# Aşapatman

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fapatman
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Aşapatman, https://tr.wikipedia.org/wiki/A%C5%9Fapatman (CC-BY-SA-4.0)

**Aşapatman** ([Çuvaşça](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9F%C3%A7a): Аш апат ман, Ашапатман); [Çuvaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9Flar) ve [Türk mitolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi)nde tıp tanrıçası.

## Özellikleri

Yaşlı ve bilge görünümlü bir kadındır. Sahip olduğu güç yardımıyla derdi hastanın vücudundan kovar. Kızıl saçlı, inci dişli, gelecekten haberler verebilen, insanları beladan koruyan bir varlıktır. Çevresi sık [orman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orman)larla kaplı bir [göl](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6l)ün içinde yaşar. Görünüşü bazen [gümüş](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BC%C5%9F) renkli akan saçları olan, tek [göz](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6z)ü, tek bir [altın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n) dişi bulunan bir kadın olarak da betimlenir. Çok uzakta, [deniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz)ler, ormanlar ve [dağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F)lar arasında bir ülkede oturur. [Su](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su) ve [ateş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ate%C5%9F) ona yardım eder.

Aşapatman dünya çapında denge, refah, [adalet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adalet) ve düzeni destekleyen bir varlık olarak kabul görür. Aynı zamanda, bazı canlıların veya nesnelerin dönüşmesini gerçekleştiren, negatif bir karakter olarak da hareket eder. Belâdan kurtulmak için okunan efsun metinlerinde Aşapatman'ın da adının geçtiği bilinir. Bazı durumlarda [şaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaman)lar ve baksılar onu yardıma çağırırlar. Hayırsever [ruh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruh)lardan biridir ve [falcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fal)larla şamanların koruyucusudur. Sahip olduğu sihirli güç yardımıyla, sayrılığı (hastalığı) hastanın vücudundan kovar. Bazı açıklamalarda bu ad, [Zerdüştlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zerd%C3%BC%C5%9Ft%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) ile bağlantılı olarak yer almaktadır.[^1]

## Etimoloji

(Aş) kökünden türemiştir. Aşmak anlamı içerir. Aşa/Aça kızkardeş abla anlamlarına gelir. Ayşe-Fatma isimlerinin kaynaşmış biçimi olduğu görüşü pek makul değildir. [Hint](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hintler) Tanrı isimlerine benzediği yönünde görüşler de vardır. Denlsev ve Skvorsov, bu adı, Hazerlerdeki mutluluk anlamını içeren "şad" köküne bağlamışlardır. Aşmarin ise [Muhammed Peygamber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed) in eşi [Ayşe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ai%C5%9Fe)'nin ve kızı [Fatıma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fat%C4%B1ma)'nın adlarıyla bağlantılı olarak açıklama yoluna gitmiştir. Bu adlar [Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca)ya da "Ayşe-Fatma" olarak geçmiştir. Yani iki tarihî varlığın adı, [Çuvaşlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9Flar)ın dini ve geleneksel görüşlerinde birbirine karışarak, tek bir varlık ve isim şeklini almıştır.[^2]

[^1]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 69)
[^2]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 70)
