# 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/1798-1802_Osmanl%C4%B1-Frans%C4%B1z_Sava%C5%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/1798-1802_Osmanl%C4%B1-Frans%C4%B1z_Sava%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı**, [Fransız Devrim Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Devrim_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda evre.

General [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) komutasındaki Fransız ordusunun ([Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) toprağı [Mısır'a saldırısıyla (1798)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa%27n%C4%B1n_M%C4%B1s%C4%B1r_ve_Suriye_seferi) başlayan ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Birinci Fransa Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti) arasında 1798-1802 arasında süren savaş [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r), [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk), [İyon Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1), [Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sicilya) ve [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya) anakarası olmak üzere çeşitli cephelerde sürdü. [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Büyük Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya)'yla müttefik olarak savaşan [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) savaştan zaferle ayrıldı.

## Savaş öncesi

![İngiliz General Lord Cornwallis Maisur Kralı Suyltan Tipu'nun iki oğlunu rehine olarak alışı (1792)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1e/Mather-brown-lord-cornwallis-receiving-the-sons-of-tipu-as-hostages-1792.jpg)
*İngiliz General Lord Cornwallis Maisur Kralı Suyltan Tipu'nun iki oğlunu rehine olarak alışı (1792) (Mather Brown, public-domain)*

[Fransız Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Devrimi)'nden (1789) bu yana [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'yı sürekli bir savaş haline sürükleyen Fransız [Direktuvar Hükümeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Direktuvar) (1795-1799) [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) komutasında icra edilen İtalya seferinde [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'nın kuzeyini ele geçirdi ve [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla 18 Ekim 1797'de imzaladığı[^1] [Campo Formio Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Campo_Formio_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla toprak kazanımlarını kabul ettirdi. Bu antlaşmayla, [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) de tarihe karışırken, Fransa bu ülkenin Adriyatik'in doğu yakasındaki topraklarını ([Dalmaçya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalma%C3%A7ya), [İyon Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1), [Parga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Parga), [Preveze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze), [Butrint](https://turkipedia.org/tr/wiki/Butrint) ve [Narda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Narda)) ilhak ederek [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla komşu oldu.

## Savaş

### Fransa'nın Mısır'a saldırısı (1798)

![Napolyon Bonapart'ın 1798 yılındaki harekâtı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ae/Strategic_Situation_of_Europe_1798.jpg)
*Napolyon Bonapart'ın 1798 yılındaki harekâtı (The Department of History, United States Military Academy, public-domain)*

1796-1797 arasında [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'da Fransa lehine başarılı bir askeri sefer yürütmüş olan General [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'ni de tarihe karıştıran [Campo Formio Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Campo_Formio_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) sonrası 1797'de [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya döndü. Fransız hükümeti ([Direktuvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Direktuvar)) Şubat 1798'de [Büyük Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya)'nın işgalini önerdiyse de, [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) daha gerçekçi bir askerî harekât olarak (Dışişleri Bakanı [Charles Maurice de Talleyrand-Périgord](https://turkipedia.org/tr/wiki/Charles-Maurice_de_Talleyrand-P%C3%A9rigord)'un da tavsiyesiyle) hükümete, [Büyük Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya)'nın [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'a erişiminin engellenmesi hedefiyle, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) eyaleti [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29)'ın işgalini önerdi. Dışişleri Bakanı [Talleyrand](https://turkipedia.org/tr/wiki/Charles-Maurice_de_Talleyrand-P%C3%A9rigord), Mısır'ın işgaliyle [Süveyş](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F) üzerinden [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'da İngilizlerle savaşan [Meysor Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meysur_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Tipu Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tipu_Sultan)'a yardım ulaştırılabileceği kanaatindeydi.[^2]

Bu amaca yönelik olarak [Toulon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toulon)'da 13 [hat gemisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hat_gemisi), 14 [firkete](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn), 40.000 asker ve 10.000 denizci toplandı. İngilizlerin [Amiral Nelson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horatio_Nelson) komutasındaki [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) donanmasının saldırısına uğramamak için seferi hedefi gizli tutuldu. [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) komutasında 19 Mayıs 1798'de [Toulon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toulon)'dan ayrılan [Fransız donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_Donanma) 10-12 Haziran'da [Malta'yı işgal etti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta%27n%C4%B1n_Frans%C4%B1zlarca_%C4%B0%C5%9Fgali).[^3] Ardından [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)'dan ayrılan donanma [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) kıyılarına ulaştı ve 1 Temmuz 1798'de [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'ye [çıkarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1karma_%28asker%C3%AE_taktik%29) yaptı. Tahliye edilen [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'yi işgal eden Fransız ordusu 19 Temmuz'da buradan hareketle 21 Temmuz'da [Ehramlar Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piramitler_Muharebesi)'nde zayıf [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk) atlılarından oluşan [Mısır eyalet](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) ordusunu mağlup etti ve 21 Temmuz'da [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'yi de işgal etti.[^4]

Fransızlar; karadaki bu seri başarılarına mukabil, denizde hezimete uğradılar. Doğu Akdeniz'de seyreden İngiliz donanması [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'ye Fransız donanmasından önce gelmiş, ancak orada kalmak için [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na yaptığı teklif reddedilmişti.[^5] Fransız donanması [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'ye çıkarma yaptıktan sonra nakliye, [fırkateyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn), küçük harp gemilerini İskenderiye limanına, büyük gemilerini (23 parça) ise [Ebu Hur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Hur) kalesi önünde demirledi. Bölgeye gelen İngiliz donanması ile Fransız donanması arasında 1-2 Ağustos 1798'de meydana gelen [Ebu Hur Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil_Muharebesi)'nde İngilizler Fransız donanmasını neredeyse imha ettiler. Bunun sonucunda, Fransız ordusu [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) çıkarmasından sadece bir hafta sonra donanma desteğinden yoksun karaka karaya kısıldı. Osmanlı Padişahı [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) bu zafer üzerine [Amiral Nelson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horatio_Nelson)'a bir elmaslı sorguç, erlerine de 2.000 altın hediye gönderdi.

Fransızların bu müşkül durumundan bilistifade [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de 20-22 Ekim 1798'de çıkan ayaklanma ise Fransızlarca bastırıldı. Ayaklanma sonucunda 2.000 Fransız ve 5.000 Mısırlı öldü.

### Osmanlı-Rus ve Osmanlı-İngiliz ittifakları

İşgal haberi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a 27 Temmuz'da [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos)'taki memurlarından gelen raporlar vasıtasıyla ulaştı.[^6] 30 Temmuz-2 Eylül arasında Osmanlı başkenti [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r), [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin) ve [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'deki eyaletlerine emirler gönderdi ve 2 Eylül 1798'de [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya savaş açtı.[^7] Osmanlıların Filistin Valisi [Cezzar Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezz%C3%A2r_Ahmed_Pa%C5%9Fa) [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart)'ın 28 Ağustos 1798 tarihli mektubunu reddetti.

[Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'nın bu beklenmedik taarruzu karşısında [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) 1536'dan beri müttefiklik ve dostluk ilişkisi içinde olduğu bu devlete savaş açtı. Diğer taraftan da, [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) (28 Temmuz'dan itibaren) ve [Büyük Britanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'yla ittifak müzakerelerine girişti. Verilen izin üzerine 14 parçadan kurulu [Rus Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Deniz_Kuvvetleri) 5 Eylül 1798'de [Büyükdere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkdere) önüne demirledi.[^8] Nihayetinde 23 Aralık 1798’de tarihte [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasındaki ilk ittifak anlaşması [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da imzalandı. Bunu, [Büyük Britanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'yla 5 Ocak 1799’da imzalanan ittifak anlaşması izledi.

### Arnavutluk harekâtı (1798)

![Tepedelenli Ali Paşa komutasındaki birliklerin Fransız birliğini mağlup edişi (1799)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/IAN_0954_Myrbach_82_fp.jpg/1280px-IAN_0954_Myrbach_82_fp.jpg)
*Tepedelenli Ali Paşa komutasındaki birliklerin Fransız birliğini mağlup edişi (1799) (Felician Myrbach, public-domain)*

Osmanlı-Fransız savaşının başlamasının ardından tarafların çarpıştığı ana cephelerden biri de [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) oldu. Fransa'nın [Campo Formio Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Campo_Formio_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla (1797) tarihe karışan [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'nden devraldığı anakaradaki dört limanın ([Butrint](https://turkipedia.org/tr/wiki/Butrint)o, [Preveze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze), [Vonitsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vonitsa) ve [Parga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Parga)/Osmanlı kaynaklarında *Nevâhir-i Erbaa*) ele geçirilmesi için [Osmanlı başkenti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından [Yanya Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Pa%C5%9Fal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Tepedelenli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tepedelenli_Ali_Pa%C5%9Fa) görevlendirildi.[^9] 1798 Ekim'inde Ali Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri bu dört limanın ilk üçünü zaptetti. Bir Osmanlı-Rus donanmasının bölgeye gelişini duyan Pargalılar da teslim oldular. Bu sayede, [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) anakarasındaki Fransız mevcudiyeti tamamen temizlenmiş oldu.

### Osmanlı-Rus ittifakı ve Akdeniz harekatı (1798-99)

![Korfu Kuşatmasının 200. yıldönümü vesilesiyle Rusya'da basılan hatıra pulu](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9e/1999._%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8_0483bl_hi.jpg)
*Korfu Kuşatmasının 200. yıldönümü vesilesiyle Rusya'da basılan hatıra pulu (Почта России, public-domain)*

19 Eylül 1798'de [Büyükdere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkdere)'den ayrılan [Rus donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Deniz_Kuvvetleri) 25 Eylül'de [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)'de [Kadir Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Kadir_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)yla birleşti.[^10] 1 Ekim'de [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ndan çıkan Osmanlı-Rus donanması 9 Ekim'de ulaştığı [Çuha](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uha_Adas%C4%B1)'da Fransız garnizonunun savunduğu Kapsali kalesini 12 Ekim'de ele geçirdi. Buradan Fransa'nın [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'ten devraldığı [İyon Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1)'na yönelen Osmanlı-Rus donanması 25 Ekim'de [Zante](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zante)'yi, 3 Kasım'da [Kefalonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefalonya)'yı, 14 Kasım'da ise (15 günlük [kuşatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayamavra_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281799%29)nın ardından) [Ayamavra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lefkada)'yı zaptetti. Bölgedeki diğer küçük adalar [Fiaki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fiaki) ve [Paksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paksu)'nun da Kasım ortasında teslim olmalarının ardından Osmanlı-Rus donanması Fransızların en büyük garnizonunun (3.000 asker ve 630 top) bulunduğu [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)'ya yöneldi ve ana kaleyi kuşattı. Bununla birlikte, gerek garnizonun kuvvetli direnişi, gerek kalenin müstahkem konumu gerekse kuşatan birliklerin sayısının azlığı nedeniyle kuşatma kış koşullarının da etkisiyle 1798 sonlarında durakladı. 3 Ocak 1799'da [Osmanlı-Rus İttifak Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Rus_%C4%B0ttifak_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281799%29)'nın imzalanmasıyla [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu) sularına ilave savaş gemileri gönderildiği gibi, [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'taki harekâtını başarıyla tamamlayan [Tepedelenli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tepedelenli_Ali_Pa%C5%9Fa)'ya bağlı birliklerin bir bölümü de [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)'ya [çıkarıldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1karma_%28asker%C3%AE_taktik%29). 1 Mart 1799'da yeniden başlayan taarruz sonucunda 3 Mart'ta [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)'daki Fransız garnizonu da ağır kayıpların ardından teslim oldu.[^11]

### İtalya harekâtı (1799)

[İyon Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1)'ndaki harekâtı kesin bir zaferle sonuçlandıran Osmanlı-Rus donanması [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'daki Fransız mevcudiyetini hedef aldı. Nitekim, 19 Mayıs 1798'de [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'yla bir savunma paktı imzalayan [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti)'ya karşı [İkinci Koalisyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Koalisyon)'a dahil olmuş, ardından benzer antlaşmaları [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) (29 Kasım 1798), [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) (1 Aralık 1798) ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla (21 Ocak 1799) imzalamış, ancak 1798 sonu-1799 başında İtalyan anakarasındaki tüm topraklarının [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti) tarafından işgal edilmesini (23 Ocak 1799'da Fransız nüfuzunda [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli) merkezli [*Partenopean Cumhuriyeti*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Partenopean_Cumhuriyeti) kurulmuştu) müteakip [Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sicilya)'ya sığınan Kral IV. Ferdinand önce [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'dan sonra ise [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndan askerî destek talep etmişti.

Bu talebin olumlu yanıtlanması üzerine, [Osmanlı başkenti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nin 29 Nisan 1799 tarihli emrine istinaden [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)'da bulunan [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın komutanı [Kadir Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Kadir_Pa%C5%9Fa) 9 gemiden oluşan Osmanlı-Rus filosunu (7'si Osmanlı gemisi) [Otranto](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otranto) ve [Brindisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brindisi)'ye sevketti. 17 Nisan'da [Brindisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brindisi)'yi Fransızlardan temizleyen ele geçiren filo, 14-19 Mayıs arasında [Bari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bari), [Barletta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barletta) ve [Manfredonia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manfredonia)'yı ele geçirdi. Takviye kuvvetlerle kıyıdan içeri yönelen Osmanlı-Rus birliği 21 Mayıs'ta [Foggia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Foggia)'yı, 5 Haziran'da [Ariano](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ariano_Irpino)'da Napolili isyancılarla birleştikten sonra ise (denizden İngiliz [Amiral Nelson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horatio_Nelson) komutasındaki İngiliz donanmasının da yardımıyla) kuşattığı [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli)'yi 22 Haziran'da zaptetti.

Eşzamanlı olarak, 5'i Osmanlı gemilerinden oluşan 11 parçalık Osmanlı-Rus filosu da Fransızların üs olarak kullandığı [Ancona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancona)'yı 14 Mayıs'ta kuşattı ve kuzeyindeki [Pesaro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pesaro), [Fano](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fano), [Senigallia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senigallia)'yu ele geçirdi (10-18 Haziran). Fransızların karşı taarruzuna karşı Temmuz'da bu kıyılardaki mevcudiyetini pekiştiren Osmanlı-Rus filosu 12 Ağustos'ta [Ancona Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancona_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'nı sıkılaştırdı. General Frölich komutasındaki [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) kolordusunun da karadan sıkıştırmasıyla Ancona 13 Kasım 1799'da teslim oldu.

Öte yandan, 4 Ağustos'ta [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)'dan ayrılan Osmanlı-Rus donanması da 14 Ağustos'ta [Messina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Messina)'ya, ardından [Palermo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palermo)'ya demirledi. Ancak, Osmanlı donanması Eylül'de bölgeden ayrılarak [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'na döndü. Kasım sonunda [Ancona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancona)'dan dönenlerin de ulaşmasıyla [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) bir yılı aşkın bir harekâtın ardından üslerine geri döndü.

### Fransa'nın Filistin ve Suriye'ye saldırısı (1799)

![Napolyon Bonapart'ın başarısız Akka Kuşatması (1799)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fb/%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%83%D8%A7.jpg)
*Napolyon Bonapart'ın başarısız Akka Kuşatması (1799) (public-domain)*

[Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki donanması büyük oranda imha edilen [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) ise [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki sıkışık durumdayken, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderdiği elçi İngilizler tarafından esir edilince [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin)'e yöneldi. Yaklaşık 25.000 kişilik orduyla 22 Aralık 1798'de Mısır'dan hareket eden Bonapart, 7 Şubat'ta [El-Ariş](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ari%C5%9F) önlerine geldi ve kuşattığı kaleyi 20 Şubat 1799'da [ele geçirdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ari%C5%9F_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281799%2C_%C5%9Eubat%29). İleri harekâtını sürdüren Fransız ordusu 25 Şubat'ta [Gazze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazze)'yi, 7 Mart'ta [Yafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yafa)'yı işgal etti ve [Yafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yafa)'da 2.500 esiri öldürerek büyük bir katliam yaptı.[^12] Tahliye edilen [Hayfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayfa)'ya giren Fransız ordusu 19 Mart 1799'da [Akka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akka) önlerine gelip [Cezzar Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezz%C3%A2r_Ahmed_Pa%C5%9Fa) tarafından savunulan kaleyi kuşattılarsa da, 8 Mayıs'ta [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın getirdiği 3.000 [Nizâm-ı Cedîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) askeriyle iyice güçlenen garnizon karşısında 20 Mayıs'a kadar düzenlediği 44 taarruzda 7 ilâ 8.000 kayıp verdikten sonra zorlukla [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye çekildi.[^13]

### Mısır Çıkarması (1799)

[Cezzar Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezz%C3%A2r_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın [Akka'da kazandığı zafer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akka_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281799%29) Fransızların [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan çıkarılması hedefine yönelik harekâtların öncüsü oldu. [Köse Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 80 ilâ 100 parçalık [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) 16 Temmuz 1799'da [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'ye çıkarma icra etmeye çalıştıysa da direnişle karşılaştı. Buna mukabil İngiliz donanmasının da desteğiyle 9.000 asker [Ebu Hur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Hur)'a çıkarıldı. 25 Temmuz'daki [Ebuhur Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebuhur_Muharebesi)'nde General [Joachim Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Joachim_Murat) komutasındaki Fransız ordusu bu Osmanlı kuvvetini mağlup etti ve ardından [Ebu Hur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Hur) kalesini geri aldı. Osmanlı kuvvetleri [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)yla Ebu Hur'dan çekilerek bu defa [Dimyat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimyat)'a çıkarma yaptıysa da [Jean-Antoine Verdier](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jean-Antoine_Verdier) komutasındaki Fransız ordusuna yenilerek taarruz gücünü yitirdi.[^14]

Buna mukabil, [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) asıl [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)yla [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) üzerine yürüdüğünü haber alan ve donanmasından mahrum olan [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) bu geçici başarılara rağmen [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki işgalini kalıcılaştıramayacağını anladı ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya geri dönüşünü planlamaya başladı. Bir taraftan (Ebu Hur'da esir düşen) [Köse Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Mustafa_Pa%C5%9Fa) aracılığıyla barış müzakereleri yürütüyormuş gibi gözükürken diğer taraftan İngilizlerden [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya gidecek üç gemi için izin almayı başaran Napolyon 23 Ağustos 1799'da bu gemilerden birine gizlice binerek [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan kaçmayı başardı. Yerine ise vekil olarak [Jean-Baptiste Kléber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jean-Baptiste_Kl%C3%A9ber)'i bıraktı.

### Mısır Seferi (1799-1800) ve ilk Tahliye Şartnamesi

![Ayn Şems Muharebesi (20 Mart 1800)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Cogniet_Leon_Bataille_D_Heliopolis.jpg/1280px-Cogniet_Leon_Bataille_D_Heliopolis.jpg)
*Ayn Şems Muharebesi (20 Mart 1800) (Léon Cogniet, public-domain)*

[Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 15.000 kişilik [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) da 3 Haziran 1799'da [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'dan hareketle 13 Eylül'de 24.000 askere ulaşmış olarak [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'a vardı. Fransızların Osmanlılarla tek taraflı anlaşarak [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ı (kabul edilmesi güç koşullarla) tahliye etme teklifi Rusya ve İngiltere'yle ittifak anlaşmaları uyarınca reddedildi. Bu de fa İngiliz Amiral Smith'in katılımıyla yapılan müzakerelerde ateşkes koşulları üzerinde neredeyse mutabık kalınmışken, Osmanlı ordusu ileri harekâtını sürdürdü. Osmanlı ordusu 17-21 Aralık 1799'daki kuşatma sonucunda Osmanlı ordus[El-Ariş'i geri aldıktan](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ari%C5%9F_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281799%2C_Aral%C4%B1k%29) sonra [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) mütareke koşullarını kabul etti ve 24 Ocak 1800 tarihinde Tahliye Şartnamesini imzaladı.

[Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu), ağırlıklarını ve ağır toplarını geride bırakarak, [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ı teslim almak üzere harekete geçerken, Fransızlar da Mısır’ı boşaltmak için kuvvetlerini [Dimyat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimyat), [Raşid](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%A2%C5%9Fid_%28Abb%C3%A2s%C3%AE_halifesi%29) ve [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) istikametine yönelttiler. Osmanlı Hükümeti, tahliye şartnamesine göre Fransızları taşımak için 45 gemi tedarik ederek İskenderiye’ye gönderdi.[^15] Ancak, İngiliz hükümeti Amiral Smith'in önayak olduğu *tahliye şartnamesini* kabul etmediğini açıkladı. [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire) 12 Mart 1800 tarihinde [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)na teslim edilecekken bu haberin ulaşması üzerine [General Kléber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jean-Baptiste_Kl%C3%A9ber) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa)'dan yürüyüşünü durdurmasını ve şartnameyi kabul etmeleri için İngilizler nezdinde girişimde bulunmasını istedi. [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) ise ordusunu durdurmayı reddederek Fransızların gemilere binip [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ı terketmelerini talep etti. Bunun üzerine [General Kléber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jean-Baptiste_Kl%C3%A9ber) tekrar savaşma kararı aldı.

Nasuh Paşa komutasındaki Osmanlı birliğini El-Matrike'de baskına uğratarak burayı ele geçiren Fransız ordusu 20 Mart 1800'de [Ayn Şems Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heliopolis_Muharebesi)'nde [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nu büyük bir yenilgiye uğrattı. Osmanlı ordusu [El-Ariş](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ari%C5%9F)'e çekilirken [General Kléber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jean-Baptiste_Kl%C3%A9ber) 27 Mart'ta [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye döndü.

### Osmanlı/İngiliz Harekâtı / Mısır Seferi (1800-1801)

![İskenderiye'deki Fransız ordusunun İngilizlere teslim oluşu (1801)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Philip_James_de_Loutherbourg_-_The_Battle_of_Alexandria%2C_21_March_1801_-_Google_Art_Project.jpg/1280px-Philip_James_de_Loutherbourg_-_The_Battle_of_Alexandria%2C_21_March_1801_-_Google_Art_Project.jpg)
*İskenderiye'deki Fransız ordusunun İngilizlere teslim oluşu (1801) (Philippe-Jacques de Loutherbourg, public-domain)*

[Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da sıkışmış [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa) ordusunu tamamen teslim olmaya zorlamak amacıyla [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)-[İngiliz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) İttifakı 1801 yılında karadan ve denizden taarruzu kararlaştırdı. Bu çerçevede, [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasında 30.000 kişilik Osmanlı ordusu [Yafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yafa)'da toplanırken, [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Küçük Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)'nın emrinde 6.000 kişilik Osmanlı birliği ([Nizâm-ı Cedîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) ve Arnavut askerleri) ve 24.000 kişilik İngiliz ordusu (İngiliz, Alman, İsviçreli, Maltalı ve Hint askerlerden müteşekkildi) taarruza hazırlandı. Buna mukabil, [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'nın ise [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire) ve [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'de iyi eğitimli yaklaşık 30.000 askeri bulunmaktaydı.

[Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) 12 Mart 1801'de [Yafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yafa)'dan [El-Ariş](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ari%C5%9F)'e doğru harekete geçti. [Salihiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salihiye)'deki Fransız birliği kuvvetli tahkimatına rağmen Türk ordusunun taarruzuna dayanamayarak [Bilbis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilbeys)'e çekildiyse de, burada da tutunamayarak [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'deki ana orduya katıldı. Keza [Süveyş](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F)'teki Fransız kuvvetleri de ricat yolunun kesilebileceğinden endişelenerek [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye çekildi.[^16] İleri harekâtını sürdüren [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) 8.000 kişiyle [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'den üzerine gelen General Beliard komutasındaki Fransız ordusunu 17 Mayıs 1801'de [Haneke Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haneke_Muharebesi)'nde büyük bir yenilgiye uğrattı. Türk ordusunun bu zaferi Fransızların [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki mevcudiyetini sonlandıracak gelişmeler bağlamında en önemli dönüm noktalarından biri oldu.[^17] Yenilen Fransız ordusunun [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye çekilmesi üzerine, Yusuf Ziya Paşa bir taraftan [Ebu Hur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Hur)'a çıkarma yapmış Türk-İngiliz ordusuna [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye yürümeleri için haber gönderdi, diğer taraftan sevkettiği [Halep Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) İbrahim Paşa komutasındaki birlikler de [Dimyat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimyat)'ı ele geçirdi.[^18]

[İngiliz donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kraliyet_Donanmas%C4%B1) 1801 Ocak ayında [Fethiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fethiye)'ye geldi ve Mart başında ayrılarak [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) önlerine ulaştıysa da, buranın Fransızlarca tahkim edildiğini keşfedince 8 Mart 1801'de [Ebu Hur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Hur) limanına 5.000 asker ve top çıkardı. Ebu Hur'u savunan 500 kişilik Fransız birliği yenilse de, [Rahmaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rahmaniye) ve [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)’den sevkedilen 5.000 kişilik Fransız birliği İngiliz kuvvetlerini Madiye tepelerinde durdurmayı başardı.

Ardından [Küçük Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 70 parçalık [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) da 23 Mart 1801'de [Ebu Hur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Hur)'da Kethüda Hüsrev Ağa komutasında 6.000 asker çıkardı. İngiliz askerleriyle takviyeli Osmanlı kuvvetleri doğuda [Raşid](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%A2%C5%9Fid_%28Abb%C3%A2s%C3%AE_halifesi%29) üzerine, Türk askerleriyle takviyeli İngiliz kuvvetleri ise batıda [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) üzerine yürüdü. Fransızları geri atan bu birlikler [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'yi ablukaya aldı.

Eşzamanlı olarak Hüsrev Ağa komutasındaki 6.000 kişilik (İngiliz takviyeli) Osmanlı birliği Miyadiye tepelerinde 5.000 askerlik Fransız birliğini [mağlup etti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miyadiye_Muharebesi). 19 Nisan 1801'de ise [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Raşid](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%A2%C5%9Fid_%28Abb%C3%A2s%C3%AE_halifesi%29) burnuna yeni bir çıkarma yaptı ve İngiliz kuvvetleriyle birleşerek Raşid'i kuşattı. Dört günlük kuşatmanın ardından karadan ve nehirden şiddetli humbara ateşine dayanamayan Fransız birlikleri teslim oldu. Miyadiye'den güneye ilerleyen Osmanlı-İngiliz birliği (iki İngiliz süvari bölüğü, iki İngiliz piyade alayı, Süleyman Ağa birliği, Halil Ağa birliği ve Ali Ağa birliği) 4 Mayıs'ta [Nil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil) kıyısına vardı. 9 Mayıs'ta meydana gelen [Rahmaniye Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rahmaniye_Muharebesi)'nde Fransız birlikleri mağlup oldu ve 10 Mayıs'ta bağlaşık kuvvetler [Rahmaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rahmaniye)'ye girdi. Bu şekilde, [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'deki Fransız birlikleri kuşatma altında olduğundan, [Rahmaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rahmaniye)'deki Fransız birlikleri yenildiğinden Osmanlı-İngiliz ordusunun önünde [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye kadar engel kalmadı.

13 Haziran 1801'de Hüsrev Ağa komutasındaki Türk birlikleri ile İngiliz kuvveti [Nil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil)'in batısından ilerledi ve [Nil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil)'in doğusundaki Sadrazam [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusuyla irtibat kurdu. Nitekim, Yusuf Ziya Paşa Fransızların [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'nin kuzeyindeki savunma mevzilerine dayanırken, Hüsrev Ağa ve İngiliz birlikleri de aynı gün İnbabe'yi ele geçirerek [Gize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gize)'yi kuşattı. [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'deki Fransız ordusunun komutanı General Beliard iki taraftan sıkışınca kenti savunamayacağını anladı ve Osmanlı, İngiliz ve Fransız temsilcilerinden oluşan bir kurul toplanarak ateşkes görüşmelerine başladı. 27 Haziran'da varılan [şartname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire_%C5%9Eartnamesi)yle Fransız ordusunun [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'yi tahliyesinin koşulları belirlendi. 9 Temmuz'da başlanan tahliye işlemi ertesi gün tamamlandı ve [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu 11 Temmuz 1801'de [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye girerek üç yıllık Fransız işgalini sonlandırdı.

Osmanlı-İngiliz ordusu [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)’de kuşattıkları General Menou komutasındaki Fransız ordusunun da [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'deki koşullarla tahliyesini teklif ettilerse de, [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'dan yardım alabileceği ümidini koruyan General Menou direnmeye karar verdi. Ancak, şiddetli topçu ve humbara ateşiyle hırpalanan Fransız ordusu mecburen kenti tahliye etmeyi kabul etti. 8 Eylül 1801'de [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'deki Fransız kuvvetleri de kenti boşalttı ve tüm [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) toprakları üç yıllık savaşın sonucunda mağlup olan Fransızların işgalinden kurtuldu.

[^1]: Jones, Colin (2002). The Great Nation: France from Louis XV to Napoleon 1715–99. New York: Columbia University Press
[^2]: "Napoleon and Persia: Franco-Persian Relations Under the First Empire", Iradj Amini, Mage (1999), s.12. ISBN 0-934211-58-2.
[^3]: " A history of Malta during the period of the French and British occupations, 1798–1815", "Chapter VII – Attack and Capture of Malta by the French", William Hardman, Longmans, Green & Co, Londra (1909), s.64
[^4]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.357
[^5]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.52
[^6]: "Osmanlı Tarihi", Enver Ziya Karal, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara (1947), c.5, s.82
[^7]: Başbakanlık Arşivi; Mühimme Defteri, No. 207
[^8]: "Osmanlı Tarihi", Enver Ziya Karal, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara (1947), c.5, s.99
[^9]: İslam Ansiklopedisi, "Tepedelenli Ali Paşa" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (2011), c.40, s.477. <https://islamansiklopedisi.org.tr/tepedelenli-ali-pasa>
[^10]: "Russia's Policy of Rapprochement with the Ottoman Empire in the era of the French Revolutionary and Napoleonic Wars, 1792-1806", Valeriy Morkva, Bilkent Üniversitesi, Ankara (2010), s.152
[^11]: "Précis des opérations générals de la Division Française du Levant", J.P. Bellaire, Magimel et Humbert, Paris (1805), s.338-344
[^12]: "Napoleon Against Himself: A Psychobiography", Avner Falk, Pitchstone Publishing (2015), s.185. ISBN 9781939578723
[^13]: "French Invasion of Egypt, 1798-1801", J. Rickard(2006)
[^14]: "Cevdet Tarihi"; c. VII. s.59
[^15]: Başbakanlık Arşivi; Cevdet Tasnifi, Bahriye, 8090
[^16]: Başbakanlık Arşivi; Mühimme Defteri, No.216, s.78
[^17]: İslam Ansiklopedisi, "Yusuf Ziya Paşa" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (2013), c.44, s.35. <https://islamansiklopedisi.org.tr/yusuf-ziya-pasa>
[^18]: Başbakanlık Arşivi, Cevdet Tasnifi, Askeri No: 43037