# 1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/1463-1479_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: 1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/1463-1479_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c8/Paolo_Veronese_-_Siege_of_Scutari_-_WGA24944.jpg) * (Paolo Veronese, public-domain)* - **Çatışma:** 1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı - **Parçası:** Osmanlı-Venedik Savaşları - **Tarih:** 1463-1479 - **Yer:** Mora Yarımadası, Ege Denizi, Arnavutluk, Karadağ, Dalmaçya ve Friuli - **Sebep:** Osmanlıların Venedik'in Mora Yarımadası'ndaki mevcudiyetine son vermek istemesi, Osmanlılara karşı Papalığın da teşvikiyle Venedik-Macar ittifakı - **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi - **Coğrafi değişiklikler:** Eğriboz, Argos, Akçahisar, İşkodra ve Manya Burnu Osmanlı topraklarına katıldı - **Savaşan:** Venedik Cumhuriyeti; Müttefikler:; 20px Macaristan Krallığı; 20px Napoli Krallığı; 20px Papalık Devleti; 17px Arnavut Leş Birliği; Maniotlar; 20px Zeta Prensliği; 25px Osmanlı İmparatorluğu - **Komutan:** Alvise Loredan; Giacomo Loredan; Bertoldo d'Este; Orsato Giustinian; Sigismondo Malatesta; Vettore Cappello; Antonio da Canal; Pietro Mocenigo; Paolo Erizzo; Girolamo Novello; 22px İskender Bey; 20px Ivan Crnojević; Jacobo Barbarigo; 25px II. Mehmed; 25px Veli Mahmud Paşa; 25px Hadım Süleyman Paşa; 25px Koca Davud Paşa; 25px Turahanoğlu Ömer Bey **1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) arasında 1463 ve 1479 yılları arasında [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1), [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi), [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk), [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F), [Dalmaçya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalma%C3%A7ya) ve [Veneto](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veneto) cephelerinde ve fasılalı olarak 16 yıl süren ve Osmanlıların kesin zaferiyle biten askerî mücadeledir. Savaş, iki devletin tarihlerindeki en uzun savaşlarından birini teşkil etti. Ayrıca, önceki iki savaşın aksine (1416 ve [1423-30](https://turkipedia.org/tr/wiki/1423-1430_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1)) çok daha geniş bir coğrafyada (Mora Yarımadası, Ege Denizi, Arnavutluk, Karadağ, Dalmaçya ve [Friuli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friuli-Venezia_Giulia)) cereyan etti. İki tarafı da bir hayli yıpratan savaşın seyri, Osmanlıların 1470 yılında [Eğriboz'u fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281470%29) ve 1477-1479 yıllarındaki seri zaferleri ile giderek Osmanlıların lehine döndü ve 26 Ocak 1479'da imzalanan [İstanbul Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Venedik_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281479%29)'yla Venedik; savaş sırasında kaybettiği [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz), [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar), [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra) ve (Mora'da) [Argos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argos) ile [Manya Burnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manya_Burnu)'nu Osmanlılara terk ettiği gibi, savaş sırasında işgal ettiği [Limni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limni), [Taşoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Foz) ve [Semadirek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semadirek)'i Osmanlılara iade etti ve [savaş tazminatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_tazminat%C4%B1) olarak 100.000 düka altını ödemeyi kabul etti. ## Savaş öncesi ![Venedik Doçesi Cristoforo Moro](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/15/Portrait_of_Doge_Cristoforo_Moro_%281390-1471%29.jpg) *Venedik Doçesi Cristoforo Moro (public-domain)* 1459 yılında [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan_Prensli%C4%9Fi_%28Orta_%C3%87a%C4%9F%29)'ın ve 1460 yılında [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nın Osmanlılarca ilhakı [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'in Mora Yarımadası ve [Adriyatik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adriyatik_Denizi) kıyısındaki topraklarını Osmanlı tehdidine açık hale getirdi.[^1] Keza [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan_Prensli%C4%9Fi_%28Orta_%C3%87a%C4%9F%29)'ın ilhakından sonra 1462 yılında [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ın da kesin olarak Osmanlı tâbiyetine alınması, [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)'nın [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yle arasındaki iki [tampon devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tampon_devlet)in ortadan kalkması nedeniyle, Macarları da Osmanlı tehdidi karşısındaki teyakkuz seviyesini artırdı. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in 1463 yılında (Macar nüfuzundaki) [Bosna'yı da fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna%27n%C4%B1n_Fethi) gerek [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) gerek [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) tarafındaki tehdit algısını daha da kuvvetlendirdi ve iki ülkeyi birbirine yakınlaştırdı. Eşzamanlı olarak, Osmanlılar ile Venedik arasında 1430'dan beri süren barış hali Mora Yarımadası'ndaki bazı gelişmelerle 1462'den beri tehlikeye girmeye başlamıştı. Zira, [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina)'daki Türk garnizonunun komutanının Arnavut hizmetkârının 100.000 gümüş akçeyle kaçarak Mora'nın güneyindeki Venedik kalesi [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron)'a sığınması ve Osmanlıların (1430 tarihli Osmanlı-Venedik antlaşması uyarınca) iade talebinin Venediklilerce reddedilmesi sonucunda [Turahanoğlu Ömer Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahano%C4%9Flu_%C3%96mer_Bey) aynı yılın Kasım'ında [İnebahtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1)'ya saldırmış, [İshakoğlu İsa Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shako%C4%9Flu_%C4%B0sa_Bey) ise 3 Nisan 1463'te Ege kıyısındaki Venedik kalesi [Argos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argos)'u zaptetmişti. Bu gelişmeler üzerine Venedik Senatosu ([Papalığın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) da baskısıyla) 28 Temmuz 1463'te [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne savaş ilan etti.[^2] Keza Papa [IV. Sixtus](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Sixtus)'un teşvikiyle [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) ve [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) arasında 12 Eylül 1463'te Osmanlılara karşı bir [ittifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttifak) anlaşması imzalandı. 19 Ekim 1463'te bu ittifaka [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) ve [Burgundiya Düklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burgonya_D%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nün de katılmasıyla bu bağlaşıklık bir [Haçlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri) ittifakına dönüştü. Bu ittifakın paylaşım planına göre, Osmanlıların mağlup edilmesi halinde, Venedik Mora Yarımadası, [Böotya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6otya_%28b%C3%B6lgesel_birim%29), [Attika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Attika) ile [Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epir) sahil bölgesini, Arnavut lideri [İskender Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Bey) [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya)'yı alacak, eski [Doğu Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun (*Bizans*) diğer bölgeleri Rum büyüklerine verilecek, [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan), [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan), [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) ve [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ise Macaristan'ın olacaktı.[^3] Aynı dönemde [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Le%C5%9F_Birli%C4%9Fi) direnişinin önderi [İskender Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Bey) 27 Nisan 1463'te [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'le yapmış olduğu anlaşmayı, Venediklilerin Osmanlılara savaş açmasından hemen sonra bozarak 20 Ağustos 1463'te Venediklilerle anlaştı. Bu anlaşma sonucunda Arnavut direnişinin merkezi [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar)'a Venedik'ten takviye birlikleri yerleşti. ## Savaşın başlangıcı ve Mora ile Ege'de çarpışmalar (1463-1465) ### Mora'da Venedik saldırısı (1463) ![Venedik Cumhuriyeti'nin XV. yüzyılda toprakları ve ticaret kolonileri, Koyu kırmızı: Kuruluş, Kırmızı: 15. yüzyıl başında topraklar, Pembe: Geçici olarak ele geçirilen yerler, Sarı: Ana ticaret yolları ve hakim olunan karasular, Eflatun: Koloniler](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/09/Repubblica_di_Venezia.png) *Venedik Cumhuriyeti'nin XV. yüzyılda toprakları ve ticaret kolonileri, Koyu kırmızı: Kuruluş, Kırmızı: 15. yüzyıl başında topraklar, Pembe: Geçici olarak ele geçirilen yerler, Sarı: Ana ticaret yolları ve hakim olunan karasular, Eflatun: Koloniler (-kayac- at İtalyanca Vikipedi, CC-BY-SA-3.0)* 1463 sonbaharında Papalık destekli Venedik-Macar ittifakı Osmanlı topraklarına karşı saldırıya geçti. Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s) [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'da kuşattığı [Yayça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yay%C3%A7a)'yı 16 Aralık 1463'te işgal ederken, Venedikliler de Mora Yarımadası'nda [Albice Lorentan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albice_Lorentan) ve General [Bertoldo Este](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bertoldo_Este) komutasındaki 20.000 kişilik bir orduyla taarruza geçerek ([İshakoğlu İsa Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shako%C4%9Flu_%C4%B0sa_Bey)'in 3 Nisan 1463'te ele geçirdiği) [Argos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argos)'u Eylül'de geri aldılar ve [Korint Kıstağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korint_K%C4%B1sta%C4%9F%C4%B1)'na doğru ilerleyerek [Germehisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germehisar)'ı (*Heksamilyon*) süratle yeniden inşa ettiler. Mora'da birçok kale ve şehir ([Sparta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sparta), [Epidamos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epidamos), [Arkadya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arkadya) ve [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina)) isyan ederek Venedikliler'le birleşti (Bölgede tam Osmanlı hakimiyeti henüz 3 senelikti).[^4] Buna karşılık Osmanlı Sultanı [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) süratle karşı önlemler aldı. Öncelikle, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin Batı'yla ticaretinin kesilmemesi için, bu alandaki ana aktör olan Venedikliler yerine [Floransa Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı teşvik etti.[^5] Ardından, 1463-1464 kışında [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1) dışında dolaşan Venedik filosunun tehdidine karşı Boğazın girişindeki [Kale-i Sultaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kale-i_Sultaniye) ve [Kilitbahir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilitbahir_Kalesi) kalelerini (1452'de inşa edilmişti) Yakup Bey'e tahkim etirrerek uzun menzilli toplarla donattırdı.[^6] Donanmayı takviye için ise [Kadırga Limanı Tersanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hali%C3%A7_Tersaneleri)'ni yaptırdı.[^7] ### Osmanlıların karşı taarruzu (1464) ![Argos kalesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Argos09.jpg/1280px-Argos09.jpg) *Argos kalesi (O.Mustafin, CC0-1.0)* ![Veli Mahmud Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Mahmud_Pasha.png) *Veli Mahmud Paşa (Ahmed Naksi, public-domain)* [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) topladığı savaş meclisinde [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek), [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) ve [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'daki tehditleri değerlendirerek önceliğin Mora Yarımadası'na verilmesine karar verdi. Zira, [Germehisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germehisar)'ın inşasıyla Mora'daki tüm Osmanlı garnizonlarının takviye hatları kesilmiş, birlikler adeta yarımadada mahsur kalmıştı.[^8] Sefer için Sadrazam [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa) görevlendirildi. Ardından [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) de kendi birlikleriyle harekete geçti. Germehisar'ın inşası ve tahkim edilmesinden sonra Venedik ordusu [Korint](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korint)'e yönelerek [kaleyi kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korint_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281463%29). Kaleyi savunan Mora Sancakbeyi Elvanoğlu Sinan Bey takviye almadan uzun süre direnemeyeceğini değerlendirerek huruç harekâtına girişti. 20 Ekim 1463'te kale önünde meydana gelen muharebede General [Bertoldo d'Este](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bertoldo_d%27Este)'nin ölümü dahil ağır kayıplara uğrayan Venedik kuvvetleri ricat ederek önce Germehisar gerisinde konuşlandıysa da, [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa) komutasındaki ana Osmanlı ordusunun ilkbahar aylarında surlara yaklaşması üzerine küçük bir birlik bırakarak buradan da çekildiler. Osmanlı ordusu denizden de yardım alıp Venedik kuvvetini kolayca yenerek surları zaptetti ve yıktı. Ana Venedik ordusu ise Mora Yarımadası'ndaki kalelere sığındı. İleri harekâtını sürdüren Veli Mahmud Paşa [Argos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argos)'u geri aldığı gibi, Osmanlılara karşı isyan etmiş Rumları yenilgiye uğratarak tüm Osmanlı kalelerinde asayişi yeniden sağladı. Ardından ise komutayı daha küçük bir birlikle [Turahanoğlu Ömer Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahano%C4%9Flu_%C3%96mer_Bey)'e bırakarak ana orduyla birlikte Mora Yarımadası'ndan ayrıldı. O sırada da birlikleriyle [Lamya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lamya) (İzdin/Zitun) civarına gelmiş olan [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed), [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa)'nın Mora seferinin başarıyla sonuçlanmış olduğunu öğrenerek (Macarların işgaline girmiş [Yayça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yay%C3%A7a)'yı geri almak amacıyla) [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'ya yöneldi. Mora Yarımadasında kalmış Turahanoğlu Ömer Bey ise [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron) civarı dahil Venediklilerin kaleleri dışındaki topraklarını istila etti. ### Ege'de Venedik saldırısı (1464) 1464 ilkbaharında Venediklilerin Mora Yarımadası'ndaki askerî harekâtı püskürtülmüş ve durum yeniden Osmanlılar lehine dönmüşken, Venedik cepheyi genişleterek mücadeleyi [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne taşıdı. [Orsato Giustinian](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orsato_Giustinian) komutasındaki bir Venedik donanması Osmanlıların [1462'de fethettiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli%27nin_Fethi) ve kalesi 400 kişilik bir garnizonla korunan [Midilli'yi kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281464%29). Kale altı hafta kuşatmaya dayandıktan sonra, [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa) komutasındakı Osmanlı donanması [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu)'dan çıkarak [Bozcaada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozcaada) civarında Venedik gözcü filosunu [yenilgiye uğrattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozcaada_Deniz_Muharebesi_%281464%29) ve 18 Mayıs'ta Venedik donanmasını çekilmeye zorladı.[^9] Mahmud Paşa'nın geri dönerek [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) üzerine ikinci seferine çıkmış bulunan [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'e katılması üzerine Venedik donanması Midilli'yi bir kez daha kuşatsa da tekrar püskürtüldü ve yaralanan Amiral [Orsato Giustinian](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orsato_Giustinian) da çekildiği [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron)'da 11 Temmuz'da öldü. ### Mora'da Venedik saldırısı (1464) Venedik Senatosu'nun 1463'teki [Korint Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korint_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281463%29) sırasındaki muharebede ölen komutan d'Este'nin yerine atadığı [Rimini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rimini) [Sigismondo Malatesta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sigismondo_Malatesta) elindeki kuvvetlerle 1464 yazında [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'ndaki Osmanlı kalelerine karşı harekete geçti ve Ağustos'tan Ekim'e kadar [Mistra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mistra)'yı kuşattıysa da, kaleyi alamadığı gibi, [Turahanoğlu Ömer Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahano%C4%9Flu_%C3%96mer_Bey)'in yardım kuvvetinin gelişiyle kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı. Daha sonra Yarımada'daki çarpışmalar kalelerine sığınmış Venedik birlikleri ve Mora kırsalına hâkim Ömer Bey'in kuvvetleri arasında düşük yoğunluklu çatışmalar şeklinde seyretti. Çatışmalar nedeniyle hasadın olumsuz etkilenmesi ve kışın yaklaşmasıyla Venedikliler tamamen kalelerine, Osmanlı birlikleri ise [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina)'ya çekildiler. Gerek Venedikli komutanın askerî başarısızlıklarının ardından [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'ya dönmek istemesi (komutasında seferin başlangıcındaki 7.000 askerden 2.500'ü kalmıştı[^10]) gerek [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina)'daki Osmanlı birliklerinin Mora Yarımadası'ndaki berkitilmiş Venedik kalelerine taarruz için yeterli olmaması nedeniyle, 1465 yılı bölgede genel anlamda nispeten sakin geçti. Esasen, aynı yılın başlarında Osmanlılar ile Venedikliler arasında ateşkes ve barış görüşmeleri başlamıştı. ## Barış müzakereleri (1465) ![Paolo Veronese'nin çizimiyle II. Mehmed](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f5/Paolo_Veronese_%28Nachfolger%29_-_Sultan_Mohammed_II._%281451_-_1481%29_-_2247_-_Bavarian_State_Painting_Collections.jpg) *Paolo Veronese'nin çizimiyle II. Mehmed (Paolo Veronese, public-domain)* 1465 yılına gelindiğinde gerek Osmanlılar gerek Venedikliler ile müttefikleri Macarlar ateşkes ve barış müzakerelerine meylettiler. Osmanlılar açısından; [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in [gut hastalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gut)nın ağırlaşması, ordunun 1452'den beri 13 yıldır kesintisiz seferberlik/savaş halinde olması ([Bosna'daki savaşlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna%27n%C4%B1n_Fethi) sefer mevsiminin 1463 ve 1464 yıllarında kışa kadar sarkmasına neden olmuştu) nedeniyle huzursuzluğu ve [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) ile [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) sınırlarındaki gerilim hali, gerek [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'le gerek müttefiki Macar Krallığı'yla ateşkes ya da barış yapma gereksinimini doğurdu. Esasen, Papa [II. Pius](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Pius)'un 15 Ağustos 1464'te [Ancona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancona)'da ölmesi de Haçlı ittifakını da fiilen dağıtmıştı.[^11] Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s) yeni Papa [II. Paulus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Paulus)'tan maddi yardım alsa da, Osmanlıların üzerine düzenlenecek bir seferin gerektirdiği maddî yardımları diğer Hristiyan devletlerinden temin edemeyeceğini anladı ve Osmanlı karşıtı siyasetine geçici olarak ara verdi.[^12] Venedik ise 1463-1464 yıllarında [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1) ve [Ege](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'de ardı ardına aldığı yenilgilerden sonra Osmanlılarla barış müzakerelerine başlamıştı. Bununla birlikte, müzakerelerde Venedik'in Mora Yarımadası ve [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'yi, müttefiki Macar Krallığı için ise [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'nın kuzey kısmını talep etmesine mukabil, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in de [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'nın Macarlarca tamamen boşaltılması talebini öne sürmesi müzakerelerin sonuçsuz kalmasına neden oldu.[^13] Venedik bir taraftan barış müzakerelerini yürütürken diğer taraftan da Osmanlılara karşı ilave müttefik arayışındaydı. Bu çerçevede Osmanlıların doğusunda giderek güçlenen [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)ın padişahı [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan) 1464 sonlarında [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik)'e bir elçilik heyeti göndermiş, Venedik tarafı da [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti)'la birlikte Venedik'in Osmanlılarla savaşı sürdürme kararında olduğunu Akkoyunlu elçilik heyetine teyid etmişti.[^14] ## Savaşın yeniden başlaması ve çarpışmaların Ege ile Arnavutluk'a yayılması (1466-1467) ### Ege'de Venediklilerin saldırısı (1466) Barış müzakerelerinin sonuçsuz kalmasının ardından, Venedik yeniden silaha sarıldı. 1466 Nisan'ında savaş yanlılarının başını çeken [Vettore Cappello](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vettore_Cappello) Loredan'dan Donanma Komutanlığı görevini devraldı. [Sapienza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barak_Reis_Adas%C4%B1)'da demirli 25 kadırgalık donanmayla [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne açılarak Osmanlıların 1456'da ele geçirdikleri [Gökçeada](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7eada), [Taşoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Foz) ve [Semadirek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semadirek)'i işgal etti. Ardından güneye dönüp 12 Temmuz'da [Pire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pire) limanına çıkarma yaparak Osmanlıların bölgedeki en büyük askerî mevcudiyetinin bulunduğu [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina)'ya yürüdü. Ancak, [Akropolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akropolis)'i savunan Türk birliği tarafından püskürtüldü ve [Patras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patra)'a yöneldi. ### Mora Yarımadası'na Venediklilerin saldırısı (1466) Venedikliler 1466 başlarında [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'na yönelik planladıkları harekât için sevkettikleri ordunun komutanlığına da General [Jacopo Barbarigo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jacopo_Barbarigo)'yu getirmişlerdi. Bu ordu [Patras'ı kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patras_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281466%29)ysa da, (Cappello'nun ordusundan önce) kalenin yardımına gelen [Turahanoğlu Ömer Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahano%C4%9Flu_%C3%96mer_Bey) komutasındaki Türk birliği karşısında Ağustos başındaki [muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patras_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281466%29)de hezimete uğradı[^15] ve esir edilen General Barbarigo da idam edildi. General Cappello ordusuyla [Patras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patra) civarına geldiğinde karşısında [Turahanoğlu Ömer Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahano%C4%9Flu_%C3%96mer_Bey) komutasındaki Türk birliğini buldu. (9 ilâ 15 Ağustos arasında meydana gelen) [Balyabadra Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balyabadra_Muharebesi)'nde, Venedikliler daha büyük bir yenilgiye uğradı ve sağ kalanlar zorlukla Venedik donanmasının da bulunduğu [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz)'a sığındı. General Cappello ise 13 Mart 1467'de kalp krizinden öldü. ### Savaşın Arnavutluk'a sıçraması (1466-1467) ![İskender Bey](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/df/Gjergj_Kastrioti.jpg) *İskender Bey (public-domain)* Osmanlılara karşı 1463'te kurulan [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Le%C5%9F_Birli%C4%9Fi)-[Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) ittifakı [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'a yönelik Osmanlı akınlarını durdurduğu gibi, 14-15 Eylül 1464'teki [Ohri Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohri_Muharebesi)'nde Şeremet Bey komutasındaki bir Osmanlı birliğini mağlup etmeyi başarmıştı. 1466 yılında bugünkü [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F)'da kurulu [Zeta Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeta_Prensli%C4%9Fi) de Venedik himayesine girmişti.[^16] [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) nihayet 1466 yılında Arnavutluk cephesiyle bizzat ilgilenebilecek fırsatı buldu ve 30.000 kişilik ordusuyla ülkenin merkezini itaat altına aldıktan sonra Haziran ortasında (Arnavut, Venedik ve Napoli birliklerinin savunduğu) [Akçahisar'ı kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281466-1467%29). Ancak kalenin kolaylıkla alınamayacağına kanaat getirerek [Balaban Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balaban_Pa%C5%9Fa) komutasında küçük bir birlikle kaleyi abluka altında tutmayı sürdürerek ülkenin merkezine döndü ve [Elbasan Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbasan_Kalesi)'ni inşa ettirdi. [İskender Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Bey) ise 1466 Ekim'inde [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'ya giderek [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti), [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) ile [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'den yardım istediyse de, beklediğini göremedi ve ülkesine döndü. 15.000 kişilik Arnavut-Venedik ordusuyla ([Balaban Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balaban_Pa%C5%9Fa)'nın da öldüğü) muharebede Osmanlı birliklerini yenerek 23 Nisan 1467'de [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar)'a girdi ve ardından [Elbasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbasan_Kalesi)'ı kuşattıysa da, başarılı olamadı. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1467 yılında yeniden [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'a yöneldi. Osmanlı akıncıları Venedik toprakları [Dıraç](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C4%B1ra%C3%A7) ve [Dalmaçya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalma%C3%A7ya)'yı istila ederken, ana ordu da [Akçahisar'ı yeniden kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281467%29), ancak taarruzun olanaksız olduğunu görerek kısa sürede çekildi. ## İkinci barış girişimi ve savaşın durması (1467-1468) 1467 yılı geldiğinde savaş başlayalı 4 yıl olmuş, Osmanlılar Venediklileri [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda yenilgiye uğratırken, kuzey Ege adalarının Venediklilerin eline geçmesine engel olamamış; ayrıca Arnavut direnişini de bastıramamıştı. Buna mukabil Venedik de, Mora Yarımadası'ndaki askerî yenilgilerine ilaveten [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yle ticaretinin durması nedeniyle ciddi mali sıkıntılar da çekmeye başlamıştı. Müttefiki [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)'da 1465'ten beri Osmanlılarla çatışmasızlık halindeydi. Osmanlılar ise Batı'yla ticaret konusunda zorluk çekmiyordu, zira Ragusa, Floransa, Ancona ve Cenevizliler [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki mevcudiyeti bir hayli zayıflamış Venediklilerin[^17] yerini almıştı. Venedik 1467'de "tarafların şimdiye kadar ele geçirdikleri yerleri ellerinde tutmaları" koşuluyla barış önerdi. O tarihe kadarki askerî zaferlerine rağmen sadece [Argos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argos)'u ele geçirmiş, buna karşılık Kuzey Ege adalarını kaybetmiş [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) bu teklifi kabul etmediği gibi, "[Gökçeada](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7eada) ve [Limni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limni)'nin iadesi ile yıllık haracı" içeren karşı teklifte bulundu. Venedik de bu karşı teklifi reddetti. 17 Ocak 1468'de ise Venediklilerin en önemli müttefiklerinden [İskender Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Bey) öldü. 1468 ilkbaharında [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) üzerine sefere çıktıysa da Venedik Osmanlılara saldırmaktan imtina etti. Buna mukabil, Osmanlı akıncıları [Dalmaçya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalma%C3%A7ya)'yı tekrar istila ederken, bir Türk filosu da [Andıra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andire) adasını yağmaladı. ## Savaşın yeniden şiddetlenmesi (1469-1472) ### Venediklilerin Ege'de saldırısı (1469) Barış girişimlerinden sonuç alınamaması üzerine Venedik bir kez daha saldırıya geçti. [Niccolo da Canale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niccolo_da_Canale) komutasındaki Venedik donanması 1469 ilkbaharında [Enez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enez) ve [Foça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fo%C3%A7a)'yı yaktı ve ardından [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'na geçerek [Vostiça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vosti%C3%A7a) kalesini ele geçirdi. Venediklilerin bu harekâtı üzerine [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) bir süredir aklında olan doğrudan Venedik üzerine sefere çıkma kararını 1470'te hayata geçirdi. ### Osmanlıların Eğriboz'u fethi (1470) ![Eğriboz'un en önemli kalesi Negroponte](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9f/Negroponte_by_Giacomo_Franco.jpg) *Eğriboz'un en önemli kalesi Negroponte (CC-BY-2.0)* Kaptanıderya [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) 3 Haziran 1470'te [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ndan [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne çıktı. 5 Haziran'da [Gökçeada](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7eada)'yı geri alan donannma 8-12 Haziran'da kuşattığı [Limni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limni)'yi ele geçirmeyi ise başaramadı. 13 Haziran'da ise [İskiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skiri) adasının kuzeyindeki St. George köyünü yakılsa da kalenin berkitilmiş olduğu görüldüğünden burada zaman kaybedilmedi. 14 Haziran'da ise tüm donanma [Eğriboz Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz)'na ulaştı. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ise ordusuyla karadan gelerek 18 Haziran'da adanın en önemli kalesi Negroponte'yi kuşattı ve 12 Temmuz'da fethetti. Venedik komutanı [Paolo Erizzo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paolo_Erizzo) idam edildi. Böylelikle [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'in Ege'deki en büyük üssü Osmanlıların eline geçti. [Niccolo de Canale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niccolo_de_Canale) komutasındaki Venedik donanmasının ada civarına gelmesine rağmen çatışmadan kaçınarak bölgeden çekilmesi de Osmanlı-Venedik savaşlarında bir başka önemli dönüm noktası oldu. Eğriboz'un fethinden sonra [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'na harekete geçen [Turahanoğlu Ömer Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahano%C4%9Flu_%C3%96mer_Bey) de [Vostiça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vosti%C3%A7a)'yı geri almayı başardığı gibi, [Kalamata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalamata)'yı da ele geçirdi. ### Venedik-Akkoyunlu ittifakı ve Haçlı donanmasının saldırısı (1472) 1471 yılı barış arayışlarıyla geçerken 1471-1472 yıllarında [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) bir taraftan [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) desteğini alarak ve 1 Ocak 1471'de imzalanan [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)-[Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Antlaşmasıyla yarısı Venedik gemilerinden oluşan 102 parçalık bir Haçlı donanması oluştururken diğer taraftan [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin doğusunda giderek büyüyen bir tehdit haline gelen [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)'la ittifaka girdi. 1472 Şubat'ında Antonello komutasındaki Venedik filosu Osmanlıların [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu)'daki tersanelerine zarar vermeye çalıştıysa da, komutanı Antonello'nun öldürülmesinin ardından başarılı olamayarak çekildi.[^18] 1472 yazında ise [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan)'ın yeğeni Mirza Yusuf Şah komutasındaki Akkoyunlu birliği [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) üzerine yürürken, Haçlı donanması da Anadolu'nun Akdeniz sahillerine saldırdı. Akkoyunlular 18 Ağustos'taki [Kıreli Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1reli_Muharebesi)'nde Osmanlılara yenilirken, Haçlı donanması [Korikos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korikos), [Silifke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silifke) ve [Syedra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Syedra)'yı ele geçirdi, ardından ise [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya)'ya saldırdıysa da ele geçiremedi. Bu başarısızlıktan sonra [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) gemileri de Haçlı donanmasından ayrıldı. Carafa ve Pietro Mocenigo komutasındaki Papalık-Venedik donanması Ege'ye yöneldi ve 13 Eylül'de [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'i yerlebir etti. Ardından Venedik donanması [Anabolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anabolu) ve [Modon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Modon)'a, Papalık donanması ise 1473 Ocak'ında [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma)'ya döndü. ## Savaşın hızının yavaşlaması (1473-76) [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ise Akkoyunlu tehdidini sona erdirmek için 1473'te doğuya yürüdü ve [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan) komutasındaki Akkoyunlu ordusunu [Otlukbeli Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otlukbeli_Muharebesi)'nde kesin bir yenilgiye uğrattı. Bu muharebe sonrasında Venedik ile Akkoyunlular arasındaki haberleşme devam ettiyse de, iki gücün ittifakı fiilen sürdürme imkanı kalmadı ve 1478 yılında ise [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan)'ın ölümüyle ittifak tamamen sona erdi. 1473-1476 dönemindeki yegâne büyük çaplı askerî harekât 1474 yılında oldu. Akkoyunlu tehdidini bertaraf eden Osmanlılar dikkatlerini yeniden Venedik üzerine yönelttiler. Rumeli Beylerbeyi [Hadım Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_%28Rumeli_beylerbeyi%29), [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'ta en kuvvetli Venedik kalesi olan [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'yı 15 Temmuz-28 Ağustos 1474 tarihlerinde şiddetle kuşattıysa da alamadı. 1475-1476 yıllarında Osmanlı Devleti ve Venedik arasındaki savaş hali yeniden kısa süreliğine duraksamaya girdi. Zira, Venedik artık taarruz inisiyatifini kaybetmişti. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ise 1475'te [Cenevizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)in [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'deki son kolonileri olan [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe), [Azak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak) ve [Tana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tana)'yı fethettikten sonra, [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı da himayesine almıştı. 1476 yılında ise [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) bizzat [Boğdan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) üzerine sefere çıkarak [III. Ştefan](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._%C5%9Etefan)'ı [Akdere Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdere_Muharebesi)'nde yenilgiye uğratmış, 1476-1477 kışında ise Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s)'un [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'da inşa ettiği üç kaleyi ele geçirmişti. ## Savaşın son evresi ve Osmanlı zaferleri (1477-1479) [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1477 yılından itibaren müttefikleri bir hayli azalmış olan [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) üzerine yoğunlaşmaya hazırdı. Nitekim, Venedik'in 1463'ten beri en önemli müttefeki olan [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) 1477'den itibaren yeniden kuzeyde [Avusturya Arşidüklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ile savaşına dönmüştü. Osmanlıların ana hedefi [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'taki Venedik varlığını sonlandırmak oldu ve bu çerçevede en güçlü iki kalesi [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar) ve [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'nın ele geçirilmesini hedefledi. Bu çerçevede, Osmanlı ordusu 1477'de ilk olarak üç kez kuşatılıp (1450, 1466 ve 1467) alınamayan [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar)'a yönelirken, Venedik güçlerinin bu bölgeye yoğunlaşmalarını engellemek amacıyla da yardımcı kuvvetleriyle 3 farklı yerden de saldırıya geçti. Nitekim, 1477 yazında bir Osmanlı birliği [İnebahtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1)'na saldırırken, bir Osmanlı filosu ise Ege'de [Nakşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fa) adasını istila etti. Üçüncü cephe ise [Akıncı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C4%B1nc%C4%B1)ların ilerlediği [Friuli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friuli-Venezia_Giulia) ve [Po](https://turkipedia.org/tr/wiki/Po) vadisiydi ve özellikle bu akınlar [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) üzerinde sarsıcı etki bıraktı. ### Osmanlı akıncılarının Friuli akınları (1477-1478) Esasen Osmanlı akıncıları 1472 yılında ilk kez [Friuli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friuli-Venezia_Giulia)'ye girmişlerdi. 21-24 Eylül'deki bu akında Venedikli komutan Deifobo dell'Anguillara [İsonzo](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sonzo) (*Aksu*) nehrini aşan 6.000 Türk süvarisi karşısında [Cervignano](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cervignano)'ya çekilmiş, Türk birliği bölgeyi yıkıma uğrattıktan sonra [Udine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Udine) ve [Cividale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cividale)'ye kadar ilerleyip 600 esirle [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'ya dönmüştü.[^19] Venedik Senatosu, bilfiil anakarasına yönelik bu saldırının ardından süratle savunma hattı kurmaya çalışmış ve 1474 yılında [Gorizia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gorizia) köprüsünden [Aquileia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aquileia) bataklıklarına kadar toprak bir set inşa edip gerisinde daha büyük askerî birlikler konuşlandırmıştı. Bütün bu önlemlere rağmen 1477 yılındaki akın Venedik için ciddi bir yıkıma dönüştü. Her şeyden önce, kuzeyindeki askerî mücadelesiyle meşgul olan Macaristan [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'dan çıkarak [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik) şehri ve [Po](https://turkipedia.org/tr/wiki/Po) vadisine doğru ilerleyen Osmanlı akıncılarını durdurabilecek durumda değildi. Engelsiz bir şekilde [İsonzo](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sonzo) nehrine ulaşıp, savunma hattını kolaylıkla geçen [Turahanoğlu Ömer Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahano%C4%9Flu_%C3%96mer_Bey) komutasındaki Türk akıncıları 31 Ekim'de [Lucinico'daki muharebede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lucinico_Muharebesi) [Girolamo Novello da Verona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girolamo_Novello_da_Verona) komutasındaki Venedik birliğini hezimete uğrattı[^20] ve tüm Friuli'yi (100'e yakın köy) istila etti. Bir diğer kol ise [İsonzo](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sonzo)'dan sonra [Tagliamento Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tagliamento_Nehri)'ni de aşarak [Treviso](https://turkipedia.org/tr/wiki/Treviso)'ya kadar ilerledi ve yaklaşık 10.000 esirle [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'ya döndü.[^21] ### Osmanlıların Akçahisar'ı fethi (1478) [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) komutasındaki yaklaşık Osmanlı ordusu 1477 ilkbaharında yaklaşık 5.000 kişiden oluşan Venedik garnizonu ve [Arnavut direnişçiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Le%C5%9F_Birli%C4%9Fi) tarafından savunulan [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar)'ı kuşattı. Kaleyi ablukaya alan [Evrenosoğlu Ahmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrenoso%C4%9Flu_Ahmed_Bey) denizden gelen bir Venedik yardımcı kuvvetini sahilde karşılayarak bozguna uğrattı. Bununla birlikte, kuşatmanın uzayacağı anlaşılınca [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed), Rumeli Beylerbeyi [Koca Davud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Davud_Pa%C5%9Fa)'nın komutasında 18.000 asker bırakarak çekildi. Osmanlıların kararlı ablukasına dayanamayan kale, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in müteakip yıl ordusuyla yeniden kalenin önüne gelmesiyle 16 Haziran 1478'de ele geçirildi. ### Osmanlıların İşkodra'yı kuşatması (1479) ![İşkodra Kuşatması (1478-1479)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a9/%22I_Turchi_respinti_da_Scutari%22_Gatteri%27s_Etching_of_the_Siege_of_Shkodra.jpg) *İşkodra Kuşatması (1478-1479) (Albaniadavid, CC-BY-SA-3.0)* 1478 ilkbaharında Venediklilere karşı tekrar sefere çıkan [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar)'ın tesliminden sonra [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'yı kuşattı. İyi berkitilmiş bu sarp kale de şiddetli topçu ateşi ile art arda hücumlara dayandı. Osmanlılar, kalenin etrafındaki [Zabljak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabljak) (*Gölbaşı*), [Drivast](https://turkipedia.org/tr/wiki/Drivast) ve [Leş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Le%C5%9F_%28%C5%9Fehir%29)'i zaptetip, [Boyana Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boyana_Nehri)nin ağzında iki kale yaptırarak [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'yı tam abluka altına aldı (kale [Osmanlı-Venedik Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Venedik_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281479%29)'nın 25 Nisan 1479 tarihinde Venedik Senatosu tarafından onaylanmasıyla Antlaşma hükümleri uyarınca Osmanlılara teslim edildi. ## Savaşın sonu ve barış (1479) Osmanlıların [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk), [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F) ve [Friuli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friuli-Venezia_Giulia)'deki son başarılarıyla [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'te 16 yıldır süren tüketici savaşı sonlandırma eğilimi iyice ağır bastı. Askerî başarısızlıkların yanı sıra, mali olarak da ciddi anlamda sarsılmış bulunan Venedik, [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) ve [Napoli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın İtalyan Birliğinden ayrılmaları, Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s)'un Napoli Kralı I. Ferdinand ile ittifak akdetmeleri ve Osmanlılarla barış müzakerelerine girişmeleri, aynı ikilinin [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'nın kuzeyinde gözlerinin olması, [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik) kenti ve çevresini kavuran salgın nedeniyle 1478'den itibaren [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yle barış müzakerelerine başlamıştı.[^22] [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki Venedik elçisi [Malipeiro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malipeiro), [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in barış için koştuğu şartları Venedik'e iletti. Osmanlıların taleplerinin reddedilmesi üzerine savaş devam ettiyse de [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar)'ın kaybı ve [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'dan umudun kesilmesi Venediklileri daha zorlu koşullarda barış müzakerelerine mecbur bıraktı. Tam yetkiyle [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderilen Devlet Sekreteri (Müsteşar) Giovanni Dario 26 Ocak 1479'da [İstanbul Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Venedik_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281479%29)'nı imzalamayı başardı. Sözkonusu antlaşma şu koşulları içeriyordu.[^23][^24] - Venedik; savaş sırasında kaybettiği [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz), [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar), [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra) ve (Mora'da) [Manya Burnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manya_Burnu)'nu Osmanlılara terk etti. - Venedik; savaş sırasında işgal ettiği [Limni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limni), [Taşoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Foz) ve [Semadirek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semadirek)'i Osmanlılara iade etti. - Venedik; [savaş tazminatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_tazminat%C4%B1) olarak 100.000 düka altını ödemeyi kabul etti. - Osmanlıların liman ve [gümrük](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCmr%C3%BCk)lerini Venedik'ten gelen mallara açmalarına karşılık, Venedik de yıllık 10.000 düka altını ödemeyi taahhüt etti.[^25] - Venedik; şap iltizamından eski borcu olan 100.000 dukayı iki yılda vermeyi kabul etti. - Osmanlılar; Venedik'in [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da elçi ([Balyos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balyos)) bulundurma hakkını teyid ettiler. ## Ayrıca bakınız - [1423-1430 Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1423-1430_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) - [1454-1483 Osmanlı-Macar Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1454-1483_Osmanl%C4%B1-Macar_Sava%C5%9F%C4%B1) [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: "The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century", Kenneth M. Setton, DIANE Publishing (1978), ISBN 0-87169-127-2, s. 243 [^3]: "History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Empire of the Gazis - The Rise and Decline of the Ottoman Empire, 1280–1808", Stanford Jay Shaw, Ezel Kural, Cambridge University Press (1976), ISBN 978-0-521-29163-7 [^4]: İslam Ansiklopdisi, Türk Diyanet Vakfı, Ankara (2003), c. 28, s. 399. [^5]: "Osmanlı Tarihinde Efsaneler ve Gerçekler", Halil İnalcık, İstanbul (2018), s.125-137 [^6]: İslam Ansiklopdisi, Türk Diyanet Vakfı, Ankara (2002), c. 26, s. 22. [^7]: "Osmanlı Devleti'nin Merkez ve Bahriye Teşkilatı", İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Ankara (1948), s. 396 [^8]: "Analysis of the Turkish Expeditions with a Focus on Otranto and Venice in Turkish Historiography and their Interpretation according to the Ideal of the Empire of Turks as Rome III during the Reign of Mehmet the Conqueror", Cem Ciğer, s. 158-159 [^9]: "The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century", Kenneth M. Setton, DIANE Publishing (1978), ISBN 0-87169-127-2, s. 251 [^10]: "The leading men of the Morea". [^11]: "History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Empire of the Gazis - The Rise and Decline of the Ottoman Empire, 1280–1808", Stanford Jay Shaw, Ezel Kural, Cambridge University Press (1976), ISBN 978-0-521-29163-7 [^12]: "Croatia Through History", Branka Magaš, SAQI (2007), ISBN 978-0-86356-775-9 [^13]: İslam Ansiklopedisi, "II. Mehmed" maddesi, Tük Diyanet Vakfı, Ankara (2003), c. 28, s. 399. [^14]: "The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century", Kenneth M. Setton, DIANE Publishing (1978), ISBN 0-87169-127-2, s. 272 [^15]: "Venice: The Story of the Nations", Alethea Wiel, Litres (2021), s. 286 [^16]: "Istorija srpskog naroda: knj. Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371). Srpska književna zadruga", Dragoslav Srejović; Slavko Gavrilović; Sima M. Ćirković (1982), s. 405 [^17]: "From Venice to Byzantium and Back: Relations between Venetians and Greeks, 1200-1600", Rebecca E. Malik, Wesleyan University (2009), s.85. [^18]: "Analysis of the Turkish Expeditions with a Focus on Otranto and Venice in Turkish Historiography and their Interpretation according to the Ideal of the Empire of Turks as Rome III during the Reign of Mehmet the Conqueror", Cem Ciğer, s. 183 [^19]: "Venice, Gorizia and the Turks", Giuseppe Trebbi, s. 4. [^20]: Girolamo Novello, askerî kariyeri (İtalyanca sayfa). [^21]: "Venice, Gorizia and the Turks", Giuseppe Trebbi, s. 6. [^22]: "The History of Modern Europe: From the Fall of Constantinople, in 1453, to the War in the Crimea, in 1857", Thomas Henry Dyer, J. Murray (1861), c.1 s. 97. [^23]: "The History of Modern Europe: From the Fall of Constantinople, in 1453, to the War in the Crimea, in 1857", Thomas Henry Dyer, J. Murray (1861), c.1 s. 98. [^24]: "Conflict and Conquest in the Islamic World: Alexander Mikaberidze", 2011, s.917 [^25]: "Reading the Middle Ages: Sources from Europe, Byzantium, and the Islamic World", B.H. Rosenwein, University of Toronto Press 3rd ed. Toronto(2018), s. 457