# 2. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Kolordu_(Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 2. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu), https://tr.wikipedia.org/wiki/2._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Birim adı:** 2. Kolordu
- **Tarih:** 1911 – 1918
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Sınıfı:** Piyade
- **Tipi:** Kolordu
- **Garnizon:** Tekirdağ, Edirne
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Çanakkale Cephesi
- **Ünlü komutanları:** Mirliva Çolak Faik Paşa; Miralay Nikolay; Miralay Cafer Tayyar Bey (1916-1917); Miralay Kâzım Karabekir Bey (8 Nisan-27 Aralık 1917)

**2. Kolordu**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin kolordularından biridir. 1911 yılında kurulmuştu, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) ve çevresinden sorumluydu.

## Düzen

### 1911 Savaş Düzeni

Osmanlı Ordusu'na bağlı olarak 1911 yılında [Tekirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9F) merkezli olarak kuruldu. Kolordu seviyesine çıkarılması için yeniden yapılandı. Kolordu, 1911 [Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda aşağıdaki gibi yapılandırıldı:[^1]

- 2. Kolordu, [Tekirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9F) (Mirliva Şevket Turgut Paşa)
- [4. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), Tekirdağ (Mirliva Hıfzı Paşa)
- 10. Piyade Alayı, Tekirdağ
- 11. Piyade Alayı, Tekirdağ
- 12. Piyade Alayı, Hayrabolu
- 4. Tüfek Taburu, Tekirdağ
- 4. Topçu Alayı, Tekirdağ
- 4. Tümen Grubu, Tekirdağ
- [5. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu)
- 16. Piyade Alayı, Gelibolu
- 17. Piyade Alayı, [Malkara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malkara)
- 18. Piyade Alayı, [Uzunköprü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzunk%C3%B6pr%C3%BC)
- 5. Tüfek Taburu, Gelibolu
- 5. Topçu Alayı, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)
- 5. Tümen Grubu, Gelibolu
- [6. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) (Miralay Şevki)
- 16. Piyade Alayı, İzmir
- 17. Piyade Alayı, [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)
- 18. Piyade Alayı, [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)
- 6. Tüfek Taburu, [Samos Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samos_Adas%C4%B1)
- 6. Topçu Alayı, İstanbul
- 6. Tümen Grubu, İzmir
- 2. Kolordu birimleri
- 2. Tüfek Alayı, Yemen
- 2. Alan Obüs Taburu, [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)
- 2. İstihkam Taburu, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)
- 2. Telgraf Taburu, Edirne
- 2. Ulaştırma Taburu, İstanbul
- 2. Sıhhiye Taburu, İstanbul
- [Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_M%C3%BCstahkem_Mevkii_Komutanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)
- 3. Ağır Topçu Alayı, Çanakkale
- 4. Ağır Topçu Alayı, Çanakkale
- 5. Ağır Topçu Alayı, Çanakkale
- Bağımsız Ağır Topçu Alayı, Çanakkale
- Torpido Müfrezesi, Çanakkale
- Mayın Müfrezesi, Çanakkale
- Kablosuz Telgraf Müfrezesi, Çanakkale

## Balkan Savaşları

### 17 Ekim 1912 Savaş Düzeni

17 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^2]

- 2. Kolordu (Trakya, [Doğu Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1%29) komutası altında)
- [4. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [5. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- Uşak Redif Tümeni

### 19 Ekim 1912 Savaş Düzeni

19 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^3]

- 2. Geçici Kolordu (Sırp Cephesi, [Vardar Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vardar_Ordusu) [Batı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garp_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutası altında)
- Uşak Redif Tümeni, Denizli Redif Tümeni, İzmir Redif Tümeni

### 29 Ekim 1912 Savaş Düzeni

29 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^4]

- 2. Kolordu (Trakya, [Birinci Doğu Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutası altında)
- [4. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [5. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)
- Kastamonu Redif Tümeni

### 17 Kasım 1912 Savaş Düzeni

17 Kasım 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^5]

- 2. Kolordu (Trakya, [Çatalca Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalca_Ordusu) komutası altında)
- [4. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [5. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [12. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- Güney Kanat Müfrezesi
- 2. Geçici Yedek Kolordu
- [30. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/30._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- Amasya Redif Tümeni, Yozgat Redif Tümeni, Samsun Redif Tümeni

### 25 Mart 1913 Savaş Düzeni

25 Mart 1913 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^6]

- **2. Kolordu** (Trakya, [Çatalca Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalca_Ordusu) komutasında)
- [5. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [12. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- Ankara Redif Tümeni
- 2. Geçici Yedek Kolordu
- Selimiye Redif Tümeni, Aydın Redif Tümeni, Samsun Redif Tümeni

### Temmuz 1913 Savaş Düzeni

- 2. Kolordu (Trakya)
- [3. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [5. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [12. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

## I. Dünya Savaşı

### Ağustos 1914, Kasım 1914, Nisan Sonu 1915 Savaş Düzeni

Ağustos 1914, Kasım 1914, Nisan Sonu 1915'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^7]

- 2. Kolordu (Trakya)
- [4. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [5. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29), [6. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Yaz Sonu 1915, Ocak 1916 Savaş Düzeni

Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^8]

- 2. Kolordu (Gelibolu)
- 4. Tümen, 5. Tümen, 6. Tümen

### Ağustos 1916 Savaş Düzeni

Ağustos 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^9]

- 2. Kolordu (Kafkasya)
- [11. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/11._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [12. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Aralık 1916 Savaş Düzeni

Aralık 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^10]

- 2. Kolordu (Kafkasya)
- [. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [47. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/47._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Ağustos 1917 Savaş Düzeni

Ağustos 1917'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^11]

- 2. Kolordu (Kafkasya)
- 1. Tümen, [42. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/42._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Eylül 1918 Savaş Düzeni

Eylül 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^12]

- 2. Kolordu (Filistin)
- [62. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/62._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), Geçici Piyade Tümeni x 3

[^1]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, pp. 372–373.
[^2]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 83.
[^3]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 170.
[^4]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 103.
[^5]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 128.
[^6]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 287.
[^7]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 38, 43, 86.
[^8]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 109, 126.
[^9]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 134.
[^10]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 154.
[^11]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 170.
[^12]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 197.