Aşina Tuçi

Aşina Tuçi (693-700) — Tang hanedanının işgalinden sonra Batı Türk Kağanlığı'nın hak sahibi Kağanıydı.

Hayatı

Tuizi, babasının Lai Junchen tarafından idam edilmesinin ardından Tang'tan kaçtı. 693 yılında Tibet İmparatorluğu'na vardıktan sonra, Tong Yabgu Kağan unvanıyla Onok Kağanlığı’nı kurduğunu ilan etti. Kısa süre sonra amcaları Aşina Babu (阿史那拔布) ve Aşina Poluo (阿史那仆罗) ona katıldı.^{[1]New Book of Tang, Guo Yuanzhen's biography}

694'te, Tuçi Kağan ve Tibetli general Gar Tsenyen Gungton'un güçleri, Qinghai Gölü yakınlarında Wang Xiaojie'ye karşı bir yenilgiye uğradı. Aynı yılın ilerleyen günlerinde Lengchen'e saldırdı ve birçok şehre baskın düzenledi.^{[2]Ancient Tibet : research materials from the Yeshe de Project.. Dharma Publishing, 1986.}

Eski Tibet Yıllıklarına göre 700 yılında Tujue'ye gönderildi.^{[3]Dotson, Brandon. The Old Tibetan annals : an annotated translation of Tibet's first history. Verlag der osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 2009.} Bazıları onun Batı Göktürk kökenli olan ve Tang'a karşı isyan çıkaran Axiji Baolu'ya (阿悉吉薄露) yardım etmesi amacıyla gönderildiğini düşünüyor.^{[4]Beckwith, Christopher I.. The Tibetan empire in central Asia : a history of the struggle for great power among Tibetans, Turks, Arabs, and Chinese during the early Middle Ages. Princeton University Press, 1993.} Bazıları ise İkinci Göktürk Kağanlığı ile Tibet İmparatorluğu arasındaki ittifakla ilgili bir ulak olarak gönderildiğini düşünüyor.^{[5]Moriyasu, Takao. Toban no Chūō Ajia shinshutsu. 1984, s. 1-85.}

705 yılında tekrar Tibet İmparatorluğu ile ittifak kurarak Fergana Vadisi'ni fethetti. 706'da Tang ordusu püskürtüldü.^{[6]Whiting, Marvin C.. Imperial Chinese Military History: 8000 BC-1912 AD. iUniverse, 2002, s. 273.}