# 18. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/18._Kolordu_(Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 18. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu), https://tr.wikipedia.org/wiki/18._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0b/Kiazim_Karabekir_Bey_at_Kut_in_1916.jpg)
* (public-domain)*

- **Birim adı:** 18. Kolordu
- **Tarih:** 1912-1913; 7 Haziran 1915 (3. Ordu komutası altında Sağ Kanat Grubu olarak)–; 20 Eylül 1915 (18. Kolordu olarak)
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Sınıfı:** Piyade
- **Tipi:** Kolordu
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Mezopotamya Cephesi
- **Ünlü komutanları:** Miralay Mehmet Ali Bey; Miralay Halil Bey; Miralay Kâzım Karabekir Bey (27 Nisan 1916-8 Nisan 1917); Miralay Galatalı Şevket Bey

**18. Kolordu** [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) dönemi askeri birimlerinden biridir.

## Balkan Savaşları

### 29 Ekim 1912 Savaş Düzeni

29 Ekim 1912'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^1]

- 18. Geçici Kolordu (Trakya, [İkinci Doğu Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Do%C4%9Fu_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1%29) komutası altında)
- Yozgat Redif Tümeni, Ankara Redif Tümeni, Aydın Redif Tümeni

## I. Dünya Savaşı

### Haziran 1915 Savaş Düzeni

Bu kolordu Sağ Kanat Grubu adı altında [Mahmut Kâmil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_K%C3%A2mil_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 3. Ordu'ya bağlı olarak 7 Haziran 1915 tarihinde kuruldu. Komutanlığına [Halil Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_Kut) getirildi. Faaliyet alanına bir düzenleme olarak, Mahmut Kâmil Paşa tarafından Geçici Halil Kolordusu olarak bu birim yeniden tasarlandı.

- Sağ Kanat Grubu ([Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Cephesi), Komutan: [Kaymakam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Halil Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_Kut) -\> 19 Temmuz 1915'ten sonra [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) [Abdülkerim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkerim_Pa%C5%9Fa))
- [1. Seferi Kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Kuvve-i_Seferiye) (Komutan: Kaymakam [Ali İhsan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C4%B0hsan_S%C3%A2bis))
- [5. Seferi Kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Finci_Kuvve-i_Seferiye) (Komutan: Kaymakam [Bekir Sami Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekir_Sami_G%C3%BCnsav))
- [36. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/36._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) (Komutan: Kaymakam [Köprülü Kâzım Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_%C3%96zalp))

### Yaz Sonu 1915 Savaş Düzeni

20 Eylül 1915 tarihinde, Geçici Halil Kolordusu 18. Kolordu olarak yeniden adlandırıldı. Yaz Sonu 1915'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^2]

- 18. Kolordu ([Mezopotamya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_Cephesi))
- [45. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/45._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Ocak 1916 Savaş Düzeni

Ocak 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^3]

- 18. Kolordu (Mezopotamya)
- 45. Tümen, [51. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/51._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Ağustos 1916 Savaş Düzeni

Ağustos 1916'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^4]

- 18. Kolordu (Mezopotamya)
- [35. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/35._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), 45. Tümen, 51. Tümen, [52. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/52._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Aralık 1916 Savaş Düzeni

Aralık 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^5]

- 18. Kolordu (Mezopotamya)
- 45. Tümen, 51. Tümen, 52. Tümen

### Ağustos 1917, Ocak 1918 Savaş Düzeni

Ağustos 1917, Ocak 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^6]

- 18. Kolordu (Mezopotamya)
- [14. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), 51. Tümen, 52. Tümen

### Eylül 1918 Savaş Düzeni

Kasım 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^7]

- 18. Kolordu (Mezopotamya)
- 14. Tümen, [46. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/46._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

[^1]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 103.
[^2]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 109.
[^3]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 126.
[^4]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 134.
[^5]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 154.
[^6]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 170, 181.
[^7]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 197.