# Aşina Tuçi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fina_Tu%C3%A7i
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Aşina Tuçi, https://tr.wikipedia.org/wiki/A%C5%9Fina_Tu%C3%A7i (CC-BY-SA-4.0)

**Aşina Tuçi** (693-700) — [Tang hanedanının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1) işgalinden sonra [Batı Türk Kağanlığı'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hak sahibi Kağanıydı.

## Hayatı

Tuizi, babasının Lai Junchen tarafından idam edilmesinin ardından [Tang](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1)'tan kaçtı. 693 yılında [Tibet İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na vardıktan sonra, **Tong Yabgu Kağan** unvanıyla [Onok Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’nı kurduğunu ilan etti. Kısa süre sonra amcaları Aşina Babu (阿史那拔布) ve Aşina Poluo (阿史那仆罗) ona katıldı.[^1]

694'te, Tuçi Kağan ve Tibetli general Gar Tsenyen Gungton'un güçleri, [Qinghai Gölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87inghay_G%C3%B6l%C3%BC) yakınlarında Wang Xiaojie'ye karşı bir yenilgiye uğradı. Aynı yılın ilerleyen günlerinde Lengchen'e saldırdı ve birçok şehre baskın düzenledi.[^2]

Eski Tibet Yıllıklarına göre 700 yılında Tujue'ye gönderildi.[^3] Bazıları onun Batı Göktürk kökenli olan ve Tang'a karşı isyan çıkaran Axiji Baolu'ya (阿悉吉薄露) yardım etmesi amacıyla gönderildiğini düşünüyor.[^4] Bazıları ise [İkinci Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile Tibet İmparatorluğu arasındaki ittifakla ilgili bir ulak olarak gönderildiğini düşünüyor.[^5]

705 yılında tekrar Tibet İmparatorluğu ile ittifak kurarak [Fergana Vadisi'ni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_Vadisi) fethetti. 706'da Tang ordusu püskürtüldü.[^6]

[^1]: New Book of Tang, Guo Yuanzhen's biography
[^2]: Ancient Tibet : research materials from the Yeshe de Project.. Dharma Publishing, 1986. <https://archive.org/details/ancienttibetrese0000unse>
[^3]: Dotson, Brandon. The Old Tibetan annals : an annotated translation of Tibet's first history. Verlag der osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 2009. <https://archive.org/details/bdrc-W1KG16696>
[^4]: Beckwith, Christopher I.. The Tibetan empire in central Asia : a history of the struggle for great power among Tibetans, Turks, Arabs, and Chinese during the early Middle Ages. Princeton University Press, 1993.
[^5]: Moriyasu, Takao. Toban no Chūō Ajia shinshutsu. 1984, s. 1-85.
[^6]: Whiting, Marvin C.. Imperial Chinese Military History: 8000 BC-1912 AD. iUniverse, 2002, s. 273. <https://books.google.com/books?id=JJQiAz3qTCgC&q=Arsila%20Zhen&pg=PA273>
