# 20 Darağacı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/20_Dara%C4%9Fac%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 20 Darağacı, https://tr.wikipedia.org/wiki/20_Dara%C4%9Fac%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Hunchakian_gallows.jpg/1280px-Hunchakian_gallows.jpg)
* (public-domain)*

- **Parçası:** Ermeni Kırımı
- **Bölge:** Beyazıt Meydanı, Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu (günümüz İstanbul, Türkiye)
- **Hedef:** Sosyal Demokrat Hınçak Partisi üyeleri
- **Tür:** İdam
- **Kurbanlar:** 20
- **İşleyen:** Osmanlı hükûmeti

**20 Darağacı** (Քսան կախաղան "**20 Şehit**" veya "**20'ler**"**)**[^1] 15 Haziran 1915 tarihinde [Beyazıt Meydanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz%C4%B1t_Meydan%C4%B1)'nda idam edilen 20 [Hınçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_Demokrat_H%C4%B1n%C3%A7ak_Partisi) üyesi için kullanılan ortak addır.

## İdam edilenler listesi

İsimler [Teotig](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teotig)'e göre yazılmıştır.[^2] Diğer iki tanınmış Hınçak üyesi [Stepan Sapah-Gulyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stepan_Sapah-Gulyan) ve Varaztahd gıyâben idama mahkûm edilmiştir.

1. [Paramaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paramaz) - Փարամազ
2. Dr. Benne ([Bedros Torosyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedros_Torosyan)) - Տքթ. Պէննէ (Պետոս Թորոսեան), [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F))
3. [Aram Açıkbaşyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aram_A%C3%A7%C4%B1kba%C5%9Fyan)[^3] - Արամ Աչըգպաշեան - (Krikor Garabedyan, [Arabgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arapgir)). Hukukçu ve siyasetçi. 1867 yılında [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya) çevresinde olan [Arapgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arapgir) adlı [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) köyünde dünyaya geldi. Üniversite eğitimini 1886 senesinden itibaren [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'de (bugünkü [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)) olan [Darülfünun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClf%C3%BCn%C3%BBn)'un Hukuk Fakültesinde aldı. 1889 senesinde [Boyacıyan Hamparsum Murat Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamparsum_Boyac%C4%B1yan)'nin tavsiyesiyle [Sosyal Demokrat Hınçak Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_Demokrat_H%C4%B1n%C3%A7ak_Partisi) üyeleriyle arkadaş oldu. 27 Temmuz 1890'daki [Kumkapı Gösterisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumkap%C4%B1_g%C3%B6sterileri)'nin organizatörü oldu. 1894 yılından itibaren Küçük Asya'daki [fedailer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_%C3%A7eteleri) hareketinin organizatörü olmaya başladı ve 1903 senesinde Sosyal Demokrat Hnçak Partisi'nin merkez komitesi üyesi oldu. Aram, [Şebinkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eebinkarahisar)'ı (1895) müdafaa sırasında önemli bir rol oynadı. Osmanlı [Meclis-i Umumî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Um%C3%BBm%C3%AE)'ye vekil olarak seçilmesi tavsiye edildi fakat vekil olmayı reddetti. 1908 [Jön Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler) devrimi'nden sonra Kostantiniyye'ye geri dönebildi fakat 1914 senesinde İttihatçılar tarafından tutuklandı.
4. [Keğam Vanigyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C4%9Fam_Vanigyan) - Գեղամ Վանիկեան, ([Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)), *Gaidz* gençlik dergisinin editörlerinden biri
5. [Murad Zakaryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_Zakaryan) - Մուրատ Զաքարեան, ([Muş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C5%9F))
6. [Yervant Topuzyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yervant_Topuzyan) - Երուանդ Թօփուզեան
7. Hagop Basmacıyan - Յակոբ Պասմաճեան
8. Smpat Keleciyan - Սմբատ Գըլըճեան
9. Rupen Garabedyan - Ռուբէն Կարապետեան
10. Armenag Hampartsumyan - Արմենակ Համբարձումեան
11. Apraham Muradyan - Աբրահամ Մուրատեան
12. Hrand Yegaviyen - Հրանդ Եկաւեան
13. Karnig Krikor Boyacıyan - Գառնիկ Գրիգոր Պօյաճեան ([Şebinkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eebinkarahisar))
14. Hovhannes D. Gazaryan - Յովհաննէս Տ. Ղազարեան
15. Mıgırdiç Yeretsyan - Մկրտիչ Երէցեան
16. Yeremya Manukyan - Երեմիա Մանուկեան
17. Tovmas Tovmasyan - Թովմաս Թովմասեան
18. Karekin Boğosyan - Գարեգին Պօղոսեան
19. Minas Keşişyan - Մինաս Քէշիշեան
20. Boğos Boğosyan - Պողոս Պողոսեան

## Anma

2001 yılında Paramaz ve 19 Hınçaklının anıtı [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan)'ın [Meghri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C4%9Fri) kentinde açıldı.[^4]

15 Haziran 2010'da Erivan'da bir panel düzenlendi ve asılan Hınçak üyeleri [Tsitsernakaberd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tsitsernakaberd) soykırım anıtında anıldı.[^5]

13 Haziran 2013'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da insan hakları örgütleri ve bazı Türk aydınlarının katılımıyla bir panel düzenlendi.[^6]

## Dış bağlantılar

- [Yirmi Hınçak Darağacı](http://www.hunchak.org.au/aboutus/martyrs_twenty_gallows.html)
- [Nor Serunt Kanada şubesi](https://www.norserount.ca)

[^1]: "Tchahakir" Armenian weekly, #1523, 17 Haziran 2004, Kahire, s.1
[^2]: Teotig (Teotoros Lapçinciyan): Գողգոթա հայ հոգեւորականութեան [Ermeni Ruhbanların Golgotası], H. Mateossyan, Konstantinopolis 1921. s.15
[^3]: Aram Achekbashian. <http://massisweekly.com/Vol31/massis23.pdf>
[^4]: Monument of Paramaz Officially Opened in Meghri’s Central Square. www.hunchak.org.au. <http://www.hunchak.org.au/aboutus/martyrs_paramaz.html>
[^5]: Կլոր սեղան-քննարկում` նվիրված ՍԴՀԿ 20 անդամների նահատակման 95-ամյակին. 15 Haziran 2010. <https://armenpress.am/arm/news/607588>
[^6]: ՍԴՀԿ-ն Թուրքիայում կհիշեցնի 1915 թվականի հունիսի 15-ին Սուլթան-Բայազեթ հրապարակում կախաղան բարձրացված 20 հնչակյանների մասին. 14 Haziran 2013. <http://www.armradio.am/hy/2013/06/14/%D5%BD%D5%A4%D5%B0%D5%AF-%D5%B6-%D5%A9%D5%B8%D6%82%D6%80%D6%84%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AF%D5%B0%D5%AB%D5%B7%D5%A5%D6%81%D5%B6%D5%AB-1915-%D5%A9%D5%BE%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AB/>
