# Şirinyer-Buca demiryolu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirinyer-Buca_demiryolu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şirinyer-Buca demiryolu, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eirinyer-Buca_demiryolu (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Buca_demiryolu.jpg/1280px-Buca_demiryolu.jpg)
* (Btian P. Dorsam, CC-BY-SA-4.0)*

- **Sistem:** TCDD
- **Durum:** Kapatıldı
- **Bölge:** 3. Bölge
- **Başlangıç:** Şirinyer Tren İstasyonu
- **Bitiş:** Buca Tren İstasyonu
- **İstasyonlar:** 3
- **Açılış:** 27 Temmuz 1860
- **Kapanış:** 2006
- **Sahibi:** Buca Şube Demiryolu (1860 – 1902); Ottoman Railway Company (1902 – 1935); TCDD (1935 – 2006)
- **İşletmeci:** Buca Şube Demiryolu (1860 – 1902); Ottoman Railway Company (1902 – 1935); TCDD (1935 – 2006)
- **Hat uzunluğu:** ~
- **Açıklık:** Standart (1435 mm)

**Şirinyer – Buca demiryolu**, [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_%28il%29)'de bulunan ve 1860 – 2006 yılları arasında hizmet veren yaklaşık uzunluğundaki eski şube [demiryolu hattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demiryolu_hatt%C4%B1)dır. 1860'da [Ottoman Railway Company / Osmanlı Demiryolu Şirketi (ORC)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ottoman_Railway_Company) tarafından inşa edilen hat, 1935'te [TCDD](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Cumhuriyeti_Devlet_Demiryollar%C4%B1)'nin denetimine girmiş, 2006'da [Şirinyer Tüneli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirinyer_T%C3%BCneli)'nin inşası sırasında kapatılmıştır.[^1]

## Tarihçe

[Osmanlı hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti), İngiliz sermayeli [Ottoman Railway Company / Osmanlı Demiryolu Şirketi (ORC)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ottoman_Railway_Company)'ne 22 Eylül 1856'da [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alsancak_Gar%C4%B1)'den [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_Gar%C4%B1)'a demiryolu inşa edilmesi için imtiyaz vermiştir. Aynı yıl inşasına başlanan demiryolu hattı 30 Ekim 1858'de [Gaziemir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziemir_Tren_%C4%B0stasyonu)'e ulaşarak kısmen hizmete girmiş ve [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'deki **ilk demiryolu hattı** olmuştur. ORC Şirketi'nin yaşadığı mali sıkıntılar sebebiyle demiryolu hattının kalan kısımlarının inşası kısmen yavaşlamış olsa da hat 24 Aralık 1860'ta [Torbalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torbal%C4%B1_Tren_%C4%B0stasyonu)'ya, 15 Kasım 1862'de [Selçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uk_Tren_%C4%B0stasyonu)'a ve 1 Temmuz 1866'da ise [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_Gar%C4%B1)'a ulaşarak tamamen hizmete girmiştir.[^2][^3]

ORC Şirketi ana hat imtiyazı haricinde aldığı küçük çaplı imtiyazlarla daha kısa şube hatları da inşa etmiştir. Bu kapsamda 30 Ekim 1858'de [Gaziemir – Seydiköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziemir-Seydik%C3%B6y_demiryolu), 27 Temmuz 1860'ta **Şirinyer – Buca**, 1883 ve 1884'te [Torbalı – Çatal – Ödemiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torbal%C4%B1-%C3%96demi%C5%9F_demiryolu) ve [Çatal – Tire](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atal-Tire_demiryolu), 13 Ekim 1889'da [Goncalı – Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Goncal%C4%B1-Denizli_demiryolu), 29 Aralık 1889'da [Sütlaç – Çivril](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCtla%C3%A7-%C3%87ivril_demiryolu) ve 1 Aralık 1890'da ise [Ortaklar – Söke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortaklar-S%C3%B6ke_demiryolu) şube demiryolu hatları hizmete girmiştir.[^4]

Demiryolu hattı, [Buca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca)'da yaşayan ve [Alsancak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alsancak%2C_Konak)'ta işletmeleri bulunan varlıklı [Levanten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levantenler) işletme sahiplerinin her gün şehre daha kolay gidip gelmesini sağlamak amacıyla inşa edilmiştir. ORC Şirketi temsilcisi Edmond Purse ile yapılan antlaşma ile bu hattı işletmek amacıyla 7 Şubat 1866'da [Buca Şube Demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca_%C5%9Eube_Demiryolu) iştirak şirketi kurulmuştur. Antlaşmaya göre ORC Şirketi'nin istediği zaman bu iştiraki devralma hakkı bulunmaktaydı ve şube hatttının ücretleri şirketin ana hattında olduğu gibi olacaktı. ORC Şirketi ayrıca Buca'ya gidip gelen yolcular için [Alsancak (Punta) Garı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alsancak_Gar%C4%B1)'na bitişik yeni bir istasyon binası inşa etmiştir. 1870'te hizmete giren ve **Buca İstasyon Binası** olarak bilinen bu bina, İzmir'deki ilk saat kulesini de üzerinde barındırmaktaydı. Hat, 1872'de Alsancak'tan Buca'ya günlük iki tren seferiyle hizmet girmiştir. Hattın hizmete girmesiyle birlikte 19. yüzyılın ortalarına kadar sakin bir köy olan Buca'nın büyümesi de büyük ölçüde artmış, özellikle [Levantenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levantenler) olmak üzere gittikçe daha fazla sayıda kişi bölgeye taşınmıştır. [Buca Tren İstasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca_Tren_%C4%B0stasyonu)'nun yakınında [Saint Jean Baptiste](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saint_Jean_Baptiste_Kilisesi) ve [Saint Saints](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saint_Saints_Kilisesi) adlı iki [kilise](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilise) açılmıştır. Giderek popüler hale gelen hat üzerinde 19. yüzyılın sonlarında Buca ve Alsancak arasında toplam 11 tren seferi yapılmaktaydı. Yolculuğun toplam süresi Buca'ya giden trenler için 40-45 dakika ve Alsancak'a giden trenler için 25-30 dakika idi.[^5]

[Buca Şube Demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca_%C5%9Eube_Demiryolu) Şirketi, 1902'de ORC Şirketi tarafından tamamen satın alınmış ve 1902 – 1935 yılları arasında ORC Şirketi tarafından işletilmiştir. 1923'te [Türkiye Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin kurulmasından sonra alınan **demiryollarının millileştirilmesi** kararı kapsamında [ORC Şirketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ottoman_Railway_Company) 1 Haziran 1935'te [TCDD](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Cumhuriyeti_Devlet_Demiryollar%C4%B1) tarafından satın alınarak feshedilmiş ve şirkete ait tüm demiryolu hatları TCDD'nin denetimine girmiştir.[^6] 1935 – 2006 yılları arasında [TCDD](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Cumhuriyeti_Devlet_Demiryollar%C4%B1) tarafından işletilen hat, 2006'da [Şirinyer Tüneli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirinyer_T%C3%BCneli)'nin inşası sırasında [İzmir-Alsancak – Eğirdir demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir-E%C4%9Firdir_demiryolu) ile bağlantısı koptuğu için kapatılmıştır.[^7] Hattın güzergâhında [İzmir Büyükşehir Belediyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_B%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir_Belediyesi) tarafından [Buca Tramvayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca_Tramvay%C4%B1)'nın inşa edilmesi planlanmışsa da projenin iptal edilmesiyle birlikte hat günümüzde atıl durumdadır ve hattın nasıl değerlendirileceği konusu hâlâ belirsizliğini sürdürmektedir.

## Dış bağlantılar

- [TCDD resmî sitesi](https://www.tcdd.gov.tr/)

[^1]: Berent, Orhan. Alsancak, Buca, Şirinyer. 22 Haziran 2006. <http://web.deu.edu.tr/berent/tren/geziler/trgz_220606.html>
[^2]: ORC History. <http://www.trainsofturkey.com/pmwiki.php/History/ORC>
[^3]: Demiryolu Medeniyeti. <https://static.tcdd.gov.tr/webfiles/userfiles/files/basin/medeniyet.pdf>
[^4]: ORC History. <http://www.trainsofturkey.com/pmwiki.php/History/ORC>
[^5]: İzmir Demiryolları. 2002, s. 93-97.
[^6]: A Short History of Turkish Railways. <http://www.trainsofturkey.com/pmwiki.php/History>
[^7]: Berent, Orhan. Alsancak, Buca, Şirinyer. 22 Haziran 2006. <http://web.deu.edu.tr/berent/tren/geziler/trgz_220606.html>
