# 1. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Kolordu_(Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: 1. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu), https://tr.wikipedia.org/wiki/1._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Birim adı:** 1. Kolordu
- **Tarih:** 1911 – 1918
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Sınıfı:** Piyade
- **Tipi:** Kolordu
- **Garnizon:** Harbiye, İstanbul
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Çanakkale Cephesi
- **Ünlü komutanları:** Mirliva Pertev Paşa

**1. Kolordu**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı bir kolordudur. 1911 yılında Osmanlı askeri reformlarında kurulmuştur.

## Düzen

### 1911 Savaş Düzeni

Osmanlı Ordusu'na bağlı olarak 1911 yılında Harbiye, Şişli merkezli olarak kuruldu. Kolordu seviyesine çıkarılması için yeniden yapılandı. Kolordu, 1911 [Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda aşağıdaki gibi yapılandırıldı:[^1]

- **1. Kolordu**, Harbiye, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ([Ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) [Zeki Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeki_Kola%C3%A7))
- [1. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), Harbiye, İstanbul
- 1. Piyade Alayı, Harbiye, İstanbul
- 2. Piyade Alayı, [Bakırköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1rk%C3%B6y), İstanbul
- 3. Piyade Alayı, [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)
- 1. Tüfek Taburu, [Taksim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1), İstanbul
- 1. Topçu Alayı, Taksim, İstanbul
- 1. Tümen Grubu, Harbiye, İstanbul
- [2. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [Selimiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selimiye_Barracks), İstanbul (Mirliva Prens Aziz Paşa)
- 4. Piyade Alayı, İşkodra
- 5. Piyade Alayı, Selimiye, İstanbul
- 6. Piyade Alayı, Selimiye, İstanbul
- 2. Tüfek Taburu, Selimiye, İstanbul
- 2. Topçu Alayı, Selimiye, İstanbul
- 2. Tümen Grubu, Selimiye, İstanbul
- [3. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [Pangaltı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pangalt%C4%B1), İstanbul (Mirliva Osman Paşa)
- 7. Piyade Alayı, [Taşkışla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fk%C4%B1%C5%9Fla), İstanbul
- 8. Piyade Alayı, Taşkışla, İstanbul
- 9. Piyade Alayı, [Kâğıthane](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C4%9F%C4%B1thane), İstanbul
- 3. Piyade Alayı, [Tophane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane), İstanbul
- 3. Topçu Alayı, Rami Kışlası, İstanbul
- 3. Tümen Grubu, Taşkışla, İstanbul
- 1. Kolordu birimleri
- 1. Tüfek Alayı, [Yıldız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z), İstanbul
- 1. Süvari Tugayı, [Davutpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davutpa%C5%9Fa), İstanbul
- 1. Süvari Alayı, Yıldız, İstanbul
- 2. Süvari Alayı, Davutpaşa, İstanbul
- 2. Süvari Tugayı, Davutpaşa, İstanbul
- 3. Süvari Alayı, Davutpaşa, İstanbul
- 4. Süvari Alayı, Selimiye, İstanbul
- 1. Atlı Topçu Taburu, Davutpaşa, İstanbul
- 1. Dağ Topçu Taburu, Münzevî Kışlası, İstanbul
- 1. Alan Obüs Taburu, [Gümüşsuyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BC%C5%9Fsuyu), İstanbul
- 1. İstihkam Taburu, İplikhane, İstanbul
- 1. Telgraf Taburu, Ertuğrul Kışlası, İstanbul
- 1. Sıhhiye Taburu, [Ahırkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1rkap%C4%B1), İstanbul
- 1. Demiryolu Taburu, Ahırkapı, İstanbul
- 2. Demiryolu Taburu, Ahırkapı, İstanbul
- [Harp Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu), Harbiye, İstanbul
- Süvari Bölüğü, Harbiye, İstanbul
- Piyade Bölüğü, Harbiye, İstanbul
- Geçici Bölük x 2, Harbiye, İstanbul
- Makineli tüfek Bölüğü, Harbiye, İstanbul
- [İstanbul Boğazı Müstahkem Mevkii Komutanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1_M%C3%BCstahkem_Mevkii_Komutanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1), İstanbul
- 1. Ağır Topçu Alayı, İstanbul Boğazı, İstanbul
- 2. Ağır Topçu Alayı, İstanbul Boğazı, İstanbul
- Hafif Arama Müfrezesi, İstanbul Boğazı, İstanbul
- Torpido Müfrezesi, İstanbul Boğazı, İstanbul
- Mayın Müfrezesi, İstanbul Boğazı, İstanbul
- Telsiz Telgraf Müfrezesi, İstanbul Boğazı, İstanbul

## Balkan Savaşları

### 17 Ekim 1912 Savaş Düzeni

17 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^2]

- 1. Kolordu (Trakya, [Doğu Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1%29) komutası altında)
- [2. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [3. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- 1. Geçici Tümen

### 29 Ekim 1912 Savaş Düzeni

29 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^3]

- 1. Kolordu (Trakya, [I. Doğu Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Do%C4%9Fu_Ordusu_%28Osmanl%C4%B1%29) komutası altında)
- [2. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [3. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- 1. Geçici Tümen, Uşak Redif Tümeni

### 17 Kasım 1912 Savaş Düzeni

17 Kasım 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^4]

- 1. Kolordu (Trakya, [Çatalca Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalca_Ordusu) komutası altında)
- [2. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [3. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- Güney Kanadı Müfrezesi
- I. Geçici Yedek Kolordu
- [29. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/29._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- Ereğli Redif Tümeni, Kayseri Redif Tümeni

### 25 Mart 1913 Savaş Düzeni

25 Mart 1913 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^5]

- **1. Kolordu** (Trakya, [Çatalca Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalca_Ordusu) komutası altında)
- [2. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)
- Fatih Redif Tümeni
- 1. Geçici Yedek Kolordu
- [29. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/29._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29),
- Ereğli Redif Tümeni, Kayseri Redif Tümeni

### Temmuz 1913 Savaş Düzeni

- 1. Kolordu (Trakya)
- [2. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [28. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/28._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), Fatih Piyade Tümeni

## I. Dünya Savaşı

### Ağustos 1914, Kasım 1914 Savaş Düzeni

Ağustos 1914, Kasım 1914'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^6]

- 1. Kolordu (Trakya)
- [1. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [2. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [3. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Nisan Sonu 1915 Savaş Düzeni

Nisan Sonu 1915'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^7]

- 1. Kolordu (Trakya)
- 1. Tümen, 2. Tümen

### Yaz Sonu 1915, Ocak 1916 Savaş Düzeni

Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^8]

- 1. Kolordu (Gelibolu)
- 2. Tümen, 3. Tümen

### Ağustos 1916 Savaş Düzeni

Ağustos 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^9]

- 1. Kolordu (Gelibolu)
- [14. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29), [16. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Aralık 1916 Savaş Düzeni

Aralık 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^10]

- 1. Kolordu (Trakya)
- 14. Tümen, 16. Tümen

### Ağustos 1917, Ocak 1918, Haziran 1918, Eylül 1918 Savaş Düzeni

Ağustos 1917, Ocak 1918, Haziran 1918, Eylül 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^11]

- 1. Kolordu (Trakya)
- 42. Tümen

## Mondros Sonrası

### Kasım 1918 Savaş Düzeni

Kasım 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^12]

- 1. Kolordu (Trakya)
- [55. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/55._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)

### Ocak 1919 Savaş Düzeni

Ocak 1919'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:[^13][^14]

- 1. Kolordu (Trakya, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne))
- [49. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/49._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) ([Kırklareli](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rklareli))
- 153. Piyade Alayı, 154. Piyade Alayı, 155. Piyade Alayı, 185. Piyade Alayı
- [60. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/60._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) ([Malkara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malkara))
- 186. Piyade Alayı, 187. Piyade Alayı

## Savaşları

### Balkan Savaşları

1. Kolordu, [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda, bazı alaylarını destek için göndermiştir. Fakat topyekûn savaşını, [Gelibolu Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda vermiştir. [Mondros Ateşkes Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'nda, padişahı ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'u koruma gerekçesiyle lağvedilmemiştir.

- **17 Ekim 1912:** 1. Kolordu, muharebeye tüm tümenlerini dahil etmiştir. Osmanlı karşıtı Balkan orduları, [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya)'ya gelmiş ve bölgeden sorumlu 1. Kolordu da seferber olmuştu.[^15]
- **29 Ekim 1912:** 1. Kolordu, muharebede [Balkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar) ordularını durdurmak için 2. ve 3. tümenini göndermişti.[^16]
- **17 Kasım 1912:** 1. Kolordu, muharebeye 2. ve 3. tümenlerini dahil etmişti.[^17]
- **25 Mart 1913:** 1. Kolordu, diğerlerinde olduğu gibi bu muharebeye de 2. ve 3. tümenlerini dahil etmiştir.[^18]
- **Temmuz 1913 muharebeleri:** 1. Kolordu, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'yi geri alıp, Balkan ordularını püskürtmek için 2. tümeni ile bazı artçı birliklerini dahil etmiştir.

### I. Dünya Savaşı

1. Kolordu, [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında, başkent [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'u korumak için önlemler almıştır.[^19] [Çanakkale Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)'na 1915 Yaz aylarında katılmıştır. Bu savaşta başarılı olmuştur. Ocak 1916'dan sonra tekrar [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya)'da tedbir çalışmalarına devam edilmiştir.[^20]

### Mondros Ateşkes Antlaşması

[Mondros Ateşkes Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'ndan sonra 1. Kolordu, padişahın ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un güvenliği için [İtilaf](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) güçlerince dağıtılmamıştır.[^21] Fakat küçültülmüştür, sadece 2. tümeniyle beraber birkaç alay kalmıştır. [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra, 1. Osmanlı Kolordusuna ait bazı kışlalar, [1. Türk Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Ordu_%28T%C3%BCrkiye%29) için kullanılmaya devam etmiştir.

[^1]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, pp. 371–372.
[^2]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 83.
[^3]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 103.
[^4]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 128.
[^5]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 287.
[^6]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 38, 43.
[^7]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 86.
[^8]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 109, 126.
[^9]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 134.
[^10]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 154.
[^11]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 170, 181, 188, 197.
[^12]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 202.
[^13]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 209.
[^14]: Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, ISBN 975-16-1372-8, p. 326.
[^15]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, pp. 371–372.
[^16]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 83.
[^17]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 128.
[^18]: Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 287.
[^19]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 38, 43.
[^20]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 154.
[^21]: Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 202.