# 57. Piyade Alayı (Osmanlı)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/57._Piyade_Alay%C4%B1_(Osmanl%C4%B1)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 57. Piyade Alayı (Osmanlı), https://tr.wikipedia.org/wiki/57._Piyade_Alay%C4%B1_%28Osmanl%C4%B1%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/57.Alay_%C5%9Eehitli%C4%9Fi_%2857th_Regiment%29_-_Turkish_memorial_and_cementery_%288709797084%29.jpg/1280px-57.Alay_%C5%9Eehitli%C4%9Fi_%2857th_Regiment%29_-_Turkish_memorial_and_cementery_%288709797084%29.jpg)
* (Jorge Láscar from Australia, CC-BY-2.0)*

- **Birim adı:** 57. Piyade Alayı
- **Tarih:** 1880-1913; 1915-1918
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Sınıfı:** Piyade
- **Tipi:** Alay
- **Garnizon:** İzmit; Tekirdağ; Bigalı
- **Savaşları:** Trablusgarp Savaşı; Balkan Savaşı; I. Dünya Savaşı; Çanakkale Cephesi; Galiçya Cephesi
- **Yıldönümleri:** 25 Nisan
- **Ünlü komutanları:** Hüseyin Avni Bey, Mustafa Kemal Atatürk

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/57._Piyade_Alay_%C5%9Eehitli%C4%9Fi_2024_May%C4%B1s.jpg/1280px-57._Piyade_Alay_%C5%9Eehitli%C4%9Fi_2024_May%C4%B1s.jpg)
* (Elif Berra Bursa, CC-BY-SA-4.0)*

**57. Piyade Alayı**, [Osmanlı İmparatorluğu ordusuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) mensup alay. [Çanakkale Kara Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)'nin başlangıcı kabul edilen [Anzak Çıkarması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C4%B1burnu_Cephesi) ve sonrasında gerçekleşen [muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muharebe)lerdeki başarısıyla bilinir. Alay, 30 Kasım 1915 tarihinde Osmanlı Padişahı [V. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed) tarafından [Altın ve Gümüş İmtiyaz Madalyaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mtiyaz_Madalyas%C4%B1) ve [Harp Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harp_Madalyas%C4%B1) ile ödüllendirilmiştir.

## Tarih

Kuruluş tarihi 1891 olarak kabul edilen 57. Piyade alayı, bazı arşiv kayıtlarına göre 1880 yılında, 15. Tümene bağlı 29. Tugayın bünyesinde bulunmaktaydı. Bir dönem *3. Redif *[*İzmit*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit)* Alayı* adını alan alayın 1880 tarihindeki komutanı Albay [Mehmet Rıza Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_R%C4%B1za_Bey), 1891 tarihindeki komutanı da Albay [Mehmet İzzet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C4%B0zzet_Bey) idi.

### Trablusgarp ve Balkan Savaşları

Alay, 1911 yılında 2. Taburu *42. Nişancı Taburu* olarak yeniden adlandırılarak, 5. [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp) Tümeni bünyesinde [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı. Savaşın Ekim 1912 tarihinde Osmanlı aleyhine [barış antlaşmasıyla](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C5%9Fi_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) sona ermesinin ardından 57. Piyade Alayı, önce [Akka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akka)'ya sevk edildi ve [8. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/8._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) emrine verildi. [Balkan Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) başladığında, bu kez [Vardar Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vardar_Ordusu) komutasındaki [19. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)'ne emrine verildi ve [Elbasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbasan)lı Albay [Şemi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemi_Bey) komutasında, 35 subay, 2223 er ve erbaş ve 40 hayvan mevcuduyla [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'na katıldı. [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) cephesinde 20 Ekim 1912'de [Bilaç Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bila%C3%A7_Muharebesi)'ne, 22-24 Ekim 1912'de [Komanova Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumanova_Muharebesi)'ne, 3-4 Kasım 1912'de [Kırçova Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C3%A7ova_Muharebesi)'ne ve 17 Kasım 1912'de [Manastır Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r_Muharebesi)'ne katıldı. Alay, [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda alınan ağır yenilginin ardından İstanbul'a döndü.

## I. Dünya Savaşı

### Çanakkale Cephesi

[Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'ndan sonra [19. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) kuruluşundan çıkarılan[^1] 57. Alay, 1 Şubat 1915 tarihinde [Tekirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9F), Yerçeşme'de yeniden kurularak, tekrar [3. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) bünyesindeki [19. Fırka](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)'ya bağlandı. 22 Şubat 1915 tarihinde törenle [sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_%28bayrak%29) verildikten sonra [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)'ye doğru yola çıktı ve 25 Şubat 1915'te [Maydos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eceabat)'a ([Eceabat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eceabat)) geldi. Mart ayında [5. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) Komutanlığının kurulmasından[^2] sonra, bağlı bulunduğu 19. Tümen ile birlikte [5. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'nun *genel ihtiyatı (yedek)* olarak 26 Mart 1915'te [Bigalı Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1%2C_Eceabat)'ne konuşlandırıldı. Bu tarihten 24 Nisan 1915'e kadar Yarbay [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ve Binbaşı [Hüseyin Avni](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Avni_%28Ar%C4%B1burun%29) tarafından eğitime tabi tutulan 57. Alay, [Bigalı Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1%2C_Eceabat) ve Turşun bölgesinde tatbikatlar yaptı.[^3] [Bigalı Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1%2C_Eceabat)'nde eğitim ve tatbikat faaliyetlerini yürüttüğü sırada 57. Alay'ın bağlı bulunduğu [5. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) tarafından birkaç kez yeri değiştirilmek istenmişse de Yarbay [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk), çıkartmanın beklendiği yere en yakın noktalardan biri olmasından ötürü, alayın [Bigalı Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1%2C_Eceabat)'nde kalması yönünde ısrarcı oldu. Bu ısrarlar sonuç verdi ve 57. Alay [Bigalı Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1%2C_Eceabat)'nde kalmaya devam etti.[^4]

Çanakkale Kara Muharebelerinin başladığı gün olan 25 Nisan 1915 sabahı, 19. Tümen Komutanı Yarbay [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk), kendisine bu yönde bir emir gelmemiş olmasına rağmen düşman çıkartmasını haber alır almaz yanına 57. Alay'ı ve bir [dağ bataryasını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F_topu) alarak, kişisel inisiyatifiyle stratejik açıdan önemli olan [Conkbayırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Conkbay%C4%B1r%C4%B1)'na doğru hareket etti. 57. Alayın Conkbayırı'na hareket eden 3 taburu ve bir [dağ bataryasını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F_topu) oluşturan 3.600 subay ve asker, Conkbayırı'na varıldığı anda bizzat Yarbay [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'in emriyle, kendisinden yaklaşık 2-3 kat daha büyük olan [Anzak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avustralya_ve_Yeni_Zelanda_Kolordusu) birliklerine karşı taarruza geçerek, sabah 4:30'dan beri düşmanla çatışma halinde bulunan Yarbay [Mehmet Şefik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eefik_Aker) komutasındaki [27. Alay](https://turkipedia.org/tr/wiki/27._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)'ın yardımına yetişmiş oldu. 25 Nisan-3 Mayıs tarihleri arasındaki [Arıburnu Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C4%B1burnu_Cephesi)'nde ciddi [zayiat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zayiat) veren alay, [savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) ortalarında takviye edildi. Alay, savaşın [siper harbine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siper_sava%C5%9F%C4%B1) dönüşmesiyle, Merkeztepe-Bombasırtı civarında konuşlandı ve savaş sonuna kadar bu bölgeyi başarıyla savundu. Arıburnu Muharebelerindeki başarısı nedeniyle yarbaylığa terfi ettirilen alay komutanı [Hüseyin Avni Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Avni_%28Ar%C4%B1burun%29), 13 Ağustos 1915 Cuma günü, [Ramazan Bayramı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramazan_Bayram%C4%B1)'nın ikinci gününde, [Kesikdere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kesikdere)'deki alay [karargahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kararg%C3%A2h) yakınlarına düşen bir top mermisiyle öldü. Yerine 24 Ağustos tarihinde 3. Tabur Komutanı [Ali Hayri (Arıburun) Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Hayri_Bey) atandı.

## 57. Alay Şehitliği

Ölen 57. Alay'a bağlı 628 asker için [Gelibolu Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9Flar%C4%B1_Gelibolu_Tarih%C3%AE_Alan%C4%B1)'nda, Bombasırtı üzerinde 12 Aralık 1992 tarihinde sembolik bir şehitlik açılmıştır. 57. Alay'ın ve komşu birliği 27. Alay'ın siperleri üzerine 2003 yılında bir [otopark](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otopark) inşa edilmiştir. Alayın hatırasını yaşatmak için Adana'da [57. Alay Şehitleri Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/57._Alay_%C5%9Eehitleri_Camii) yapılmıştır.

## Ayrıca bakınız

- [Arıburnu Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C4%B1burnu_Cephesi)
- [57. Alay Şehitleri Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/57._Alay_%C5%9Eehitleri_Camii)

[^1]: Çanakkale Savaşı ve 57. Alay. Çanakkale Savaşı Sergisi, 2 Aralık 2013. <http://www.canakkalesavasi.gen.tr/57.-alay.html>
[^2]: Nurhan Aydın, Tuğba Geçenner. Çanakkale Cephesi'nde 57. Alay. Capadoccia Journal of History and Social Sciences, 2015. <http://cahij.com/Makaleler/1259505200_NURHAN%20AYDIN-167-180.pdf>
[^3]: Turgut Özakman, "Diriliş - Çanakkale 1915" kitabından alıntı, Türkçe <https://books.google.com.tr/books?id=_E0LAQAAMAAJ&q=turgut+özakman+diriliş+57.+alay&dq=turgut+özakman+diriliş+57.+alay&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwiX2a7IgeLMAhWFWywKHba8ABIQ6AEIIzAA>
[^4]: Serdar Halis Ataksor. Çanakkale Muharebelerinde 57. Alay ile 27. Alay Arasındaki Rekabete Dair. Gelibolu'yu Anlamak, 12 Aralık 2013. <http://www.geliboluyuanlamak.com/479_canakkale-muharebelerinde-57-alay-ile-27-alay-arasindaki-rekabete-dair-anekdot-serdar-halis-ataksor.html>
