# 1876 Bulgar İsyanı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/1876_Bulgar_%C4%B0syan%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 1876 Bulgar İsyanı, https://tr.wikipedia.org/wiki/1876_Bulgar_%C4%B0syan%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/April_Uprising.png/1280px-April_Uprising.png)
* (Kandi, CC-BY-SA-3.0)*

- **Çatışma:** Bulgar İsyanları
- **Tarih:** Nisan-Mayıs 1876
- **Yer:** Bulgaristan
- **Sonuç:** Osmanlı zaferi; Ayaklanma bastırıldı
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; 20px Bulgar İsyancılar
- **Komutan:** Hafız Paşa; Mahmud Hamdi Paşa; 20px Georgi Benkovski; 20px Panayot Volov; 20px İlarion Dragostinov; 20px Hristo Botev
- **Güç:** ~100.000; ~10.000
- **Kayıp:** Bilinmiyor; Bilinmiyor

**1876 Bulgar İsyanı** veya **Nisan İsyanı** ([Bulgarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarca): Априлско въстание, *Aprilsko vǎstanie*), Nisan-Mayıs 1876 tarihleri arasında [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarlar) vatandaşlarının Osmanlı Devleti'ne isyan etmesidir. Ayaklanma hızlı bir şekilde bastırılır ve Bulgaristan bağımsızlığını ancak [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nden sonra kazanır.[^1]

## Arka plan

Bulgaristan [14. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._y%C3%BCzy%C4%B1l) sonlarında yapılan savaşlar sonucu Osmanlı Devleti'ne katıldı. 1396 yılında Haçlıların Osmanlılarla yaptığı [Niğbolu Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fbolu_Muharebesi_%281396%29)'nı kaybetmelerinden sonra Bulgar topraklarının Osmanlı Devletine katılması kesinleşti. Bulgar toprakları [Rumeli Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29)nin bir parçası oldu. Rumeli Beylerbeyliği 19 sancağa bölündü ve [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'da oturan bir beylerbeyi tarafından yönetildi.

Bulgarlar [Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortodoks) olmaları nedeniyle ibadet açısından Osmanlılar tarafından [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki [Rum Ortodoks Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Rum_Ortodoks_Patrikhanesi)'ne bağlanmışlardı. Zamanla Bulgarlar bu durumdan hoşnutsuzluk duymaya başladılar. 1849 yılında İstanbul'da Aya Stefan Bulgar Kilisesinin (Demir Kilise) inşaatına izin verildi. 28 Şubat 1870 tarihinde Osmanlı padişahı [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz), [Bulgar Eksarhlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Eksarhl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın (Rumlardan bağımsız Bulgar Ortodoks Kilisesi) kurulmasına izin verdi.

## İsyanlar

Ancak Bulgarların Osmanlı yönetiminden hoşnutsuzlukları buna rağmen devam etti. 1876 yılının Nisan ayında [Panagürişte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Panag%C3%BCri%C5%9Fte) bölgesinde başlayan Bulgar İsyanları bütün [Orta Dağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Da%C4%9F) bölgesine yayıldı. Bu dönemde bölgeye Rusya tarafından Kafkasya'daki yurtlarından zorla atılmış birçok Kafkasyalı (Çerkez, Abaza, vs.) Müslüman yerleştirilmişti. Ruslar gibi Slav olan Bulgarlarla, Ruslardan büyük eziyet çekmiş Kafkasyalı Müslümanlar arasında karşılıklı katliamlar yaşandı. Osmanlılar bu isyanları [başıbozuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9F%C4%B1bozuk)ları kullanarak kısa zamanda bastırdılar. Ancak batı dünyasında Osmanlı Devleti'nin bu isyanların bastırılmasında kullandığı yöntemler büyük eleştirilere neden oldu. Bulgarların öldürülmesi tek taraflı olarak yansıtıldı. Müslümanların uğradığı katliamlar göz ardı edildi. Eski [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere) başbakanı [William Ewart Gladstone](https://turkipedia.org/tr/wiki/William_Ewart_Gladstone), bilim insanı [Charles Darwin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Charles_Darwin), yazar [Oscar Wilde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oscar_Wilde) ve [Victor Hugo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Victor_Hugo), İtalyan siyasetçi [Giuseppe Garibaldi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giuseppe_Garibaldi) gibi etkili kişiler [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) aleyhinde tek taraflı yazılar yazarak Avrupa'da Bulgarların lehinde bir kamuoyu oluşmasına neden oldular.[^2]

## Sonrası

23 Aralık 1876 tarihinde [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere)'nin öncülüğüyle Balkanlardaki Ortodoksların haklarını görüşmek üzere [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bir konferans toplanmasına karar verildi. Konferans [Haliç Tersanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hali%C3%A7_Tersaneleri)'nde bulunan [Bahriye Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahriye_Nez%C3%A2reti)nda toplandığı için [Tersane Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tersane_Konferans%C4%B1) adıyla tarihe geçmiştir. II. Abdülhamit konferansın toplandığı gün I. Meşrutiyet'i ilan etti ama Rusları memnun edemedi. [1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) ilan edildi. Savaşı Osmanlıların kaybetmesi üzerine 13 Temmuz 1878 tarihinde imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı İmparatorluğuna bağlı Bulgarların kendi kendilerini yönettiği [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya) merkezli Bulgaristan Prensliği ve yine Osmanlı İmparatorluğuna bağlı Hristiyan bir vali tarafından yönetilecek olan [Filibe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe) merkezli özerk bir [Şarki Rumeli Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Earki_Rumeli_Vilayeti)nin kurulmasına karar verildi. Valiliğe İstanbul doğumlu Bulgar kökenli Osmanlı devlet adamı [Aleko Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleko_Pa%C5%9Fa) getirildi. Şarki Rumeli Vilayeti 1885 yılında gerçekleşen bir ihtilal ile Bulgaristan Prensliğine bağlandı. II. Meşrutiyet'in ardından 6 Eylül 1908 tarihinde de [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan) bağımsız bir devlet haline geldi.

## Ayrıca bakınız

- [Delyo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delyo)

[^1]: Bağçeci̇, Yahya. İNGİLTERE PARLAMENTO TUTANAKLARINDA 1876 BULGAR İSYANI. 2014, s. 211-235. <https://arastirmax.com/tr/publication/journal-academic-social-science-studies/24/1/211-235-ingiltere-parlamento-tutanaklarinda-1876-bulgar-isyani/arid/a73c0a9c-a470-4f33-9937-73af8fae3a3f>
[^2]: Shaw, Stanford J.. History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Cambridge University Press, 27 Mayıs 1977, s. 162. <https://doi.org/10.1017/cbo9780511614972>
