# 4. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Kolordu_(Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 4. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu), https://tr.wikipedia.org/wiki/4._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Birim adı:** 4. Kolordu
- **Tarih:** 1911 – 1918
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Sınıfı:** Piyade
- **Tipi:** Kolordu
- **Garnizon:** Edirne, İzmir
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Çanakkale Cephesi; Kafkasya Cephesi
- **Ünlü komutanları:** Mirliva Pertev Paşa; Miralay İsmet Bey (12 Ocak-1 Mayıs 1917); Mirliva Ali İhsan Paşa (Ekim 1917-Temmuz 1918); Miralay Selahattin Bey

**4. Kolordu**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) dönemi askerî birimlerinden biridir.

## Düzen

### 1911 Savaş Düzeni

Osmanlı Ordusu'na bağlı olarak 1911 yılında [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) merkezli olarak kuruldu. Kolordu seviyesine çıkarılması için yeniden yapılandı. Kolordu, 1911 [Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan önce aşağıdaki gibi yapılandırıldı:[^1]

- 4. Kolordu, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) (Ferik [Ahmet Abuk Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Abuk_Pa%C5%9Fa))
- [10. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/10._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), Edirne (Mirliva Mehmet Paşa)
- 28. Piyade Alayı, Edirne
- 29. Piyade Alayı, [Cisr-i Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Svilengrad)
- 30. Piyade Alayı, Edirne
- 10. Tüfek Taburu, Edirne
- 10. Topçu Alayı, Edirne
- 10. Tümen Grubu, Edirne
- [11. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/11._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [Dedeağaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dedea%C4%9Fa%C3%A7)
- 31. Piyade Alayı, Edirne
- 32. Piyade Alayı, Dedeağaç
- 33. Piyade Alayı, Dedeağaç
- 11. Tüfek Taburu, Dedeağaç
- 11. Topçu Alayı, Dedeağaç
- 11. Tümen Grubu, Dedeağaç
- [12. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [Gümülcine](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BClcine)
- 34. Piyade Alayı, [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)
- 35. Piyade Alayı, [İskeçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ske%C3%A7e)
- 36. Piyade Alayı, [Kırcaali](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali)
- 12. Tüfek Taburu, Gümülcine
- 12. Topçu Alayı, Edirne
- 12. Tümen Grubu, Gümülcine
- IV. Kolordu'ya Direkt Bağlı Birimler
- 4. Piyade Alayı, Yemen
- 4. Süvari Tugayı, Edirne
- 9. Süvari Alayı, [Dimetoka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimetoka)
- 11. Süvari Alayı, Edirne
- 12. Süvari Alayı, Edirne
- 5. Süvari Tugayı, Edirne
- 1. Süvari Alayı, Edirne
- 2. Süvari Alayı, Edirne
- 5. Alan Obüs Taburu, Edirne
- 2. Atlı Topçu Taburu, Edirne
- 5. Dağ Topçu Taburu, Kırcaali
- 4. Bakım Taburu, Edirne
- 4. Ulaştırma Taburu, Edirne
- Sınır Müfrezeleri x 3
- Sağlık Kıtası
- [Edirne Müstahkem Bölge Komutanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_M%C3%BCstahkem_B%C3%B6lge_Komutanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), Edirne
- 6. Ağır Topçu Alayı, Edirne
- 7. Ağır Topçu Alayı, Edirne
- 8. Ağır Topçu Alayı, Edirne
- 9. Ağır Topçu Alayı, Edirne
- Ağır Obüs Taburu, Edirne
- Bakım Taburu, Edirne
- Makineli tüfek Müfrezeleri x 5

## Balkan Savaşları

### 17 Ekim 1912 Savaş Düzeni

17 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^2]

- 4. Geçici Kolordu (Trakya, [Doğu Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1%29) komutası altında)
- [12. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- İzmit Redif Tümeni, Bursa Redif Tümeni

### 29 Ekim 1912 Savaş Düzeni

29 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^3]

- 4. Geçici Kolordu (Trakya, [1. Doğu Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Do%C4%9Fu_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1%29) komutası altında)
- [12. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- İzmit Redif Tümeni, Çanakkale Redif Tümeni

### Temmuz 1913 Savaş Düzeni

- 4. Kolordu
- [29. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/29._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), Ereğli Piyade Tümeni, Kayseri Piyade Tümeni

## I. Dünya Savaşı

### Ağustos 1914, Kasım 1914 Savaş Düzeni

Ağustos 1914, Kasım 1914 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^4]

- 4. Kolordu (Trakya)
- [10. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/10._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [11. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/11._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [12. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Nisan 1915 Savaş Düzeni

1915 yılının Nisan ayının sonunda, kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^5]

- 4. Kolordu (Trakya)
- 10. Tümen, 12. Tümen

### Yaz Sonu 1915, Ocak 1916 Savaş Düzeni

Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da, kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^6]

- 4. Kolordu (Gelibolu)
- 10. Tümen, 11. Tümen, 12. Tümen

### Ağustos 1916 Savaş Düzeni

Ağustos 1916'da, kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^7]

- 4. Kolordu (Kafkasya)
- [47. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/47._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [48. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/48._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Aralık 1916 Savaş Düzeni

Aralık 1916'da, kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^8]

- 4. Kolordu (Kafkasya)
- 11. Tümen, 12. Tümen

### Ağustos 1917 Savaş Düzeni

Ağustos 1917'de, kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^9]

- 4. Kolordu (Kafkasya)
- 11. Tümen, 12. Tümen, 48. Tümen

### Ocak 1918 Savaş Düzeni

Ocak 1918'de, kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^10]

- 4. Kolordu (Kafkasya)
- [5. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [8. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/8._T%C3%BCmen_%28Osmanl%C4%B1%29), 12. Tümen

### Haziran 1918 Savaş Düzeni

Haziran 1918'de, kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^11]

- 4. Kolordu (Kafkasya)
- 5. Tümen, 11. Tümen, 12. Tümen

[^1]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, pp. 374–375.
[^2]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 83.
[^3]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 103.
[^4]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 38, 43.
[^5]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 86.
[^6]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 109, 126.
[^7]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 134.
[^8]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 154.
[^9]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 170.
[^10]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 181.
[^11]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 188.