# 5. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Kolordu_(Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 5. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu), https://tr.wikipedia.org/wiki/5._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Birim adı:** 5. Kolordu
- **Tarih:** 1911 – 1917
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Sınıfı:** Piyade
- **Tipi:** Kolordu
- **Garnizon:** Selanik, Ankara
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Çanakkale Cephesi; Kafkasya Cephesi
- **Ünlü komutanları:** Mirliva Mustafa Fevzi Paşa (22 Aralık 1913-Nisan 1916)

**5. Kolordu**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) dönemi askerî birimlerinden biridir.

## Düzen

### 1911 Savaş Düzeni

Osmanlı Ordusu'na bağlı olarak 1911 yılında [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) merkezli olarak kuruldu. Kolordu seviyesine çıkarılması için yeniden yapılandı. Kolordu, 1911 [Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda aşağıdaki gibi yapılandırıldı:[^1]

- 5. Kolordu, [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)
- [13. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), Selanik
- 37. Piyade Alayı, Selanik
- 38. Piyade Alayı, Selanik
- 39. Piyade Alayı, Selanik
- 13. Tüfek Taburu, Selanik
- 13. Topçu Alayı, Selanik
- 13. Tümen Grubu, Selanik
- [14. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29), [Serez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serez)
- 40. Piyade Alayı, Serez
- 41. Piyade Alayı, [Nevrekop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gotse_Del%C3%A7ev)
- 42. Piyade Alayı, [Cuma-i Bala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Blagoevgrad)
- 14. Tüfek Taburu, [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)
- 14. Topçu Alayı, Serez
- 14. Tümen Grubu, Serez
- [15. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [Usturumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ustrumca)
- 43. Piyade Alayı, Usturumca
- 44. Piyade Alayı, [Petriç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrich)
- 45. Piyade Alayı, Petriç
- 15. Tüfek Taburu, [Gevgili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gevgeli)
- 15. Topçu Alayı, Selanik
- 15. Usturumca Tümen Grubu
- 5. Kolordu birimleri
- 5. Tüfek Alayı, Selanik
- 6. Süvari Tugayı, Gevgili
- 14. Süvari Alayı, Gevgili
- 25. Süvari Alayı, Serez
- 26. Süvari Alayı, Selanik
- 5. Dağ Topçu Taburu, [Katerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katerin)
- 6. Dağ Topçu Taburu, Katerin
- 4. Alan Obüs Taburu, [Demir Hisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demir_Hisar_%28%C5%9Fehir%29)
- 5. Mühendisi Taburu, Gevgili
- 5. Ulaştırma Taburu, Selanik
- Selanik Liman Komutanlığı, Selanik
- Ağır Topçu Taburu, Selanik
- Torpido Müfrezesi, Selanik
- Hafif Arama Müfrezesi, Selanik
- Sınır Müfrezesi

## Balkan Savaşları

### 19 Ekim 1912 Savaş Düzeni

19 Ekim 1912'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^2]

- **5. Kolordu** ([Vardar Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vardar_Ordusu) [Batı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1%29) komutası altında)
- [13. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [15. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [16. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- İştip Redif Tümeni

### 12 Kasım 1912 Savaş Düzeni

12 Kasım 1912'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^3]

- **5. Kolordu** ([Vardar Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vardar_Ordusu) Kuzey Grubu komutasında)
- [13. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [15. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- 5. Tüfek Alayı, 26. Süvari Alayı, 19. Topçu Alayı

### 16 Kasım 1912 Savaş Düzeni

16 Kasım 1912'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^4]

- **5 Kolordu** ([Vardar Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vardar_Ordusu) Sağ Kanat Defansif Kolordusu komutası altında)
- [13. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [15. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [18. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

## I. Dünya Savaşı

### Ağustos 1914 Savaş Düzeni

Ağustos 1914'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^5]

- V. Kolordu (Anadolu)
- [13. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [14. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [15. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Kasım 1914, Nisan Sonu 1915 Savaş Düzeni

Kasım 1914, Nisan Sonu 1915'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^6]

- 5. Kolordu (Trakya)
- 13. Tümen, 14. Tümen, 15. Tümen

### Yaz Sonu 1915, Ocak 1916 Savaş Düzeni

Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^7]

- 5. Kolordu (Gelibolu)
- 13. Tümen, 14. Tümen, 15. Tümen

### Ağustos 1916 Savaş Düzeni

Ağustos 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^8]

- 5. Kolordu (Kafkasya)
- [9. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/9._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [10. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/10._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), 13. Tümen

### Aralık 1916, Ağustos 1917 Savaş Düzeni

Aralık 1916, Ağustos 1917'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^9]

- 5. Kolordu (Kafkasya)
- Kıyı Müfrezeleri

[^1]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, pp. 375-376.
[^2]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 170.
[^3]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 188.
[^4]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 191.
[^5]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 38.
[^6]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 43, 86.
[^7]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 109, 126.
[^8]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 134.
[^9]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 154, 170.