandırılabilir. Noel'de komşularla paylaşılır. Genellikle kuru meyveler, fındık ve narlarla süslenmiş Noel Pudingi, Yeni Yıl masasının en önemli parçasıdır.[^5]

## Malzemeler

Aşurenin belirli bir tarifi yoktur. Bölgeler arasında farklıklar gösterir.[^6]

Geleneksel olarak en az 7 maddeden oluşması gerektiği söylenir. Bazıları adından dolayı 10 madde ile yapılması gerektiğini söyler. Aleviler ise hep 12 madde kullanarak aşure yapar.

Bunlar arasında [buğday](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bu%C4%9Fday), [arpa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpa), [pirinç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirin%C3%A7), [fasulye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fasulye), [nohut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nohut_%28t%C3%BCr%29), [pekmez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pekmez), [hurma pekmezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hurma_pekmezi), [nar pekmezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nar_pekmezi), [pancar suyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pancar_suyu), [hurma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hurma), [kayısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1s%C4%B1), [incir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ncir) [kuru üzüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuru_%C3%BCz%C3%BCm) ve [kuş üzümü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ku%C5%9F_%C3%BCz%C3%BCm%C3%BC) gibi kuru meyveler, [badem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Badem) ve [fıstık](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1st%C4%B1k), [fındık](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1nd%C4%B1k), [ceviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceviz), [çam fıstığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87am_f%C4%B1st%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [susam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Susam) gibi kuruyemişler yer alır. Bununla birlikte, aşureye derinlik katmak için [portakal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portakal), [limon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limon) ve limon kabuğu eklenebilir. [Anason](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anason), [çörek otu tohumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%B6rek_otu_tohumu), [erik mahlebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahlep), [nar taneleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nar), [kakule](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kakule), [tarçın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C3%A7%C4%B1n), [karanfil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karanfil_%28baharat%29), [hindistan cevizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan_cevizi) ve [yenibahar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenibahar) garnitür olarak kullanılabilir ve bazı çeşitleri [anason likörü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anason_lik%C3%B6r%C3%BC), [gül suyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCl_suyu) veya [portakal çiçeği suyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portakal_%C3%A7i%C3%A7e%C4%9Fi_suyu) ile tatlandırılır.

Tarifi hiçbir hayvansal ürün içermemesi itibarıyla [vegandır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veganl%C4%B1k) ve Türk mutfağının en bilinen ve popüler vegan tatlılarından biridir.

## Çeşitleri

### Osmanlı mutfağındaki çeşitleri

Osmanlı sarayında aşure sütlü ve süzme olarak iki çeşit pişirilmiştir.[^7]

#### Süzme Aşure

Buğdayın piştikten sonra süzülerek sadece helmesinin kullanıldığı aşureye süzme aşure denir. Osmanlı mutfağında bulunan aşure çeşididir. Sarayın lezzet bakımından en ünlü aşuresi 1870 yılında [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in annesi [Pertevniyal Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pertevniyal_Sultan)'ın pişirdiği "süzme saray aşuresi"dir.

#### Sütlü Aşure

Osmanlı mutfağında bulunan aşure çeşididir. Sütlü aşure bilinen aşure malzemelerine bir miktar sütün ilavesi ile yapılır.[^8] Sütlü aşure, balkanlarda geleneksel olarak yapılmaktadır.

### Türkiye'deki yörelere göre çeşitleri

Türkiye'de birçok bölgede yöresel aşureler mevcuttur. En meşhurlarından birisi, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da yapılan süzme saray aşuresidir.[^9] Bunun dışında, [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya),[^10] [Isparta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Isparta),[^11] [Muğla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C4%9Fla),[^12] [Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ordu_%28il%29)[^13] ve [Rize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rize)'de[^14] de yapılan aşure çeşitleri bulunmaktadır.

## Etimoloji

Aşure kelimesi Arapça "onuncu" anlamına gelen عاشوراء *transl|ar|ALA|ʻĀshūrā’ *, kelimesinden gelir.[^15] Türk geleneğinde bu yemek daha çok Muharrem ayının 10'unda veya [Hicri Takvim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicr%C3%AE_takvim)'de Muharrem ayının 10'undan sonra yapılır. Muharrem ayı ile olan ilişki sadece İslami inançlarda değil, aynı zamanda İslam öncesi inançlarda da önemlidir, bazı [Sami](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2m%C3%AEler) hikâyeleri de bu aya atıfta bulunmaktadır.

[^1]: Fieldhouse, P.. Food, Feasts, and Faith: An Encyclopedia of Food Culture in World Religions [2 volumes]. ABC-CLIO, 2017, s. 42. <https://books.google.com/books?id=P-FqDgAAQBAJ&pg=PA42>
[^2]: Laudan, Rachel. Cuisine and Empire: Cooking in World History. Univ of California Press, 3 Nisan 2015. <https://books.google.com/books?id=LawwDwAAQBAJ>
[^3]: Kutlu, Halis. Istanbul City Guide: Best Places Of Istanbul. Halis Kutlu, 26 Mayıs 2014.
[^4]: aşure. www.nisanyansozluk.com. <http://www.nisanyansozluk.com/?k=a%C5%9Fure&x=0&y=0>
[^5]: McWilliams, Mark. Celebration: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 2011. Oxford Symposium, 1 Temmuz 2012.
[^6]: Noah's Pudding. Rumi Club. University of Massachusetts. <http://www.umass.edu/gso/rumi/ashura.pdf>
[^7]: Baş, Nejla. Mutfağımızdaki Tehlike. Erkam Yayin San. A.ş. <https://books.google.com.tr/books?id=evfHDwAAQBAJ&pg=PT187&dq=saray+a%C5%9Furesi&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwjW8YeXzbrxAhXag_0HHY2tAM4Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=saray%20a%C5%9Furesi&f=false>
[^8]: Baş, Nejla. Mutfağımızdaki Tehlike. Erkam Yayin San. A.ş. <https://books.google.com.tr/books?id=evfHDwAAQBAJ&pg=PT187&dq=saray+a%C5%9Furesi&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwjW8YeXzbrxAhXag_0HHY2tAM4Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=saray%20a%C5%9Furesi&f=false>
[^9]: SÜZME SARAY AŞURESİ. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/istanbul/neyenir/suzme-saray-asuresi>
[^10]: AŞURE. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/malatya/neyenir/asure208316>
[^11]: AŞURE. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/malatya/neyenir/asure208316>
[^12]: AŞURE. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/malatya/neyenir/asure208316>
[^13]: AŞURE. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/malatya/neyenir/asure208316>
[^14]: AŞURE. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/malatya/neyenir/asure208316>
[^15]: aşure. www.nisanyansozluk.com. <http://www.nisanyansozluk.com/?k=a%C5%9Fure&x=0&y=0>
