# 1454-1483 Osmanlı-Macar Savaşı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/1454-1483_Osmanl%C4%B1-Macar_Sava%C5%9F%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: 1454-1483 Osmanlı-Macar Savaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/1454-1483_Osmanl%C4%B1-Macar_Sava%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3b/Siege_of_Belgrade_%281456%29%2C_Ottoman_miniature.jpg) * (public-domain)* - **Çatışma:** Osmanlı-Macar Savaşı (1454-1483) - **Parçası:** Osmanlı-Macaristan Savaşları - **Tarih:** 1454-1483 - **Yer:** Sırbistan, Eflak, Boğdan, Erdel, Bosna, Slavonya - **Sebep:** Macaristan Krallığı'nın Sıribstan'a saldıran Osmanlılara karşı taarruza geçmesi - **Sonuç:** Osmanlı-Macar Antlaşması (1483), askerî denge, stratejik Osmanlı zaferi, Macaristan Krallığı Osmanlı Devleti'yle doğrudan komşu oldu, ancak kendi topraklarına yönelik Osmanlı saldırılarını engelledi - **Coğrafi değişiklikler:** Osmanlılar Sırbistan ve Bosna'yı ilhak etti, Eflak'ı kesin olarak tâbiyetine aldı, Boğdan'ı haraca bağladı - **Savaşan:** 20px Osmanlı İmparatorluğu; 13px|link=|alt= Macaristan Krallığı - **Komutan:** 20px II. Mehmed; 20px Veli Mahmud Paşa; 20px Hadım Süleyman Paşa; 20px Mihaloğlu Ali Bey; 13px Matyas Corvinus; 13px Hunyadi Yanoş; 13px Stephen V Báthory; 13px Pál Kinizsi; 23px Vlad Tepeş - **Güç:** 40-60.000; 40-60.000 **1454-1483 Osmanlı-Macar Savaşı**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) arasında 1454 yılından 1483 yılında imzalanan [ateşkes antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCtareke)na kadar fasılalarla ve çeşitli cephelerde süren savaş. Balkanlardaki merkezî orduya sahip bu iki devletin askerî mücadelesi, beş yıllık (1449-1454) bir mütarekeden sonra, özellikle taraflarca [tampon devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tampon_devlet)ler olarak görülen [Sırp Despotluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp_Despotlu%C4%9Fu), [Eflak Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Bosna Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Boğdan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) üzerindeki hakimiyet iddiaları çerçevesinde gelişti. Bununla birlikte, taraflar eşzamanlı olarak farklı cephelerde daha büyük çaplı savaşlarla meşgul olduklarından birbirleriyle bir [topyekûn savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topyek%C3%BBn_sava%C5%9F) haline girmekten çekindiler (Osmanlılar özellikle 1463-1479 arasında [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti), 1465-1474 arasında [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ve 1461-1473 arasında [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)'la; Macarlar ise 1468-1478 arasında [Bohemya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bohemya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve 1477-1488 arasında [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla yoğun bir askerî mücadele içindeydiler). Savaş sonunda taraflar birbirlerinden toprak alamazken, ([Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) hariç) [Sırp Despotluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp_Despotlu%C4%9Fu) ile ([Yayçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yay%C3%A7a) ve [Srebrenitsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Srebrenitsa) hariç) [Bosna Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) toprakları Osmanlılarca ilhak edildi, [Eflak Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) tamamen, [Boğdan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) ise büyük oranda Osmanlı tâbiyetine girdi. Buna mukabil, [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) 1521 yılındaki [Belgrad Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad%27%C4%B1n_Fethi)'na kadar 38 yıl Osmanlı saldırılarına set çektiler. ## Savaş öncesi ve başlangıcı ![II.Mehmed](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Bellini%2C_Gentile_-_Sultan_Mehmet_II.jpg/1280px-Bellini%2C_Gentile_-_Sultan_Mehmet_II.jpg) *II.Mehmed (Gentile Bellini, public-domain)* XIV. yüzyılın sonlarından itibaren [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da iki kudretli askerî ve siyasî güç olarak ortaya çıkan [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) özellikle 1396 yılındaki [Niğbolu Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fbolu_Muharebesi_%281396%29)'nden 1448 yılındaki [II. Kosova Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Kosova_Muharebesi)'ne kadar defalarca savaşa girmiş ve ana ordularıyla karşı karşıya gelmişlerdi. Bu çerçevede özellikle [Sırp Despotluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp_Despotlu%C4%9Fu), [Eflak Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Bosna Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) iki devlet arasında [tampon ülkeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tampon_devlet) olarak kalmış, Osmanlı ve Macar devletleri bu devletler üzerindeki nüfuz çabalarını kıyasıya sürdürmüşlerdi. Osmanlıların [II. Kosova Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Kosova_Muharebesi)'ndeki kesin galibiyetiyle Macarların Osmanlı topraklarına yönelik taarruzları kayda değer ölçüde durmuş, taraflar 1449 yılında geçici bir ateşkesle 1437'den beri kesintisiz devam eden savaş haline bir süreliğine son vermişlerdi ([1437-44 Osmanlı-Macar Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Macar_Sava%C5%9F%C4%B1_%281437-1444%29)'nı sonlandıran [Edirne-Segedin Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne-Segedin_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) birkaç aylık geçici bir barış sağlayabilmişti). [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1451 yılında (ikinci kez) Osmanlı tahtına çıktığında, [İstanbul'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi) hedefine odaklanmış, bu çerçevede Osmanlı topraklarına batıdan gelebilecek tehditlere karşı muhtelif önlemler almıştı. Bu önlemlerden birincisi askerî alanda olup, yeni bir [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Seferi amacıyla Anadolu'ya geçerken, bir Macar saldırısı ihtimaline karşı [Rumeli Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) [Karaca Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaca_Pa%C5%9Fa)'yı [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'ya gönderdi. Bu önlemlerden diğeri ise diplomatik alanda olup, 1449 yılından beri süren ateşkes halinin sürdürülmesine yönelikti. Bu çerçevede, Sadrazam [Çandarlı Halil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87andarl%C4%B1_Halil_Pa%C5%9Fa)'ın gözetimindeki müzakereler sonucunda [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) arasında 20 Kasım 1451 tarihinde üç yıllık bir ateşkes anlaşması imzalanmıştı. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in İstanbul'u fethettikten sonra dikkatini yönelttiği ilk bölge [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan) oldu. Zira, Sırp Despotu [Brankoviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%90ura%C4%91_Brankovi%C4%87) [Alacahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alacahisar) (Kruşevaç) ve çevresini zapt etmiş, ancak İstanbul'un fethedildiği haberini alınca nu bölgeyi Osmanlılara iade etmişti. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ise 1454 yazında [Morava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Morava_Nehri) vadisine yaptığı seferde Omol (Omolridon) ve [Sivricehisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivricehisar)'ı (Ostrovica) fethetti. Türk ordusu çekilince Sırplar ([Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova) bölgesinde), [Sırp Despotluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp_Despotlu%C4%9Fu)'nu himaye iddiasındaki Macarlar ise ([Vidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidin)-[Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan) bölgesinde) karşı taarruza geçtiler ve bu şekilde beş yıllık kırılgan ateşkes hali bozulmuş oldu. ## Sırbistan, Eflak ve Bosna üzerinde mücadele (1454-1464) ### Sırbistan üzerinde mücadele (1454-1459) ![1455-1459 arasında Sırp Despotluğu](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8d/Serbian_despotate_1455_1459.png) *1455-1459 arasında Sırp Despotluğu (WikiEditor2004, CC0-1.0)* [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) ve [Sırp Despotluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp_Despotlu%C4%9Fu)'nun 1454'teki bu eşgüdümlü taarruzunun ardından [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) Osmanlı birliklerini 1455 yazında Sırbistan'ın güneyine yöneltti. Bu birlikler (Sırp Patrikliğinin merkezi) [İpek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_%28il%29), (gümüş madenlerine sahip) [Trepça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trep%C3%A7a), [Nobırda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nob%C4%B1rda) ve Lab vadisini ele geçirdikten sonra, Despot [Brankoviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%90ura%C4%91_Brankovi%C4%87) (Osmanlı kaynaklarında *Vılkoğlu Brankoviç* olarak geçmektedir) ateşkese razı oldu ve *Vılk-ili* olarak adlandırılan bölgeyi elinde tutması karşılığında Osmanlı tâbiyeti pekiştirildi.[^1] [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed), [Sırp Despotluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp_Despotlu%C4%9Fu)'nu bu şekilde [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)'ndan ayırmayı başardıktan sonra, müteakip sefer mevsiminde Macarların elindeki Sırp kalesi [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı hedef aldı. Anılan kale [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in babası [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) tarafından da 1440 yılında kuşatılmış, ancak zapt edilememişti. Ancak, 1456 yılındaki [Belgrad Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281456%29) (4-22 Temmuz) Macar ordusunun kuşatmayı yarma harekâtı karşısında Osmanlı ordusu açısından esaslı bir yenilgiye dönüştü[^2] (Bu, Osmanlı ana ordusunun kuruluşundan beri [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nin (1402) ardından ikinci yenilgisi oldu). Macar ordusu muzaffer çıkmakla birlikte, gerek çatışmalar sonucunda gerek çıkan salgın nedeniyle ağır kayıplara uğradı ve komutan [Hunyadi Yanoş](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%A1nos_Hunyadi) 11 Ağustos'ta hastalıktan öldü. Bununla birlikte, Osmanlılar 1521'e kadar Belgrad'a yönelmediler. ![Hünernâme'de Belgrad Kuşatması (1456)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Siege_of_Belgrade_%28N%C3%A1ndorfeh%C3%A9rv%C3%A1r%29_1456.jpg/1280px-Siege_of_Belgrade_%28N%C3%A1ndorfeh%C3%A9rv%C3%A1r%29_1456.jpg) *Hünernâme'de Belgrad Kuşatması (1456) (Yükleyenin kendi çalışması , scanned by Szilas from Török miniatúrák by Géza Fehér, Corvina 1978, Budapest, public-domain)* Despot [Brankoviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%90ura%C4%91_Brankovi%C4%87)'ten ölümünden (24 Aralık 1456) kısa süre sonra oğlu [Lazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazar_Brankovi%C3%A7)'ın da hayatını kaybetmesi (20 Şubat 1458) üzerine *Sırbistan veraseti* meselesi ortaya çıktı. [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) ölen Despot Lazar'ın kızını [Bosna Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Tomas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tomas_%28Bosna_Kral%C4%B1%29)'la evlendirip onu Macar himayesi altına alma planını uygulamaya koydular. Osmanlılar ise Gregory'yi destekliyordu. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1458 ilkbaharında [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa) komutasındaki bir orduyu Prens Gregory'yle birlikte [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'a gönderdi. Bu ordu [Güvercinlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCvercinlik) dahil birçok kaleyi fethederken, Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s) da ordusuyla [Semendire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire) civarına geldi. İhtiyaten [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan)'e çekilen Mahmud Paşa ile [Mora Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Seferi_%281458%29)'nden dönen [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) [Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp)'te buluştu. Sonbahara doğru Sultan'ın [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye dönmesinin ardından taarruza geçen Matyas Corvinus [Tahtalu Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahtalu_Muharebesi)'nde Osmanlı birliklerine yenilerek [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) kuzeyine çekildi.[^3] Bu suretle, [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)'nın [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'ın Osmanlılarca tamamen ilhakını engelleyebilecek direnci kalmadı. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1459 ilkbaharında bizzat komuta ettiği orduyla [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'ın başkenti [Semendire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire)'ye yürüdü ve burayı ele geçirdi. Bu suretle [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan) 1878 yılına kadar bağımsızlığını kaybetti. ### Eflak üzerinde mücadele (1459-1462) ![Kazıklı Voyvoda](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Vlad_Tepes_002.jpg/1280px-Vlad_Tepes_002.jpg) *Kazıklı Voyvoda (public-domain)* [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'ın ardından Osmanlı-Macar mücadelesi [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) ve [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) üzerinde yoğunlaştı. 1458 yılında Bosna Kralı [Tomas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tomas_%28Bosna_Kral%C4%B1%29) Osmanlılara bağlılığını sunarken, müteakip yıl ise [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)'na tâbi oldu.[^4] Keza [Vlad Tepeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad) (*Kazıklı Voyvoda*) yönetimindeki [Eflak Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) de aynı yıl Osmanlı tâbiyetini reddederek [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)'nın korumasına girdi. 1461 yılında Osmanlı topraklarına saldıran Vlad Tepeş'e karşı müteakip sene bizzat harekete geçen [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ordusuyla Eflak kuvvetlerini dağıtarak ülkeye tamamen hakim oldu ve [III. Radu](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Radu)'yu (*Güzel/Yakışıklı Radu*) 12.000 altın vergiyle voyvoda olarak atayarak [Eflak Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ni kalıcı olarak Osmanlı tâbiyetine soktu.[^5] Kaçan Vlad Tepeş ise Macar topraklarına sığındı. ### Bosna üzerinde mücadele ve Osmanlı karşıtı ittifak (1458-1464) Ardından ise sıra [Bosna Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na geldi. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1463 yılında Kral [Styepan Tomaşeviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stjepan_Toma%C5%9Fevi%C3%A7)'ten vergi ve bazı kalelerin Osmanlılara teslimini talep etti. Ardından talepleri reddeden Kralın üzerine yürüdü. [Yıldırım hareketı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1r%C4%B1m_Harekat%C4%B1) şeklinde gelişen taarruza karşı direnemeyen Bosna Krallığı'nın toprakları [Osmanlılarca ilhak edildi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna%27n%C4%B1n_Fethi) ve yakalanan Kral Tomaşeviç idam edildi. Osmanlıların 1459-1463 arasında [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)'nın 60 yıla yakın bir süre [tampon devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tampon_devlet)ler olarak gördüğü Sırbistan, Eflak ve Bosna'yı süratle ele geçirmeleri Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s)'u harekete geçirdi. Kral Matthias, yıllardır mücadele içinde oluğu Kutsal Roma Cermen İmparatoru [III. Friedrich](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Friedrich_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29)'le 3 Nisan 1462'de varmış olduğu antlaşmayı[^6] 19 Temmuz 1463 tarihinde onayladı ve tüm askerî kabiliyetlerini [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne karşı seferber etme olanağına kavuştu. Aynı yıl [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda [Argos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argos)'un yerli bir Rum papazının yardımıyla Osmanlılar tarafından alınması (3 Nisan 1463) [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'i [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne karşı savaş kararı almaya götürdü (28 Temmuz 1463). Papa [II. Pius](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Pius)'un teşvikiyle [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) ile [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) arasında 12 Eylül 1463'te bir [ittifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttifak) antlaşması imzalandı. 19 Ekim 1463'te bu ittifaka [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) ve [Burgundiya Düklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burgonya_D%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nün de katılmasıyla bu bağlaşıklık bir [Haçlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri) ittifakına dönüştü. Bu ittifakın paylaşım planına göre, Osmanlıların mağlup edilmesi halinde, Venedik Mora Yarımadası, [Böotya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6otya_%28b%C3%B6lgesel_birim%29), [Attika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Attika) ile [Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epir) sahil bölgesini, Arnavut lideri [İskender Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Bey) [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya)'yı alacak, eski [Doğu Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun (*Bizans*) diğer bölgeleri Rum büyüklerine verilecek, [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan), [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan), [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) ve [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ise Macaristan'ın olacaktı.[^7] Bu çerçevede; Venedik Mora Yarımadası'na asker çıkartırken, [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) da Bosna'ya taarruz etti. Kral Matyas Corvinus bizzat ordusunun başında 23 Eylül 1463'te Osmanlıların küçük bir garnizon bıraktıkları [Yayçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yay%C3%A7a)'yi kuşattı ve üç aylık kuşatmadan sonra 25 Aralık 1463'te kaleyi zapt etti. Macarlar, Yayçe çevresinde ele geçirdikleri 60 ufak yerleşim birimini de içine alacak şekilde *Yayçe Banlığı*nı kurdular ve bir sınır bölgesi olarak teşkilatlandırdılar.[^8] [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed); 1464 ilkbaharında [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa)'yı Venediklilere karşı Mora Yarımadası'na gönderirken, kendisi de önce Mora Yarımadası'na doğru harekete geçti, ancak [Lamya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lamya)'ya vardığında zaferin kazanılmış olduğunu görüp, ordusuyla Macarlara karşı [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'ya doğru yürüdü. Osmanlı ordusu Macar işgalindeki [Yayçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yay%C3%A7a)'yi 10 Temmuz-24 Ağustos arasında kuşattıysa da geri alamadı. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in Eylül ayından [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'ya çekilmesi üzerine Macar Kralı Matyas Corvinus ikinci kez [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'ya doğru harekete geçti ve Osmanlıların elindeki [İzvornik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zvornik)'i kuşattı. Ancak, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in bölgeye gönderdiği [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu Macar ordusunu [İzvornik Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zvornik_Muharebesi_%281464%29)'nde mağlup ederek Kral Matthias'ı püskürtmeyi başardı.[^9] ## Çatışmasızlık dönemi (1465-1473) ![Macar Kralı Matyas Corvinus](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/48/Andrea_Mantegna_-_King_Matthias_Corvinus_of_Hungary.jpg) *Macar Kralı Matyas Corvinus (Andrea Mantegna, public-domain)* 1465 yılına gelindiğinde gerek Osmanlılar gerek Macarlar ateşkes ve barış müzakerelerine meylettiler. Osmanlılar açısından; [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in [gut hastalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gut)nın ağırlaşması, ordunun 1452'den beri 13 yıldır kesintisiz seferberlik/savaş halinde olması ([Bosna'daki savaşlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna%27n%C4%B1n_Fethi) sefer mevsiminin 1463 ve 1464 yıllarında kışa kadar sarkmasına neden olmuştu) nedeniyle huzursuzluğu ve [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) ile [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) sınırlarındaki gerilim hali, gerek Macar Krallığı'yla gerek müttefiki [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'le ateşkes ya da barış yapma gereksinimini doğurdu. Esasen, Papa [II. Pius](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Pius)'un 15 Ağustos 1464'te [Ancona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancona)'da ölmesi de Haçlı ittifakını da fiilen dağıtmıştı.[^10] Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s) yeni Papa [II. Paulus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Paulus)'tan maddi yardım alsa da, Osmanlıların üzerine düzenlenecek bir seferin gerektirdiği maddî yardımları diğer Hristiyan devletlerinden temin edemeyeceğini anladı ve Osmanlı karşıtı siyasetine geçici olarak ara verdi.[^11] Venedik ise 1463-1464 yıllarında [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda ardı ardına aldığı yenilgilerden sonra Osmanlılarla barış müzakerelerine başlamıştı. Bununla birlikte, müzakerelerde Venedik'in [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1) ve [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'yi, müttefiki Macar Krallığı için ise [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'nın kuzey kısmını talep etmesine mukabil, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in de [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'nın Macarlarca tamamen boşaltılması talebini öne sürmesi müzakerelerin sonuçsuz kalmasına neden oldu[^12] Osmanlılar 1465-1467 döneminde dikkatlerini [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'taki [İskender Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Bey) önderliğindeki direnişin bastırılmasına yoğunlaştırdılar, ardından ise 1468'de [Karaman Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) üzerine yürüdüler. Macar Krallığı ise aynı yıl [Bohemya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bohemya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'yla (1478'e kadar sürecek) bir savaşa girişti. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1470'te yeniden batıya yönelerek Venedik'in [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ndeki en önemli üssü ve toprağını teşkil eden [Eğriboz'u fethetti](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281470%29). Bununla birlikte, doğuda [Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) tehlikesi baş gösterince batıda Macar-Venedik ittifakıyla yeniden ateşkes arayışına girdi. Eşzamanlı olarak Macarlar'a karşı savunma durumu alarak, [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) topraklarını korumak ve [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı tehdit altında bulundurmak amacıyla 1471 yılında Tuna üzerinde [Böğürdelen Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6%C4%9F%C3%BCrdelen_Kalesi)'ni ([Šabac](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%A0abac)) inşa ettirdi. [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)ı [Otlukbeli Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otlukbeli_Muharebesi)'nde kesin bir yenilgiye uğrattıktan sonra huzuruna gelen Macar elçisini kabul etti. Macar elçinin [Böğürdelen Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6%C4%9F%C3%BCrdelen_Kalesi) ya da [Güvercinlik Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCvercinlik_Kalesi)'nin ([Golubac](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCvercinlik%2C_S%C4%B1rbistan)) terkini veya yıkılması talebine mukabil, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) de [Yayçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yay%C3%A7a)'nin iadesini istedi. Müzakereler bir kez daha sonuçsuz kaldı. ## Yeniden çatışma dönemi (1474-1481) ![Macar Kara Ordu'nun sefer ve muharebeleri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/The_wars_of_Matthias_Corvinus_of_Hungary_%281458-1490%29.png/1280px-The_wars_of_Matthias_Corvinus_of_Hungary_%281458-1490%29.png) *Macar Kara Ordu'nun sefer ve muharebeleri (Viztarp ( Tartışma · katkılar ), Alex:D ( Tartışma · katkılar ), CC-BY-3.0)* 1473 sonbaharındaki müzakerelerin sonuçsuz kalması üzerine, [Semendire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire) Beyi [Mihaloğlu Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_Ali_Bey) ([II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in emriyle) 1474 kışında Macaristan'a büyük bir akın düzenleyerek [Varadin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin)'e dek ilerledi ve 16.000 esirle geri döndü.[^13] Aynı dönemde [Macar Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) kuzeyde [Bohemya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bohemya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Lehistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'yla [Silezya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silezya)'daki çatışmalarla meşguldü. Buna karşılık, Papa [IV. Sixtus](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Sixtus) 1475 yılında Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s)'a gönderdiği mektuplarla Kralı Osmanlılarla savaşa teşvik ediyordu. Bu yazışmaların ardından, Macar Kralı da kuzeyindeki çarpışmaları sonlandırarak Osmanlılarla mücadeleye ağırlık verdi.[^14] ![Böğürdelen Kalesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/12/Nuremberg_chronicles_f_253r_%28Sabatz%29.jpg) *Böğürdelen Kalesi (Michel Wolgemut, Wilhelm Pleydenwurff; Text: Hartmann Schedel, public-domain)* 1474 yılında Osmanlılar, [III. Ştefan](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._%C5%9Etefan) döneminde daha bağımsız hareket etmeye başlayan [Boğdan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi)'nin Osmanlı tâbiyetindeki [Eflak Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ne müdahalesine karşı harekete geçip Eflâk'ı ve Boğdan'ın güneyini istila ettiler. Kral Matthias, Prens Ştefan'ın talebine cevaben, [Balázs Magyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C3%A1zs_Magyar) komutasında 1.500 kişilik Macar birliğini Boğdan'a takviye olarak gönderdi. Bu birliklerin de katılımıyla Boğdan ordusu, 10 Ocak 1475 tarihinde [Racova Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Racova_Muharebesi)'nde [Hadım Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Rumeli ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29)nu yenilgiye uğrattı. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed), 1475 yılında [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)lilerin [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'deki mevcudiyetlerini sonlandırarak [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Osmanlı devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne tâbi kılan seferle meşgul olduğundan ve müteakip yıl da [Boğdan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) üzerine sefere hazırlandığından, Macar Kralına ateşkes teklif ettiyse de (1475 Kasım sonu) Kral Matthias bu teklifi reddetti ve 1475 kışında bizzat Osmanlılara karşı harekete geçti.[^15] Bu süreçte, Boğdan Prensi Ştefan da Osmanlıların [Racova yenilgisini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Racova_Muharebesi) telafi etmek için ana ordularıyla taarruz edeceğini tahmin ettiğinden 12 Temmuz 1475'te Macar Kralından himaye talep etmiş, bu çerçevede Macar ordusu [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) üzerine yürürse kendisinin de Boğdan ordusuyla destek vereceği taahhüdünde bulunmuştu. Macar Kralı Matthias 15 Ağustos 1475'te Boğdan'ın himaye talebini kabul etti.[^16] Öte yandan, Kral Matthias emrindeki [Kara Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ordu)'nun maliyetini karşılamak için [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin)'de Diet toplamış, gerekli finansmanı Osmanlılar üzerine açılacak bir sefer koşuluyla temin edebilmişti. Bu çerçevede, büyük çaplı bir Osmanlı karşı saldırısını tetiklememek adına daha küçük bir hedef seçerek [Sava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava) nehrinin güneyinde [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı tehdit altında bulunduran [Böğürdelen Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6%C4%9F%C3%BCrdelen_Kalesi)'nin ele geçirilmesini hedefledi. 1475 sonunda kış koşullarında harekete geçen yaklaşık 40.000 kişilik ağır süvari ve piyade ağırlıklı Macar ordusu (330 parçalık ince donanma da eşlik ediyordu) yaklaşık 1.200 kişilik bir garnizona sahip Böğürdelen'i 1476 Ocak ayının ilk günlerinde kuşattı. Bununla birlikte, 1 ay süren bombardımandan sonuç alamayan Macar Kralı ordusunu yeterince hasar almamış kaleye taarruza kaldırınca, ağır kayıplara uğradı. Buna mukabil, uzayan kuşatma karşısında direnme olanağı kalmayan kalenin garnizonu *vire* ile 15 Şubat 1476'da teslim oldu. Kral Matthias kaleyi yerle bir etmek yerine tahkim ederek Macaristan'ın güneyini Osmanlılara karşı koruyan kale zincirinin güçlü bir halkası haline getirdi ve oluşturduğu banlığın merkezi yaptı.[^17] Ayrıca, Osmanlı topraklarında [Semendire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire)'yi tehdit altında bulunduracak üç hisar (Hram \[Ram\] ve Koyluca \[Kulič\]) inşa etti. Ardından ise, 14 yıldır hapis olan [Vlad Tepeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad) (*Kazıklı Voyvoda*) ve [Voyvodina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Voyvodina) hâkimi Sırp prensi [Vılk Grgureviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vuk_Grgurevi%C3%A7)'i [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) üzerine gönderdi. Bu ikilinin komutasındaki Macar-Sırp birlikleri 1476 Şubat-Mart aylarında [Srebrenitsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Srebrenitsa), [İzvornik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zvornik) ve Kuslat'ı yıkıma uğrattı. ![Macar komutanı Pal Kiniszi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Kinizsipal.jpg) *Macar komutanı Pal Kiniszi (public-domain)* [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ise 1475 yılında [gut hastalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gut)nın ağır bir evresini geçirirken ordusunun başında sefere çıkmamış, bunun yerine son [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'daki son [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) kolonilerini ele geçirmek üzere [Gedik Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gedik_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk donanmasını [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e sevk etmişti. 1476'da sağlığı düzelen Sultan, beklendiği üzere [Boğdan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) üzerine yürüdü ve 26 Temmuz'da Prens Ştefan komutasındaki Boğdan ordusunu [Akdere Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdere_Muharebesi)'nde yenilgiye uğrattı. Buradan süratle [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan) cihetine yönelen [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 1477 Ocak ayında Macar Kralı Matthias'ın Osmanlı topraklarında inşa ettirdiği üç hisarı [geri aldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan_Seferi_%281477%29) ve tahkim ettirdi. Aynı yıl Osmanlı akıncıları [Slavonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slavonya)'yı istila ederek bölgenin başkenti [Körös](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6r%C3%B6s)'ü (Bjelovar-Križevci) yaktılar. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in Boğdan ordusunu [Akdere Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdere_Muharebesi)'nde yenmesi bölgede Osmanlı egemenliğinin kesin olarak yerleşmesi için yeterli olmadı. Macar Kralı Matthias [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'yı yıkıma uğratan [Vlad Tepeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad) ve [Vılk Grgureviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vuk_Grgurevi%C3%A7)'i [Stephen V Báthory](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stephen_V_B%C3%A1thory) komutasında [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel) [Saksonlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saksonlar)'dan oluşan bir orduyla (1462'den beri Osmanlı hâkimiyetindeki) [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak)'a yönlendirdi. Boğdan Prensi [Ştefan](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._%C5%9Etefan)'ın da toparladığı birliklerle taarruza geçen karma ordu 16 Kasım 1476'da [Bükreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCkre%C5%9F)'e girerek Osmanlı'ya bağlı Eflak Prensi [Basarab Laiotă](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basarab_Laiot%C4%83) kaçmaya zorladı. 26 Kasım'da [Vlad Tepeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad) tahta çıktığını ilan etti. ![Ekmek Otlak Muharebesi (1479)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Keny%C3%A9rmez%C5%91i_csata.jpg) *Ekmek Otlak Muharebesi (1479) (Eduard Gurk, public-domain)* Bununla birlikte, Osmanlılar bu oldubittiyi de karşılıksız bırakmadı. Devrik Eflak Prensi Basarab Laiotă'nın eşlik ettiği [Mihaloğlu Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_Ali_Bey) komutasındaki Türk birliği, [Vlad Tepeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad)'in birliklerini [Snagov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Snagov)'da [imha etti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Snagov_Muharebesi) ve öldürülen Tepeş'in kellesi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderildi. Basarab Laiotă da yeniden Eflak tahtına oturtuldu (1477 başı). Bu şekilde Osmanlılar, Macarların 1475-1476 yıllarında [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi), [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan) ve [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak)'a yönelik teşebbüslerini boşa çıkarmayı başarmışlardı. Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s) 1477'de dikkatini yeniden savaş açtığı [Avusturya Arşidüklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) üzerine yöneltirken, Osmanlılar da 1477-1479 döneminde (1463'ten beri) [savaş halinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1463-1479_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) oldukları [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'ni kesin olarak mağlup etmeye ve [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Le%C5%9F_Birli%C4%9Fi) direnişini sonlandırmaya yoğunlaştılar. 1478'de [Akçahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ahisar_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281478%29), 1479'da da [İşkodra'nın fethiyle](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281478-1479%29) bu hedeflerine 1479'da ulaştılar. 25 Ocak 1479'da imzalanan [Osmanlı-Venedik Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Venedik_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281479%29)'nın ardından Osmanlılar dikkatlerini yeniden Macaristan'a yöneltme olanağı buldular. [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel)'i istila eden [Mihaloğlu Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_Ali_Bey) komutasındaki Eflak destekli Osmanlı akıncı birliği, 13 Ekim 1479'da [Pál Kinizsi](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%A1l_Kinizsi) komutasındaki [Kara Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ordu) ve [Stephen V Báthory](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stephen_V_B%C3%A1thory) komutasındaki Erdel ordusu tarafından büyük bir yenilgiye uğratıldı.[^18] 1480 yılında ise bizzat Kral Matyas Corvinus komutasındaki Macar ordusu Osmanlıların [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) topraklarına girerek [Saraybosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saraybosna)'yı tahrip etti. ## Karşılıklı barış arayışları ve ateşkes (1480-1483) ![1485 civarında Avrupa siyasî haritası (Eflak, Boğdan, Kırım, Ragusa ve Karadağ Osmanlılara bağlı devletlerdir)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Eur%C3%B3pa_M%C3%A1ty%C3%A1s_kir%C3%A1ly_uralkod%C3%A1s%C3%A1nak_v%C3%A9g%C3%A9n.png/1280px-Eur%C3%B3pa_M%C3%A1ty%C3%A1s_kir%C3%A1ly_uralkod%C3%A1s%C3%A1nak_v%C3%A9g%C3%A9n.png) *1485 civarında Avrupa siyasî haritası (Eflak, Boğdan, Kırım, Ragusa ve Karadağ Osmanlılara bağlı devletlerdir) (Petolaszlo, CC-BY-SA-4.0)* [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) arasında 1454 yılından beri süren savaş hali iki ülke arasındaki dört [tampon devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tampon_devlet)ten ikisinin (Bosna Krallığı ve Sırbistan Prensliği) Osmanlılarca ilhakı, birinin (Eflak Prensliği) Osmanlı tâbiyetine girmesi ve birinin (Boğdan Prensliği) ise Osmanlılarca etkisiz hale getirilmesiyle sonuçlanmış, taraflar uzun bir doğrudan sınır hattında karşı karşıya kalmışlardı. Buna karşılık; Balkanların bu iki kudretli devleti 1456'dan itibaren birbirleriyle ana ordularıyla karşı karşıya gelmekten kaçınmışlar, genellikle hasımlarının bölgede olmadıkları dönemlerde askerî harekâtlarını yürütmüşlerdi. 1478 yılında esasen gerek Osmanlı Sultanı [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) gerek Macar Kralı Matyas Corvinus güç dengesinin farkına varmış, barış müzakerelerine başlamışlardı. [Ekmek Otlak Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekmek_Otlak_Muharebesi)'nden sonra, 1480 yılında [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) Bosna Sancakbeyi [Davut Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davut_Pa%C5%9Fa) aracılığıyla Macar Kralına mektup göndererek Macaristan'la barışın yanı sıra, [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına saldırmak için Macar topraklarından *serbest geçiş hakkı* talep etti. Macar Kralı ikinci talebi reddetse de, barış müzakereleri sürdü[^19] Mektuplaşmalar sürerken, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) 3 Mayıs 1481 tarihinde öldü ve tahta çıkan [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) ile kardeşi [Cem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cem_Sultan) arasında, Cem'in 29 Temmuz 1482'de [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos)'a sığınmasına kadar şiddetli bir [iç savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_sava%C5%9F) başladı. Bu iç savaştan galip çıkan [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) 1483 yılında [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)-[Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) yönündeki ilk seferine çıkıp [Hersek Düklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek_D%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nün topraklarını [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne ilhak ederken, ahşap ve topraktan sedde sahip Hram ve Koyluca hisarlarını 2 ay süren bir inşaatla taştan kalelere dönüştürdüğü gibi, Hram kalesi [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da inşa edilen ilk topçu takviyeli kale oldu[^20] 1482-1483 yıllarından Macar tarafında [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) nezdinden barış arayan Macar elçileri Erdel hakimi [Stephen V Bathory](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stephen_V_Bathory) ve Sırp despotu [Vılk Grgureviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/V%C4%B1lk_Grgurevi%C3%A7) (Bosna'nın kuzeyindeki Macar kalelerinin komutanı) oldu. 1483 sonbaharında ateşkes anlaşması nihayet imzalandı ve taraflar arasında 1454'ten beri süren savaş hali sona erdi ([Ahidnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahidn%C3%A2me)'nin Osmanlıca nüshasında yazan "*Matyaş kıral ile bizim aramızdaki musalaha ve dostluk*" ifadesi[^21]) ## Savaş sonrası - [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29) arasında 1483 yılında başlayan ateşkes/barış hali 1492-1495 arası müstesna, 1521'e dek yaklaşık 40 yıl devam etti. 1488 yılında yenilenen ateşkes Macar Kralı [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s)'un 1490'da ölümüyle fiilen sona erse de, 1495 yılında yeniden akdedilen ateşkes/barış haline dair anlaşmalar 1498, 1503, 1509, 1510, 1514, 1516 ve 1519 yıllarında uzatıldı.[^22] - [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in 1454-1464 arasındaki seri seferleriyle bölgenin kaderi bir anlamda dört yüzyıllığına belli oldu. Nitekim, [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek), [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan) ve ([Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ile [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan)'ın 1859'da birleşmesiyle oluşan) [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya) 1878'e kadar [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne bağlı kaldı. - Osmanlılar, [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'nın güneyindeki egemenliklerini kesin olarak kurmalarına rağmen, Tuna'nın kuzeyindeki asıl Macar topraklarını 1521'e dek hedef almadılar. Bununla birlikte, Osmanlıların gerek batıda [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'le (1499-1503), kuzeyde [Lehistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) (1497-1500) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) (1474-79 ve 1484-86) ve doğuda [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) (1511-16) ve güneyde [Kölemenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'le (1485-91 ve 1516-17) savaşları devam etti. - Macarlar da eşzamanlı olarak 1488'e dek [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ile savaşlarına (1477-88) yoğunlaştı. Ardından ise, Kral [Matyas Corvinus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunyadi_M%C3%A1ty%C3%A1s)'un 1490'da ölümüyle gerileme dönemine girdi. Önce prensler ve bağlıların yetkilerini merkezî otorite aleyhine genişletmeleri, ardından çok yüksek maliyeti nedeniyle [Kara Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ordu)'nun feshi ve çıkan köylü isyanları 1490-1520 arasında Macar Krallığını giderek zayıflattı. ## Ayrıca bakınız - [1444-1449 Osmanlı-Macar Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1444-1449_Osmanl%C4%B1-Macar_Sava%C5%9F%C4%B1) - [1492-1495 Osmanlı-Macar Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1492-1495_Osmanl%C4%B1-Macar_Sava%C5%9F%C4%B1) - [1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1463-1479_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) ## Dış bağlantılar - ["İktisat Tarihinde 'Bosna'da Toprak Meselesi'", Aslıhan Nakiboğlu, Bengü Doğangün Yasa ve Ayberk Nuri Berkman, Politik Ekonomik Kuram (2017), c.1, sayı: 2, s. 54-55](https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/388952) - ["Mehmed the Conqueror (1432-1481) and His Time", Halil İnalcık, Speculum, Vol. 35, No. 3 (Temmuz, 1960), s. 408-427](https://www.jstor.org/stable/2849734) [^1]: "The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century", John V. A. Fine, University of Michigan Press (1987), s. 568-569. [^2]: "The Siege of Belgrade by Muhammad II, July 1-23, 1456", R. Nisbet Bain, The English Historical Review Vol. 7, No. 26 (Apr., 1892), pp. 235-252, Oxford University Press. [^3]: "A History of the Crusades", Kenneth Meyer Settons c.6, University of Wisconsin Press (1969), s. 324-325. [^4]: "An Historical Geography of the Ottoman Empire", Donald Edgar Pitcher, Brill (1972), s. 90. [^5]: "Osmanlı Tarihi-1", İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu - Türk Tarih Kurumu Yayınları (1988) [^6]: "Slovak History: Chronology & Lexicon", Bartl, Július; Čičaj, Viliam; Kohútova, Mária; Letz, Róbert; Segeš, Vladimír; Škvarna, Dušan, Bolchazy-Carducci Publishers (2002), Slovenské Pedegogické Nakladatel'stvo. ISBN 0-86516-444-4 [^7]: "The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century", Kenneth M. Setton, DIANE Publishing (1978), ISBN 0-87169-127-2 [^8]: "Jajcza (bánság, vár és város) története 1450–1527 [Yayçe (Banlık, kale ve şehir) tarihi 1450–1527] (Macarca)", Budapeşte (1915), yeni baskı: ISBN 978-2-253-05575-4. s. 101-107 [^9]: "The Sultan of Vezirs: The Life and Times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angeloviů (1453-1474)", Theoharis Stavrides, Brill (2021), s. 157-159. [^10]: "History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Empire of the Gazis - The Rise and Decline of the Ottoman Empire, 1280–1808", Stanford Jay Shaw, Ezel Kural, Cambridge University Press (1976), ISBN 978-0-521-29163-7 [^11]: "Croatia Through History", Branka Magaš, SAQI (2007), ISBN 978-0-86356-775-9 [^12]: İslam Ansiklopedisi, "II. Mehmed" maddesi, Tük Diyanet Vakfı, Ankara (2003), c. 28, s. 399. [^13]: "The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526", Pál Engel, I.B. Tauris Publishers (2001), ISBN 1-86064-061-3 [^14]: "Anti-Turkish Correspondence between Matthias Corvinus and Pope Sixtus IV: A Contribution to the History of Propaganda in the International Relations in the Late Middle Ages", Piotr Tafilowski, Rocznik Orientalistyczny (2013), T. LXVI, z. 2, s. 18-20 [^15]: "Matthias Rex", András Kubinyi, Balassi Kiadó(2008), ISBN 978-963-506-767-1 [^16]: "From Nicopolis to Mohács: A History of Ottoman-Hungarian Warfare, 1389-1526, Tamás Pálosfalvi, Brill (2018), s. 242 [^17]: "From Nicopolis to Mohács: A History of Ottoman-Hungarian Warfare, 1389-1526, Tamás Pálosfalvi, Brill (2018), s. 253 [^18]: Battle of Breadfield (1479), 'Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia, Vol. 1, ed. Alexander Mikaberidze, (ABC-CLIO, 2011), 215. [^19]: "The Process of Bordering at the Late Fifteenth-Century Hungarian-Ottoman Frontier", Davor Salihoviç, Cambridge University (2019), History in Flux, s. 1014-105. [^20]: "XV. Yüzyılın ikinci yarısında Balkanlarda Osmanlı serhad organizasyonunun oluşumu: Kaleler ağı, askeri personel, finansman ve mali külfet", Göksel Baş, Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi Yıl: 2018-1 Sayı: 33, s. 158. [^21]: "Ottoman Law of War and Peace: The Ottoman Empire and Its Tribute-Payers", Viorel Panaite, Brill, Boston (2019), s. 178. [^22]: "The Last Muslim Conquest: The Ottoman Empire and Its Wars in Europe", Gábor Ágoston, Princeton University Press (2021), s. 144.