# Ağnam resmi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fnam_resmi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ağnam resmi, https://tr.wikipedia.org/wiki/A%C4%9Fnam_resmi (CC-BY-SA-4.0) **Ağnam Resmi** veya **Adet-i ağnam** (diğer bilinen isimleriyle; *Resm-i ğanem*, *Resm-i merâ*, *Koyun resmi* ve *Âdet-i zekât*), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda [koyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyun) ve [keçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C3%A7i) gibi küçükbaş hayvanlardan alınan vergilerdir.[^1] Arapça *ğanem* kelimesinin çoğulu olan *ağnam*, koyun, koyunlar manasına gelmektedir. Ağnam vergisinin miktarı zamanla değişiklik göstermiştir. Başlarda [zekat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zek%C3%A2t) gibi aynî olarak toplanan vergi, sonraları koyun başına belli oranda [akçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7e) üzerinden toplanmaya başlanmıştır. Bu vergi keçi ve koyun sayısı üzerinden toplandığı için, vergiye tabi tutulanlar mal sayılarını doğru bildirmek zorunluluğundalardı. Yalan beyanda ise ceza verilmekteydi. Bu vergi genellikle koyun yavruladıktan sonra Nisan veya Mayıs aylarında toplanır, kuzulu koyun kuzusu ile bir hesaplanırdı. Toplanan miktar [Fatih Kanunnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_Kanunn%C3%A2mesi)'ne göre üç koyundan bir akçeydi. Ancak sonraları iki koyundan bir akçe olarak değişmiştir. Başka kaynaklara göre ise Adet-i ağnam resmi, her koyundan bir akçe olarak toplanmaktaydı. Zamanla değişerek her koyun başına, iki paradan on paraya kadar alınmaktaydı. Kütahya kanunnâmesinde yerli bir yörüğün koyunlarından ağnam resmi olarak ayni miktar ve iki koyuna 1 akçe alındığı söylenmektedir.[^2] Toplanan vergi miktarı bölgelerin özelliklerine göre değişim göstermekteydi. Bazı kanunnâmelere göre, alınan vergi serbest olmayan timarlarda [sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi)ler ile [subaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suba%C5%9F%C4%B1)lar arasında paylaşılıyordu. Ancak Aydın'da ise ağnam resmi [sancak beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi)ne aitti. [Kadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1), [sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi), [müderris](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris), emîn gibi askerlerin 150'den az koyunu olanlarından ağnam resmi alınmazdı.[^3] Peçuy kanununa göre [papaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papaz)lar bu vergiye tabi tutulmazlardı. Ağnam resmi, belirli düzenlemelerle [Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat)'tan sonra da toplandı. 18 Nisan 1840 tarihli bir nizamnâmenin üçüncü maddesine göre, ayni olarak ağnam alınma usulü terkedildi ve bu vergiye çeşitli isimlerle eklenen ek resimler de kaldırıldı.[^4] 1920 yılında TBMM tarafından tekrar oylanarak kabul edilmiştir.[^5] TBMM'nin kabul ettiği ilk kanundur.[^6] [^1]: Ağnam resmi nedir. [^2]: Osmanlı İmparatorluğunda Reayadan Alınan Vergi ve Resimler. [^3]: BA, KK, Ahkâm Defteri, nr. 63, vr. 95a-b [^4]: AĞNAM RESMİ. [^5]: Arşivlenmiş kopya. [^6]: Arşivlenmiş kopya.