# 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/1787-1792_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/1787-1792_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c3/Russo-Turkish_War_%281787-1792%29_jpg.jpg)
* (Battle of Kinburn 1787 - K.-I. Köppen Siege of Ochakov 1788 - January Suchodolski Battle of Rymnik 1789 - H. G. Schütz Siege of Izmail 1790 - Samuil Shiflyar, CC-BY-SA-4.0)*

- **Çatışma:** 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı
- **Parçası:** Osmanlı-Rus SavaşlarıOsmanlı-Avusturya Savaşları
- **Tarih:** 19 Ağustos 1787 - 9 Ocak 1792
- **Yer:** Karada bugünkü Moldova, Romanya ve Ukrayna; denizde Kırım, Ukrayna ve Bulgaristan açıkları
- **Sonuç:** Rus Zaferi; Kırım üzerinde Rus egemenliğinin Osmanlı İmparatorluğu tarafından kesin olarak kabulü; Yaş Antlaşması ve Osmanlı Devleti'nin Dağılma Dönemi'ne girmesi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; 25px Çerkesya; 25px Şeyh Mansur Hareketi; Rus İmparatorluğu; Karadağ Prensliği; Sırp Özgürlük Ordusu
- **Komutan:** I. Abdülhamid; Koca Yusuf Paşa; Hasan Paşa; Hüseyin Paşa; 25px İmam Mansur; II. Katerina; Grigoriy Potyomkin; Aleksandr Suvorov; Pyotr Rumyantsev; Nikolay Repnin; Fyodor Ushakov

**1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı**, [Osmanlı İmparatorluğu'nun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), 1774 yılında imzalanan [Küçük Kaynarca Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Kaynarca_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ile kaybettiği toprakları, özellikle de [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'ı, [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'dan geri alma amacıyla başlattığı bir askerî çatışmadır. Savaş, Osmanlı Devleti ile [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında meydana gelmiş ve dönemin Avrupa güç dengelerini etkileyen önemli bir mücadele olmuştur.

## Osmanlı-Rus Savaşı

Savaş, [I. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abd%C3%BClhamid)'in saltanatı sırasında başlamıştır. [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa) savaşa katılmamakla birlikte Rusya'nın [Balkanlar'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar) güçlenmesini istemedikleri için bu savaşta [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin yanında yer almışlardır. [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nın savaşa dahil olması [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) beklemediği bir şekilde kendisini [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nın da karşısında buldu. [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Koca Yusuf Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Yusuf_Pa%C5%9Fa), komutasındaki Osmanlı ordusu ile Avusturya ordusuna karşı [Muhadiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhadiye_Muharebesi) ve [Şebeş Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eebe%C5%9F_Muharebesi) muharebelerini kazanarak Avusturya'nın [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar) eyaletinde geçici ilerlemeler sağlamasına rağmen Rus Cephesinde ardı ardına yenilgilere uğrayan Osmanlı Devleti, Avusturya cephesinde pek ilerleme sağlayamamıştır. [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) [general](https://turkipedia.org/tr/wiki/General)i [Potemkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Potyomkin), 1788 yılında [Özi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zi)'yi karadan ve denizden kuşatmış, kuşatmayı denizden yarmaya çalışan Osmanlı donanması başarısız olmuştur. Osmanlı kara ordusu da kuşatmayı yarma konusunda bir başarı gösterememiştir. Bu durum altında altı ay boyunca kuşatmaya dayanan [Özi Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zi), aralık ayında teslim olmuştur. Kentin bütün sakinleri [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) tarafından katledilmiştir.

Tahta [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in geçmesinden sonra da kayıplar devam etmiştir. Avusturya kuvvetleri toparlanarak tekrar saldırıya geçti ve Ruslarla birleşip [Osmanlıları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Fokşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Foc%C5%9Fani_Muharebesi) (Focşani) (1 Ağustos 1789) savaşında yenilgiye uğrattılar. Osmanlılar kaybedilen [Fokşan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Foc%C5%9Fani_Muharebesi)'nin ardından [Boze Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boze_Muharebesi)'nde de (22 Eylül 1789) büyük kayıplara uğradı, kuşatma altındaki Boğdan'daki kalelerin durumu iyice kötüleşti, Belgrad kalesinin durumu tehlikeye girdi. Sonrasında Boğdan'daki [İzmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmail), [Akkerman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkirman_Kalesi) ve [Anapa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anapa) [Kale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kale)si [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)ın eline geçti ve [Besarabya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Besarabya) [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından işgal edildi. Buna ilaveten bir Avusturya Ordusu Boze Muharebesi sonrası artık iyice durumu kötüleşen [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ın üzerine yürüyüp 3 haftalık bir kuşatma sonrası şehri ele geçirmişlerdir. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), kendine müttefik bulma amacıyla 11 Temmuz 1789 tarihinde [İsveç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sve%C3%A7) ve 31 Ocak 1790 tarihinde de [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya)'yla barış antlaşmaları imzaladı. Ancak bu iki devletten de yardım alamadı. 1790'da [Yaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9F) şehrini de ele geçiren Rus ordusu generali [Potemkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Potemkin) karargâhını burada kurdu, savaşın kalan 2 senelik kısmında da Rus ordusunu buradan yönetti.

![Savaş neticesi imzalanan Yaş Antlaşması ile Osmanlı'nın Ruslara bırakmak zorunda kaldığı Bug ve Dinyester nehirleri arasındaki bölge haritada taralı olarak gösterilmiştir.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Russo-Turkish_war%2C_1787-1792.svg/1280px-Russo-Turkish_war%2C_1787-1792.svg.png)
*Savaş neticesi imzalanan Yaş Antlaşması ile Osmanlı'nın Ruslara bırakmak zorunda kaldığı Bug ve Dinyester nehirleri arasındaki bölge haritada taralı olarak gösterilmiştir. (1787-1792\_Osmanli-Rus\_Savasi.PNG : Original uploader was Vikiyazar at tr.wikipedia Byzantine Empire Themes 1025-en.svg : User:Cplakidas derivative work: Jarry1250 ( talk ), CC-BY-SA-3.0)*

Deniz Muharebelerinde ise parlak bir geçmişi olan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral)i [Cezayirli Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayirli_Gazi_Hasan_Pa%C5%9Fa) sonrasında ise [Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) yönetimindeki Osmanlı filosu, teknoloji ve gemi sayısı kalitesi yönünden hızlı bir gelişme gösteren Rus donanmasına karşı etkili bir varlık gösterememiştir. [Kerç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikale_K%C3%B6rfezi_Sava%C5%9F%C4%B1) ve [Tendra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tendra_Deniz_Muharebesi) deniz muharebeleri Rusların üstünlüğü ile sona erdi. Savaşın sonlarına doğru Bulgaristan'a kadar inen Rus donanması ile yapılan [Celigra Burnu Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87iligra_Deniz_Muharebesi) sonuçsuz bir muharebe gibi gözükse de Osmanlı donanmasının Karadeniz'den iyice çekilmesine neden olmasıyla Rusların stratejik üstünlüğü ile sona erdi. Ruslar Karadeniz'de deniz üstünlüğünü tamamen ele geçirdiler.[^1]

## Savaşın Sonuçları

![I. Abdülhamit](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1f/Abdulhamid_I.jpg)
*I. Abdülhamit (Konstantin Kapıdağlı, public-domain)*

Sonunda [Fransız İhtilali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Devrimi) neticesi Fransa'nın askeri baskısı altında kalarak bu ihtilalin kendi ülkesindeki çeşitli halkları ayaklandırmasından ve iki cepheli bir savaş tehlikesinden korkan ve savaşta [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne karşı [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kadar başarılı olamayan [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yle 4 Ağustos 1791'de [Ziştovi Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zi%C5%9Ftovi_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)nı imzalayarak savaştan çekildi ve işgal ettiği [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı Osmanlılara geri verip bugün [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya) sınırlarında kalan [Orşova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Or%C5%9Fova) şehri ve [Hırvatistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatistan) sınırındaki iki küçük köyün olduğu bölgenin kendisine verilmesine razı olmak zorunda kaldı.

[Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nın savaştan çekilmesinden birkaç ay sonra [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) da barış antlaşması yapmaya razı oldu ve 9 Ocak 1792'de [Yaş Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9F_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) imzalandı. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bu antlaşmayla [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'ın [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın egemenliği altına geçtiğini tekrar kabul etmek zorunda kaldı. [Yedisan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedisan) bölgesi ([Özi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zi) ve [Odesa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odessa) kaleleri) Rusya'ya bırakıldı. Bug nehri sınır olmaktan çıkıp, [Dinyester Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester) (Turla Nehri), [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) ile [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında yeni sınır olarak kabul edildi. Karadeniz kıyısında bulunan [Anapa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anapa) kalesi ve bunun yanında Romanya'da işgal edilen [Yaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9F), [İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmail), [Kili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kili), [Bender](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bender), [Akkerman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkirman_Kalesi) kaleleri [Osmanlılara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) geri verildi. Savaş sonucunda Osmanlı Devletinin [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'la kara bağlantısı iyice kesildiği gibi, ele geçirilen [Odesa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odessa) büyük bir liman ve sanayi şehri haline gelip, Rus donanmasının [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'deki gücünün iyice artmasını sağladı.

## Ayrıca bakınız

- [1787-1791 Osmanlı-Avusturya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1787-1791_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1)

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.turkvedunyatarihi.com/kategorisiz/dis-iliskiler-2.html>
