# 1515-1577 Osmanlı-İspanya Savaşı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/1515-1577_Osmanl%C4%B1-%C4%B0spanya_Sava%C5%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 1515-1577 Osmanlı-İspanya Savaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/1515-1577_Osmanl%C4%B1-%C4%B0spanya_Sava%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e6/Carte_de_Djerba_%28Bataille_de_Djerba_1560%29.jpg)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** 1515-1577 Osmanlı-İspanya Savaşı
- **Parçası:** Osmanlı-Habsburg Savaşları
- **Tarih:** 1515-1577
- **Yer:** Akdeniz, Cezayir, Libya, Tunus
- **Sonuç:** Kuzey Afrika'da Osmanlı zaferi, Akdeniz'de stratejik denge
- **Coğrafi değişiklikler:** Cezayir, Tunus ve Libya'nın kontrolü Osmanlıların eline geçti.
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Fransa Krallığı; Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve müttefikleri; İspanyol İmparatorluğu; Napoli Krallığı; Sicilya Krallığı; Savoy Dükalığı; Malta Şövalyeleri; Ceneviz Cumhuriyeti; Papalık Devleti; Floransa Cumhuriyeti; Hafsîler
- **Komutan:** I. Selim; I. Süleyman; II. Selim; III. Murad; Barbaros Hayreddin Paşa; Turgut Reis; Oruç Reis; Piyale Paşa; Hasan Ağa; Uluç Ali Paşa; I. François; 20px V. Karl; border|20px II. Felipe; border|20px Juan de Austria; 20px Andrea Doria; 20px III. Charles

**1515-1577 Osmanlı-İspanya Savaşı**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun 16. yüzyılda [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) hakimiyeti için yürüttükleri büyük çaplı savaş.

## Öncesi

[İber Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ber_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda 711 yılında başlayan [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) egemenliği [III. Abdurrahman](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Abdurrahman) döneminde (929-961) son parlak dönemini yaşamış; onun ölümünün ardından ise [Endülüs Emevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/End%C3%BCl%C3%BCs_Emev%C3%AE_Devleti) çöküşe başlamış, 1031'de bu devletin yıkılmasıyla 1031-1090 arasında muhtelif Müslüman emirliklerin (bir ara 34 adet) bir arada hüküm sürdüğü [Tavaif-i Mülûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tav%C3%A2if-i_M%C3%BCl%C3%BBk) devri yaşanmıştı. Yarımadadaki Hristiyan krallıkların ([León](https://turkipedia.org/tr/wiki/Le%C3%B3n_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Kastilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastilya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Aragon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aragon_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)) [Reconquista](https://turkipedia.org/tr/wiki/Reconquista) (*yeniden fetih*) hedefi çerçevesindeki taarruzlarına karşı Müslümanlar [Murâbıtlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mur%C3%A2b%C4%B1tlar) ve [Muvahhidler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muvahhidler) dönemlerinde (1090-1248) direnmeye çalıştılarsa da, 1212 yılında gerçekleşen [Las Navas de Tolosa Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Las_Navas_de_Tolosa_Muharebesi) İslam tarihi için önemli bir dönüm noktası olmuştu. Hristiyanların kesin zaferinin ardından [Gırnata Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1rnata_Emirli%C4%9Fi) 1232-1492 arasında [Kastilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastilya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ya [bağımlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hara%C3%A7g%C3%BCzar_devlet) olarak yarımadanın güneyine sıkışmış topraklarda mevcudiyetini sürdürdüyse de, 1469 yılında [Kastilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastilya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Aragon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aragon_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'un birleşmesiyle daha saldırgan bir İspanyol siyasetiyle karşılaşmaya başlamıştı. 1482'de başlayan [Granada Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granada_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda topraklarını teker teker kaybeden Gırnata Emirliği'nin başkenti [Granada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granada)'nın sekiz aylık bir kuşatmadan sonra 2 Ocak 1492'de düşmesiyle tarih sahnesinden silinmişti[^1].

[Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın ilişkileri de [Granada Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granada_Sava%C5%9F%C4%B1) vesilesiyle dolaylı olarak başladı. Söz konusu savaş sırasındaki seri toprak kayıpları nedeniyle sıkışmış durumda olan Emir [Ebu Abdullah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Abdullah) Osmanlı Padişahı [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)'e bir elçi göndererek yardım istedi. Fakat II. Bayezid bu sırada bir taraftan kardeşi [Cem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cem_Sultan)'le meşgul olduğu, diğer taraftan [Memlûklerle savaştığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Meml%C3%BBk_Sava%C5%9F%C4%B1) için istenilen yardımı yollayamadı.[^2]

[İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ise askerî harekâtlarının sahasını [Kuzey Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Afrika) sahillerine teşmil etti ve güçlenen [donanmasının](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Donanmas%C4%B1) da yardımıyla 1497'de [Fas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fas) sahillerinde [Melilla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melilla) ve [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus) kıyısında [Cerbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cerbe) adasını, 1505'te [Mers El Kebir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mers_El_Kebir)'i, 1509'da [Vahran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vahran)'ı, 1510'da ise [Bicâye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bic%C3%A2ye) ve [Trablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus)'u işgal etti. Ayrıca [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_%28%C5%9Fehir%29) şehrinin karşısındaki adaya bir kale inşa ederek şehri dolaylı olarak kontrolü altına aldı.

Bu dönemde, [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) hariç tüm Kuzey Afrika askerî güçten yoksun yerel emirlikler tarafından yönetilirken, İspanyol işgallerine direnebilecek kuvvete de sahip değillerdi. 1500'lü yılların başında bu dezavantajlı durumu değiştiren iki gelişme oldu. Birincisi, 1502 yılında İspanya'da İslam'ın yasaklanmasından sonra [Endülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/End%C3%BCl%C3%BCs)'teki on binlerce Müslümanın Kuzey Afrika'ya göç ederek taze ve dinamik bir nüfus yaratmalarıydı. İkinci önemli gelişme ise [Batı Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Anadolu) sahillerinden gelen Türk denizcilerin bölgede üslenerek İspanyollara karşı direnişi başlatmalarıydı.

Bu çerçevede, 1503 yılında Cerbe adasında üslenen [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) ve [Kemal Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemal_Reis) İspanya'daki Müslümanları ve [Yahudiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahudiler)i Kuzey Afrika'ya taşıdıkları gibi, İspanyollarla çatışmaya da başladılar. Oruç Reis ve kendisine katılan [Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) (Barbaros Hayreddin) 1504'te [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'taki [Hafsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hafs%C3%AEler) Hükümdarı [V. Muhammed El-Mütevekkil](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Muhammed_El-M%C3%BCtevekkil)'le anlaşarak [Halkulvâdî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halkulv%C3%A2d%C3%AE)'de üslendiler. 1513'e kadar buradan, 1513'ten itibaren ise yeni üsleri [Şerşel](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eer%C5%9Fel)'den İspanyollar ve bağlaşıklarıyla karada ve denizde mücadeleye başladılar. Bununla birlikte [İspanya Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Donanmas%C4%B1)yla baş edebilecek yeterli güce sahip olmadıklarından 1515 yılında Osmanlı Padişahı [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'e gemilerle hediyeler göndererek tâbiyet arz ettiler, bunun karşılığında da gemi ve Batı Anadolu sahillerinden asker toplama yetkisini temin ettiler. Bu şekilde, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında Cezayir ve Tunus üzerinde (daha sonra topyekün savaşa dönüşecek) çarpışmalar başladı.

## Savaş

### Oruç Reis ve Hızır Reis'in (Barbaros Hayreddin) Osmanlı destekli mücadelesi (1515-1529)

1515'te [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in himayesi altına giren Barbaros kardeşler, [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_%28%C5%9Fehir%29)'den gelen bir heyetin İspanyollara karşı kendilerinden yardım istemesi üzerine, 1516'da Cezayir şehrini ele geçirdiler. [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) [Şerşel](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eer%C5%9Fel)'de Cezayir sultanı ilan edildikten sonra [Tenes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tenes) ve [Tilimsan'ı da zaptederek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan%27%C4%B1n_Fethi_%281518%29) topraklarını [Fas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fas)'a kadar genişlettiyse de, İspanyolların 1518 Mayıs'ındaki karşı taarruzunda hayatını kaybetti. [Tilimsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan) yeniden İspanyol [himayesindeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hara%C3%A7g%C3%BCzar_devlet) [Zayyaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClv%C3%A2d%C3%AEler)in eline geçti.

Oruç Reis'in yerine [Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) (Barbaros Hayreddin) geçti ve 1519 yılında bu defa Hacı Hüseyin'i Cezayir halkının Ekim 1519 tarihli arîzasıyla [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'e göndererek yardım talep etti.

### İspanyol karşı saldırısı (1529-1541)

![Kanuni Sultan Süleyman'ın Barbaros Hayreddin Paşa'yı kabulü (1533) (Süleymannâme)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a9/1533-Suleiman_receives_Barbarossa-Suleymanname.jpg)
*Kanuni Sultan Süleyman'ın Barbaros Hayreddin Paşa'yı kabulü (1533) (Süleymannâme) (Matrakci Nasuh, public-domain)*

[Cezayir Adası'nın kaybı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_Adas%C4%B1%27n%C4%B1n_Fethi) [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'da esaslı bir sarsıntı yarattı. 1529 yılında kuşatılmakta olan adaya takviye götüren 10 gemilik bir [İspanyol filosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Donanmas%C4%B1) adayı çoktan geçirmiş olan [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa)'nın ustaca karşı taarruzuyla imha edildi. 1531 Temmuz ayında ise [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)li Amiral [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria) komutasındaki 50 parçalık [İspanyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Donanmas%C4%B1)-[Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) donanması [Şerşel Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eer%C5%9Fel_Seferi)'nde daha büyük bir hezimete uğradı. Keza [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria)'nın 1532 yılında ele geçirdiği ([Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nın ucundaki) [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron) limanını Osmanlılar [1534'te geri almayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) başardılar.

Bununla birlikte, 1533 yılı Osmanlı-İspanya Savaşında önemli dönüm noktalarına da sahne oldu. Nitekim, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu da çatısı altında barındıran [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yle ilk defa bir [barış antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281533%29) imzaladı. Bu antlaşmayla Osmanlılar ile [Avusturya Arşidüklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) arasındaki [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281526-1867%29) cephesindeki savaş sona ererken, Antlaşma kapsamında olmayan [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun diğer bağlılarıyla ([İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Ceneviz Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)) [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de savaş hali kesintisiz sürdü.

1533 yılındaki ikinci önemli gelişme ise, [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron)'u geri almak isteyen [Kemankeş Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemanke%C5%9F_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) donanması karşısında etkisiz kalması üzerine, Osmanlı başkentinin [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de daha güçlü bir donanma için [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) ve Türk reislerine dönmesi oldu. 1532 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a çağrılan Barbaros, 1533 yılında [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lığa getirildi. 1533-1534 kışında hazırladığı kuvvetli donanmayla Akdeniz'e açılan [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa), [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kıyılarını yıkıma uğrattıktan sonra 16 Ağustos 1534'te [Tunus'u fethetti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Fethi_%281534%29).

Osmanlıların bu stratejik hamlesi [Kutsal Roma Cermen İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_imparatorlar%C4%B1_listesi) [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl)'ın dikkatinin tamamen [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e dönmesine neden oldu. 1535 yılında [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl) bizzat komuta ettiği seferde Haziran ayında [Tunus'u geri aldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Fethi_%281535%29). Buna mukabil, filosunu [Annâbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ann%C3%A2be)'ye kaçırmaya başaran [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) Batı Akdeniz'e açılarak [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı [Balear Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balear_Adalar%C4%B1)'ndan [Minorka'yı istila etti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minorka%27n%C4%B1n_%C4%B0stilas%C4%B1_%281535%29). Eylül ayında ise [Tilimsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan)'a yönelik İspanyol saldırısı da Osmanlılarca püskürtüldü.

![Preveze Deniz Muharebesi (1538)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/ba/Battle_of_Preveza_%281538%29.jpg)
*Preveze Deniz Muharebesi (1538) (Osman Nuri Pasha and Hovhannes Umed Behzad (1809–1874), public-domain)*

1537 yılında [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) ve [Lütfi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk birlikleri [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na bağlı [Pulya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Puglia) topraklarını [Pulya'yı istila etti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pulya_Seferi_%281537%29). Aynı yıl [Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1537-1540_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) başladı. Bunun üzerine, [Papa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papa) [III. Paulus](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Paulus)'un teşvikiyle [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti), [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Papalık Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti), [Ceneviz Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) ve [Malta Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri)'nin katılımıyla [Kutsal İttifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_%C4%B0ttifak_%281538%29) oluşturulduysa da, 28 Eylül 1538'deki [Preveze Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_Deniz_Muharebesi)'nde [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) büyük bir zafer kazandı (Hristiyan donanmasında 50 [İspanyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)u ve 61 [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)-[Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) savaş gemisi de bulunuyordu).

Aynı yıl Cenevizli [Amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral) [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria) tarafından ileride Osmanlılara karşı üs olarak kullanılmak üzere ele geçirilen [Kastelnovo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastelnovo)'da 1539 yılında [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) tarafından [geri alındı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastelnovo_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) ve 6.000 kişilik İspanyol [garnizon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garnizon)u imha edildi. Bu, [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [İnebahtı Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1_Deniz_Muharebesi)'ne kadar [Batı Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'deki son [askerî harekât](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker%C3%AE_harek%C3%A2t)ı oldu. Özellikle [Preveze Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_Deniz_Muharebesi)'nde Cenevizli Amiral Doria'nın Ceneviz'in tarihi rakibi [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'le [müttefik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_%C4%B0ttifak_%281538%29) olsa dahi Ceneviz gemilerini muharebeye dahil etmekte gösterdiği tereddüt adı geçen kişiye yönelik eleştirilere yol açtı. (nihayetinde [Kutsal İttifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_%C4%B0ttifak_%281538%29) kısa sürede dağıldı)

![Cezayir Deniz Seferi (1541)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Siege_of_Algiers_1541.jpg/1280px-Siege_of_Algiers_1541.jpg)
*Cezayir Deniz Seferi (1541) (public-domain)*

1540 yılında [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29) çıkışlı bir Osmanlı filosu [Cebelitarık'ı istila](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebelitar%C4%B1k%27%C4%B1n_%C4%B0stilas%C4%B1_%281540%29) ettiyse de, [İspanya Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Donanmas%C4%B1) [Alborán Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albor%C3%A1n_Deniz_Muharebesi)'ndeki başarısıyla durumu dengelediği gibi, [Giovanni Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giovanni_Doria) komutasındaki [İspanyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Donanmas%C4%B1)-[Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) donanması da 15 Haziran 1540'ta [Girolata Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girolata_Deniz_Muharebesi)'nda bir başka Osmanlı filosunu mağlup ederek [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis)'i esir almayı başardı. Turgut Reis'in yenilgisinden yararlanan [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria) ise 80'i aşkın parçadan oluşan bir donanmayla (51 kadırga ve 30'dan fazla [kalyot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalite_%28denizcilik%29) ile [fusta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fusta)) [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın [Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sicilya) Genel Valisi [Garcia de Toledo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garcia_de_Toledo) liderliğindeki 14 İspanyol [piyade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piyade) [bölüğünü](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6l%C3%BCk_%28asker%C3%AE_birim%29) de taşıyarak 1540 yazında [Messina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Messina)'dan denize açılarak [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'a çıkarma yaptı ve [Hafsîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hafs%C3%AEler)in elindeki [Münestir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnestir), [Susa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Susa%2C_Tunus), [Hammamet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hammamet) ve [Kelibia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kelibia) kalelerini ele geçirerek [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'taki İspanyol hâkimiyetini genişletti.

1541 yılı ise [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın 1529'dan beri devam eden taarruzlarının zirvesini teşkil etti. [Barbaros Hayreddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa)'in [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun donanmasının komutasına geçmesi yönündeki teklifi reddetmesi üzerine büyük bir donanma (580 gemi ve 36.000 denizci ve asker) toplayan [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl) 1541 yılındaki [Cezayir Deniz Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_Deniz_Seferi_%281541%29)'nde fırtına nedeniyle perişan olduğu gibi, [Hasan Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_A%C4%9Fa) tarafından savunulan [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir) önünde de büyük bir hezimete uğradı.[^3][^4]

### Osmanlıların savaşı Batı Akdeniz'e taşıması (1542-1559)

![Matrakçı Nasuh'un minyatüründe Nice Kuşatması (1543)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/French_fleet_with_Barbarossa_at_the_Siege_of_Nice_1543.jpg/1280px-French_fleet_with_Barbarossa_at_the_Siege_of_Nice_1543.jpg)
*Matrakçı Nasuh'un minyatüründe Nice Kuşatması (1543) (Matrakci Nasu, 16th century, public-domain)*

[Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_%28%C5%9Fehir%29) önündeki büyük yenilgisi İspanyolların Osmanlı topraklarına hücumlarına bir süreliğine son verdiği gibi, Osmanlılar da mücadeleyi [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun egemen unsur olduğu Batı Akdeniz'e taşıdılar. [Fransa'yla ittifakı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa-Osmanl%C4%B1_ittifak%C4%B1) çerçevesinde [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [İtalya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Sava%C5%9F%C4%B1_%281542-1546%29)'na dahil olmasıyla; [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1), 1543 yılında [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Papalık Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti), [Ceneviz Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) ve [Savoy Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Savoy_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nün elindeki limanları [istila](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stila) etti ve 1543-1544 kışında [Toulon'da kışladı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1n%C4%B1n_Toulon%27da_k%C4%B1%C5%9Flamas%C4%B1) ve 1544 yılında da bu kıyılardaki harekâtını sürdürdü.

Bu esnada Osmanlılara tâbi [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281526-1867%29)'ndaki taht kargaşası nedeniyle [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) 1540 yılından itibaren [yeni bir savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/1540-1545_Osmanl%C4%B1-Alman_Sava%C5%9F%C4%B1)a tutuşmuşlardı. Bu bağlamda, iki İmparatorluk [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) ve [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281526-1867%29)'da kıyasıya mücadelelerini sürdürdüler. Söz konusu savaştan Osmanlıların galip gelmesi sonrasında 1545'te önce ateşkes, 1547'de ise [barış antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281547%29) imzalayan taraflar, [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de de göreli bir sükûnet devrine girdiler. 1546 yılında ise büyük Türk denizcisi [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) hayata gözlerini yummuştu.

Taraflar arasındaki sükûnet kısa sürdü ve [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun 1550 Haziran'ında bir donanma göndererek [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'taki Osmanlı kalesi [Mehdiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehdiye)'yi ele geçirmesi ve [İmparator](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_imparatorlar%C4%B1_listesi) [Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29)'ın [György Martinuzzi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Martinuzzi) aracılığıyla [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281526-1867%29) ve [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel)'i yeniden ele geçirmeye çabaları 1562 yılına kadar sürecek [yeni bir savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/1550-1562_Osmanl%C4%B1-Alman_Sava%C5%9F%C4%B1)ın başlamasına neden oldu. Bu savaşta, [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nın önderliğini devralan [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis) ile 1553'te [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lığa getirilen [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) Osmanlıların Batı Akdeniz'deki askerî mevcudiyetini [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun hilafına zirveye taşıdılar.

[Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) ise Osmanlıların daha geniş çaplı harekâtlarına ve önemli zaferlerine sahne oldu. Osmanlı Donanmasının [Fransa Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile ittifak halinde [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de icra ettiği harekât da 1559'a kadar sürecek [İtalya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Sava%C5%9F%C4%B1_%281551-1559%29)'nın başlamasına neden oldu.

**1551** yılında [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) müttefiklerinden [Malta Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_Egemen_Asker%C3%AE_D%C3%BCzeni)'ne bağlı [Gozo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gozo) adasını Temmuz ayında istila ettikten sonra 14-15 Ağustos'taki [kuşatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) sonucunda [Libyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Libya) Arapların da karadan desteğiyle [Trablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus)'u fethetti.

**1552** yılında Osmanlı donanması da Batı [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e açılarak [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na bağlı [Calabria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalabriya)'yı istila etti ve [Ponza muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ponza_Deniz_Muharebesi_%281552%29)nde [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria) komutasındaki [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) donanmasını yenilgiye uğrattı.

**1553** yılında [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'deki mücadele hareketli geçmeye devam etti. [Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinan_Pa%C5%9Fa) ve [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis) komutasındaki Osmanlı donanması; Antoine Escalin des Aimars komutasındaki [Fransız Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_Donanma)yla birleşerek [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli), [Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sicilya) ve [Korsika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsika) kıyılarını vurduktan sonra, Ağustos ve Eylül aylarında [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya)'nın müttefiki [Cenevizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)in idaresindeki [Korsika'yı ele geçirdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsika%27n%C4%B1n_Fethi). Öte yandan, [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya) 1550 yılında işgal ettiği [Mehdiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehdiye)'yi daha fazla elinde tutamayacağını anladı. İmparator [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl) kaleyi [Malta Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_Egemen_Asker%C3%AE_D%C3%BCzeni)'ne devretmeyi önerdiyse de, teklifinin reddedilmesi üzerine kaleyi tahliye etti.[^5] Bunun üzerine Osmanlılar kaleyi tekrar ele geçirdiler.

**1554** yılında [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya bağlı [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na bağlı [Pulya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Puglia) kıyılarını yağmalayarak [Viesta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viesta)'yı, ardından ise [Floransa Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa_Cumhuriyeti)'ne bağlı [Toskana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toskana) kıyılarını bombardımana tutarak [Orbetello](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orbetello)'yu istila etti. Bununla birlikte, Osmanlı donanması Fransız donanmasıyla buluşamadı ve [Korsika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsika) üzerine planlanan ortak harekâttan vazgeçerek mevsimin ilerlemesi nedeniyle geri döndü.[^6]

**1555** yılında [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) ve [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nın Batı Akdeniz'deki faaliyetleri ise sürat kaybetmeden devam etti. Donanma [Kalabriya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalabriya), [Toskana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toskana), [Korsika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsika) ve [Ligurya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ligurya_Denizi) kıyılarını yıkıma uğratırken, [Piombino](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piombino) üzerine Türk-Fransız akını ise sonuçsuz kaldı. [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir) Valisi [Salih Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salih_Reis) ise İspanyolların Kuzey Afrika'da kalan az sayıdaki üslerinden [Bicâye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bic%C3%A2ye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'yi 28 Eylül'de fethetmeyi başardı. Bu kayıp, [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya)'da öfkeye neden oldu ve kaleyi Osmanlılara teslim eden komutan [Alonso Peralta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alonso_Peralta) [Valladolid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valladolid)'de idam edildi.

Öte yandan, [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) da tarihi bir dönemeçten geçiyordu. İmparatorluk Diyeti [Katolikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katolik_Kilisesi) ile [Lutherci](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCtercilik) prensler arasında barışı sağlamak için [Augsburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Augsburg)'da toplandı. 25 Eylül 1555'te imzalanan [Augsburg Barışı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Augsburg_Bar%C4%B1%C5%9F%C4%B1)'yla *cuius regio, eius religio* (hükümdarın dini neyse, ülkesinin dini de odur) formülü benimsenerek her hükümdara kendi topraklarının dinini belirleme yetkisi verildi. Bununla birlikte, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı sürekli askerî yenilgiler alan, [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'yı dize getiremediği gibi 1554'te [Metz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metz)'i kaybeden ve ülkesi içinde dinsel birliği de sağlayamayan [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl) psikolojik çöküntü içinde tahttan feragata hazırlandı ve İmparatorluğu [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya) ve [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)/[Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya) dalları arasında bölüştürdü. [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndaki bu sarsıcı gelişmeler 16 Ocak 1556'da [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl)'ın resmen tahttan feragat ederek [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya)'daki bir manastırda inzivaya çekilmesiyle devam etti. İmparatorluğun tahtına V. Karl'ın kardeşi ve Avusturya Kralı [Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) geçerken V. Karl'ın oğlu [II. Felipe](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Felipe) de (1556-1598) İspanya Kralı oldu.

**1557** yılında [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis) ve [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa)'nın komutasındaki 60 parçalık [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Pulya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Puglia) kıyılarını vurduktan sonra [Kalabriya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalabriya) kıyılarına asker çıkardı ve [Cariati](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cariati)'yi istila etti. Ardından ise [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'a yönelerek 1534'ten beri [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun işgalindeki [Bizerte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizerte)'yi (*Benzert*) fethetmeyi başardı.

**1558** yılında ise [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis) ve [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa)'nın komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) Batı Akdeniz'de daha geniş çaplı bir harekât icra ederek [Kalabriya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalabriya)'da [Reggio](https://turkipedia.org/tr/wiki/Reggio_Calabria)'yu istila ettikten sonra, [Lipari adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eolie_Adalar%C4%B1)nı yağmaladı, [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na bağlı [Amalfi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amalfi) kıyılarında [Massa Lubrense](https://turkipedia.org/tr/wiki/Massa_Lubrense), [Cantone](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cantone) ve [Sorrento](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sorrento)'yu ele geçirdi. Ardından [Toskana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toskana) kıyılarında [Piombino](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piombino)'yu bombardımana tutan donanma güneye yöneldi ve [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta) açıklarında [Malta Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_Egemen_Asker%C3%AE_D%C3%BCzeni)nin bir filosunu mağlup ettikten sonra [Balear adalarına yöneldi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balear_Adalar%C4%B1%27na_Osmanl%C4%B1_sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1) ve [Minorka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minorka) adasının merkezi [Ciutadella](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ciutadella)'yı sekiz günlük bir kuşatmadan sonra ele geçirdi (17 Temmuz).

### Başarısız barış arayışları (1558-1559)

[Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de bu mücadele sürerken [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında 1557 yılından itibaren süren diplomatik müzakereler sonucunda Osmanlılar ve Almanlar arasında 31 Ocak 1559'da kalıcı bir mütareke imzalandı. 29 Nisan 1558'de ise [Kral Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) dört Ahidname taslağını Osmanlı tarafına gönderdi. Alman elçisi [Busbecq](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ogier_Ghislain_de_Busbecq) 8 Haziran'da [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın huzuruna çıktıysa da ahidneme taslaklarına olumlu yanıt alamadı. Bununla birlikte, müzakerelerin sürmesi hususunda mutabık kalındı. Zira, doğuda [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) tehlikesini 1555 yılında [Amasya Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla bertaraf etmiş bulunan [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda (1553 yılında [Şehzade Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mustafa)'nın öldürülmesinden beri) şehzadeler arasında süregelen veraset temelli iç savaş Kanuni'nin dikkatini oğulları arasındaki mücadelelere çevirmişti. [Şehzade Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Bayezid_%28I._S%C3%BCleyman%27%C4%B1n_o%C4%9Flu%29)'in de 1559'da [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya)'da [Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim)'e yenilmesi, ardından [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)e sığınması, 1561'de ise Osmanlı-Safevî uzlaşısı sonucunda Osmanlı cellatlarınca [Kazvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin)'de boğdurulmasına kadar geçen süreç Osmanlı devlet mekanizmasını bir hayli meşgul etmişti.

Aynı dönemde [Habsburg Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Hanedan%C4%B1)'nın [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya) kanadı da Osmanlılarla barış arayışına girmişti. Bu çerçevede, 1558 Kasım ve 1559 Haziran aylarında Osmanlı sarayına gönderilen elçiler [Busbecq](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ogier_Ghislain_de_Busbecq)'in aksine mütareke bile koparmayı başaramadılar ve 1515'ten beri devam eden Osmanlı-İspanya Savaşı 1560 yılından itibaren en çetin dönemine girdi.

### Topyekün Savaş (1560-1574) - Cerbe, Malta, İnebahtı ve Tunus

![Cerbe Deniz Muharebesi (1560)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Disigno_dell%27Isola_de_Gerbi_con_le_seche_che_la_difendeno_dall%27inodatione_del_mare%2C_et_il_sito_della_fortezza_fatta_da_Christiani_alla_defesa_della_quala_vi_%C3%A8_restato_cinq%28ue%29_millia_valorosi_soldati%2C_e_buona..._-_btv1b55005215t.jpg/1280px-thumbnail.jpg)
*Cerbe Deniz Muharebesi (1560) (Bibliothèque nationale de France, public-domain)*

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun savaşı 1542'den itibaren Batı Akdeniz'e taşıması ve [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın her yıl İspanya ve bağlılarının topraklarına yönelik tahripkâr taarruzları [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nı dikkatini tamamen buradaki mücadeleye yöneltmesine ve [Papa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papa) [IV. Paulus](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Paulus)'a başvurmasına neden oldu. Papa'nın çağrısıyla [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın yanı sıra, [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti), [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti), [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri), [Napoli-Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Savoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Savoy_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) savaş gemilerinden oluşan yaklaşık 200 gemilik Kutsal İttifak armadası 1551-1559 arasında İspanyol topraklarına en büyük tahribatı yaratan [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis)'in üssü [Trablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus)'u hedef aldı (20 Şubat 1560). Buna mukabil, lojistik nedenlerle [Cerbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cerbe) adasına yönelen armada burayı ele geçirerek bir kale inşa ettiyse de, 11 Mayıs'ta ada önlerine ulaşan [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) ve [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis)'in ortak komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)yla muharebeye zorlandı. [Cerbe Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cerbe_Deniz_Muharebesi)'nde Osmanlı donanması büyük bir zafer kazanırken, Haçlı armadası gemilerinin yarısını kaybetti ve 9 ilâ 18.000 ölü ve 5.000 esir verdi. Cenevizli Amiral [Giovanni Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giovanni_Andrea_Doria)'nın muharebe sahasından çekilmesi sonrası Kutsal İttifak armadasının komutasını devralan İspanyol Amiral D. Alvaro de Sande de esirler arasındaydı.[^7]

![İspanyolların Penon de Velez'de yenilgileri (1563)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/A055a161_0455.jpg/1280px-A055a161_0455.jpg)
*İspanyolların Penon de Velez'de yenilgileri (1563) (Biblioteca Rector Machado y Nuñez, public-domain)*

Cerbe zaferi [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın bir anlamda doruk noktasını teşkil ederken, müteakip 10 yıl boyunca [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de karşısına çıkacak güç kalmadı. Nitekim; 600 usta denizcisini ve 2.400 [arkebüz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arkeb%C3%BCz)cüsünü kaybeden [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın yeniden toparlanması belirli bir zaman aldı.[^8] Bununla birlikte; Osmanlılar da bu üstünlüklerini ilave kazançlarla pekiştiremediler. Zira; her ne kadar bu dönemde, [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis) 1561 yılında [Lipari Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lipari_Deniz_Muharebesi)'nde [Napoli-Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) filosunu imha ettikten[^9] sonra [Napoli'ye yönelik ablukada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Ablukas%C4%B1) anılan Krallığın geri kalan gemilerini esir ettiyse de, [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) ve [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis) ortak komutasındaki Osmanlı donanması 1563'te (ikinci kez) [kuşattığı Vahran'ı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vahran_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281563%29) alamadı. Aynı yıl [Don Sanco de Leyva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Don_Sanco_de_Leyva) komutasındaki İspanyol donanması ve birlikleri ise kuşattıkları Osmanlıların [Fas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fas)'ın kuzey kıyılarındaki üssü [Penon de Velez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%B1%C3%B3n_de_V%C3%A9lez) (Badis) önünde ağır bir yenilgiye uğradılarsa da[^10], müteakip yıl İspanyol donanması Osmanlıların tahliye ettikleri üssü geri almayı başardı (anılan topraklar halen İspanya'ya bağlıdır).[^11]

![Malta Kuşatması (1565)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Dimostrazione_di_tutte_le_batterie.png/1280px-Dimostrazione_di_tutte_le_batterie.png)
*Malta Kuşatması (1565) (Mattia Perez d'Aleccio, public-domain)*

1565 yılı ise [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın en büyük çaplı harekâtlarından birine sahne oldu. Yaklaşık 25.000 kişilik bir kuvveti taşıyan donanma 18 Mayıs 1565'te [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)'ya ulaştı ve [Hospitalier Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri)'nin savunduğu [adadaki kaleleri kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1). St. Elmo kalesini güçlükle ele geçiren Osmanlı kuvvetleri 7 Ağustos'ta adanın asıl müstahkem mevkileri olan St. Michel ve St. Angelo'yu şiddetli bombardımana tuttularsa da genel taarruzlarla düşürmeyi başaramadılar. Verilen kayıplar ve [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın (mevsimin sonbahara dönmesi nedeniyle) kışlamak üzere [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönme mecburiyeti Serdar [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın adayı tahliye atme kararı almasına neden oldu. 7 Eylül'de [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından gönderilen [Don Garcia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Don_Garcia) komutasındaki 8.000 kişilik[^12] kurtarma birliği [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)'ya çıkarma yapınca Osmanlılar da 8 Eylül'de adayı tahliye ettiler. Bu şekilde [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın önemli bir müttefiki olan [Hospitalier Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri) ve bu Krallığın Güney İtalya'daki topraklarını koruyan [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta) adası kurtarılmış oldu.

Malta'da Osmanlı birlikleri kayıplara uğradıysa da, [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) gücünü korumaya devam ediyordu. Nitekim; Osmanlı ordusu 1566'da [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın son seferi olan [Zigetvar Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zigetvar_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) için [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan)'a yürürken, [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) aynı yıl [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın müttefiki [Cenevizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)ce yönetilen [Sakız'ı fethetti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1%27n%C4%B1n_Fethi). Ardından [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e açılarak keza [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın müttefiki [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Pulya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Puglia) kıyılarını vurdu. Bu dönemde [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Gırnata Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1rnata_Ayaklanmas%C4%B1_%281568-1571%29)yla meşguldü. Kral [II. Felipe](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Felipe)'nin [asimilasyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asimilasyon) siyasetini 1567'de çıkardığı fermanla daha da sıkılaştırmasının ardından, Kral'ın [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'da [Protestanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Protestanl%C4%B1k) ve [Hollanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hollanda)'da [Kalvinistler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalvinizm) tarafından çıkarılan isyanlarla uğraşmasını fırsat bilen [Gırnata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granada) [Moriskolar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moriskolar)ı, Muhammed bin Ümeyye'nin (Aben Humeya) önderliğinde 1568'de ayaklandılar[^13] ve [Cezayir Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29) [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa)'ya 20 Nisan 1568 tarihinde gönderdikleri mektupla [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın da yardım amaçlı sefer düzenlemesini talep ettiler.[^14] [Moriskolar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moriskolar)ın yardım taleplerini ulaştırdıkları Osmanlı Padişahı [II. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim), 16 Nisan 1569'da gönderdiği cevabî mektupta ayaklanmayı yakından takip ettiğini, gerekli yardımların zamanında yapılması için elinden geleni yaptığını, fakat [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın bölgeye hemen gönderilmesinin mümkün olmadığını, zira donanmanın [Kıbrıs seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1_%281570-1573%29)ne hazırlandığını bildirmişti.[^15] Bununla birlikte, [II. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim) [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa)'ya ayaklanmacıların desteklenmesini emretti. [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın 1569'da bir filo göndererek [Almería](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almer%C3%ADa)'ya asker, erzak ve silâh çıkarma girişimi fırtına nedeniyle sonuçsuz kaldıysa da, 1570 yılındaki girişimde 400-500 askerle birklikte erzak ve silâh sevketmeyi başardı.[^16] Kral [II. Felipe](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Felipe) bu yardımların artması ve ayaklanmanın yayılması tehlikesine karşı 1570-71 kışında harekete geçti ve ayaklanmayı şiddetli bir şekilde bastırdı. Buna mukabil, [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın ayaklanmayla meşgul olmasından bilistifade [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa) 1569 sonundaki seferiyle [İspanyol](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) himayesindeki [Hafsîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hafs%C3%AEler)in elindeki [Tunus'u zaptetti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Zapt%C4%B1_%281569%29).[^17]

[İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Gırnata Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1rnata_Ayaklanmas%C4%B1_%281568-1571%29)'nı bastırdıktan sonra yeniden [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla doğrudan mücadelesine odaklandı. [1570-1573 Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1_%281570-1573%29)'nın ilk yıllarında Osmanlıların [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'a hücumları sırasında 25 Mayıs 1571 tarihinde [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve bağlıları ile [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) arasında kurulan [Kutsal İttifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_%C4%B0ttifak_%281571%29) Osmanlıların [Magosa'yı ele geçirerek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C4%9Fusa_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) Kıbrıs'ın fethini tamamlamalarına engel olamadıysa da, [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nı 7 Ekim 1571'de [İnebahtı Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1_Deniz_Muharebesi)'nde büyük bir yenilgiye uğratmayı başardı (muharebede İspanya İttifak donanmasına 49 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)lık katkı vermişti[^18]). Donanmasını baştan aşağı yeniden inşa eden Osmanlılar 1572 yazında [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasında [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz_Seferi_%281572%29)'e açılırken, İspanyolların da 55 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)lık katkısının bulunduğu İttifak donanmasıyla büyük bir muharebeye girişmediler.

Aynı yıl [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın ilk barış teklifine sahne olduysa da herhangi bir sonuç getirmedi. Buna mukabil, Osmanlıların [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'le barış müzakereleri olumlu sonuçlandı ve taraflar arasında 7 Mart 1573 tarihinde imzalanan antlaşma sonucunda [Kutsal İttifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_%C4%B0ttifak_%281571%29) da fiilen sona erdi. [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'in savaştan çekilmesiyle [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) mücadelede başbaşa kaldı. Nitekim 1573 yazında [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) ve [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya bağlı [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Pulya topraklarını hedef alırken](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pulya_Seferi_%281573%29), bundan istifade eden [Juan de Austria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Juan_de_Austria) komutasındaki [İspanyol donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya) da (1569'da Osmanlı topraklarına katılmış olan) [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus_%28%C5%9Fehir%29) kentini hedef aldı ve 10 Ekim 1573'te burayı ele geçirdi.

Bunun üzerine, [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın müteakip sefer mevsiminde (1574) ana hedefi [Tunus'un işgalden kurtarılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Fethi_%281574%29) oldu. [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) ve [Ciğalazade Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Sinan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı kuvvetleri 12 Temmuz-13 Eylül 1574 arasındaki başarılı askerî harekât sonucunda [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus_%28%C5%9Fehir%29)'u nihaî olarak (1881'deki Fransız işgaline kadar) Osmanlı topraklarına kattı.[^19]

## Değişen öncelikler ve barış arayışı

![Hollanda İsyanı sırasında 1570 yılında basılan Liever Turks dan Paaps ("Türkler Papadan yeğdir") yazılı madenî paralar](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/3_Geuzenpenning%2C_halve_maan.jpg/1280px-3_Geuzenpenning%2C_halve_maan.jpg)
*Hollanda İsyanı sırasında 1570 yılında basılan Liever Turks dan Paaps ("Türkler Papadan yeğdir") yazılı madenî paralar (Kees38 at Felemenkçe Vikipedi, CC-BY-SA-3.0)*

Tunus'un Osmanlılarca fethinin ardından [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'deki sınırlarının sonuna geldiğini fark ettiler. Osmanlılar, her ne kadar Tunus'la birlikte toprak kazançlarını sürdürdülerse de, büyük bir [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın teçhizi ve uzak bir mesafeye kayda değer bir çıkarma birliğinin naklini de gerektiren seferi büyük masraflara yol açmıştı.[^20] ([Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'tan elde edilen gelir bu masrafın çok altında kalmaktaydı) Buna ilaveten, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) Şahı [I. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb)'ın 25 Mayıs 1576'da ölümünün ardından bu ülkede meydana gelen iç karışıklıklar Osmanlıların dikkatini doğu cephesine çekmeye başladı. Bu bağlamda; [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'le 1573'te barış yapmış olan Osmanlılar, 1575 yılında [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel_Prensli%C4%9Fi) [Voyvodası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Voyvoda_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) [Stephen Báthory](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stephen_B%C3%A1thory)'nin [Lehistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya-Litvanya_Birli%C4%9Fi) tahtına çıkararak kuzeyde kendilerine müzahir bir yönetim oluşturmuşlar ve 25 Aralık 1576'da [II. Rudolf](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Rudolf_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29)'un tahta çıkışının ardından [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla [1568 tarihli antlaşma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281568%29)yı yenilemişler, batıdaki diğer cepheleri kapamaya meyilli bir duruma gelmişlerdi.

[İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda ise sorunlar çok daha büyüktü. [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de mücadele için harcanan büyük meblağların yanı sıra, 1568'de başlayan [Hollanda İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seksen_Y%C4%B1l_Sava%C5%9F%C4%B1) aşırı borçlanma odaklı bir ekonomik siyaset izleyen [Kral](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [II. Felipe](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Felipe)'nin bütçesini zorlamaya başlamış, 1575 Kasım'ında Kral hazinenin [iflas](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0flas_hukuku)ını açıklamıştı.[^21] Bu gelişmeler üzerine, Kral II. Felipe gizlice Osmanlılara [ateşkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ate%C5%9Fkes)/barış teklifinde bulundu.[^22]

![İspanya Kralı II. Felipe](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/03/Jooris_van_der_Straeten_-_Portrait_of_Philip_II_of_Spain.jpg)
*İspanya Kralı II. Felipe (Jooris van der Straeten, public-domain)*

Esasen, Martin de Acuña adlı bir elçi [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile ([İspanyol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı) [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) arasında 1577 Şubat ayında beş yıl süreli bir ateşkes anlaşmasının akdedilmesini sağlamıştı.[^23] Aynı elçi İspanyollara da arabuluculuk teklifinde bulundu ve Kral II. Felipe tarafından uygun bulunmasını müteakip aynı yıl Osmanlı Sarayı nezdinde girişimlere başladı. 18 Mart 1577 yılında ortaya taslak bir metin çıktı.[^24]

Bu sayede, taraflar arasında gayriresmî bir ateşkes ortamı oluşmuş oldu. Taraflar donanmalarını birbirlerinin topraklarına taarruz ettirmedikleri gibi, [II. Felipe](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Felipe) [Hollanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_Hollandas%C4%B1)'dan geri çektiği askerlerini de Osmanlılara karşı sevketmedi. Bu ortamın sağladığı müzakerelerin sonucunda, [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Sokollu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın mektubunu [II. Felipe](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Felipe)'ye ulaştıran İspanyol elçiler Giovanni Margliani ve Bruti ateşkes anlaşması taslağının 18 Mart 1578 tarihinde (kimi kaynaklara göre 7 Şubat 1578) imzalanmasını sağladılar.[^25]

Anlaşma, [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'in iki ucundaki iki gücün etrafında kümelenen devletleri de kapsar şekilde kaleme alındı. Bu çerçevede; Osmanlılarla müttefik [Fransa Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile [haraçgüzar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hara%C3%A7g%C3%BCzar_devlet) statüde görülen [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Lehistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya-Litvanya_Birli%C4%9Fi), [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) ve [Fas Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saadiler) [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafında, [Papalık Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti), [Hospitalier Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri) ([Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)), [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti), [Lucca Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lucca_Cumhuriyeti), [Savoy Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Savoy_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Toskana Büyük Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toskana_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Ferrara Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferrara_Dukal%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Mantova Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mantova_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Parma Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Parma_ve_Piacenza_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Urbino Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urbino_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Piombino Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piombino_Prensli%C4%9Fi) de [İspanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafında olmak üzere ateşkese dahil edildi. [Portekiz Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ise [Atlas Okyanusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atlas_Okyanusu) ve [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) bağlamında ateşkese dahil edilirken, [Kızıldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz) ve [Hint Okyanusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hint_Okyanusu) kapsam dışı bırakıldı.[^26]

Üç yıllık süreyle (1577-1580) taraflar arasında ateşkesi öngören bu ilk anlaşmanın ardından, 21 Mart 1580-Ocak 1581 arasını kapsayan bir yıllık, sonrasında ise 4 Şubat 1581'de üç yıllık birer ateşkes anlaşması daha imzalandı. 1581 anlaşması 1584, 1587 ve 1591 yıllarında yenilendi.[^27]

[^1]: "The Christian Recovery of Spain - Being the Story of Spain from the Moorish Conquest to the Fall of Granada (711-1492 A.D.)", Creative Media Partners, LLC, Londra (2014)
[^2]: "Osmanlı-Endülüs İlişkileri ve Osmanlı Yardımlarının Gecikme Sebepleri", Ömer Faruk Aksoy & Muhittin Kapanşahin, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 2022, c.12, sy.2, s.297-314
[^3]: Alexander de Laborde, "Au roi et aux chambres, sur la question d’Alger (1830)", s. 85
[^4]: "Kanuni Sultan Süleyman", Yılmaz Öztüna, Ötüken Neşriyat (2016)
[^5]: Houtsma, M. Th. (1993). E. J. Brill's first encyclopaedia of Islam : 1913 – 1936. 5. Leiden, Netherlands: BRILL. ISBN 978-90-04-09791-9. s. 122
[^6]: Fernand Braudel, "The Mediterranean and the Mediterranean world in the age of Philip II" Volume: 2, University of California Press (1995), p.929. <https://books.google.com.tr/books?id=LPp63EKb9moC&pg=PA929&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^7]: "Life and Letters", Oghier Ghiselin de Busbecq, c.1, Slatkine Reprints, Cenova (1971)
[^8]: "Galleons and Galleys: Gunpowder and the Changing Face of Warfare at Sea, 1300-1650", John F. Guilmartin, Jr., Cassell (2002), s.133
[^9]: "The Order of Malta and the Closing Session of the Council of Trent", J.T. McPartlin, 1973, s.134
[^10]: "Historical-political-military-administrative-religious legend of the Peñon de Velez de la Gomera", Francisco Feliu de la Peña (1846), s.32
[^11]: Europe :: Spain — The World Factbook - Central Intelligence Agency. www.cia.gov. <https://www.cia.gov/llibrary/publications/the-world-factbook/geos/print_sp.html>
[^12]: "A Military History of Italy", Ciro Paoletti, Greenwood Publishing Group (2008), (ISBN 9780275985059), s.16–17
[^13]: İslam Ansiklopedisi, "Moriskolar" maddesi, Mehmet Özdemir, Türk Diyanet Vakfı, Ankara (2020), c.30, s.287. <https://islamansiklopedisi.org.tr/moriskolar>
[^14]: "La Guerra de Los Moriscos (Segunda Parte de Las Guerras Civiles de Granada)" (İspanyolca), Gines Perez de Hita, Editorial Universidad de Granada, Granada (1998), s.4-5
[^15]: Başbakanlık Osmanlı Arşivi, MD., No:9. Hüküm:231
[^16]: "Gırnata İsyanı (1568-1570) Çerçevesinde Osmanlı-Endülüs İlişkileri", Feridun Bilgin, s.130
[^17]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi - Tunus'un Fethi (1574)", ATASE Yayınları, Ankara (1978), s.2
[^18]: "Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise to Western Power", Victor Davis Hanson, Knopf Doubleday Publishing Group (2007), ISBN 978-0-307-42518-8.
[^19]: TUNUS. <https://islamansiklopedisi.org.tr/tunus>
[^20]: "Unutulmuş Sınırlar: 16. Yüzyıl Akdeniz'inde Osmanlı-İspanyol Mücadelesi", Andrew Hess, Çev. Özgür Kolçak, Küre Yayınları, İstanbul (2010), s.135-136
[^21]: "The Castilian Bankruptcy of 1575", A. W. Lovett, The Historical Journal, c.23, Sayı.4 (1980, Aralık), s.899-911
[^22]: "The Battle of Lepanto and Its Place in Mediterranean History", Andrew C. Hess, The Past and Present, Sayı:57, Oxford University Press, Oxford (1972), s.66-67
[^23]: "The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip II", Fernand Braudel, c.2, University of California Press, Los Angeles (1995), s.1150-1151
[^24]: "From the ridiculous to the sublime: the origins of the Hispano-Ottoman ‘peace’ of the 1570s and 1580s", Prof. M. J. Rodríguez-Salgado, The London School of Economics and Political Sciences, Budapeşte (2012)
[^25]: "Çatışmadan Ateşkese Osmanlı-İspanyol İlişkileri (1301-1581)", Tufan Turan, History Stdies, ISSN: 1309 4173, (çevrimiçi), c.4, Sayı.3, Ekim 2012, s.212
[^26]: "II. Felipe Döneminde Akdeniz ve Akdeniz Dünyası", Fernand Braudel, Doğu Batı Yayınları, İstanbul (2021), c.3. s.397
[^27]: "Ottoman-Spanish Economic Relations in the Sixteenth Century: Rivalry in the Mediterranean", Faruyk Bal, International Journal of Business and Social Science, c.2, Sayı.21, 2011, s.301
