Şikâyetnâme

Şikâyetnãme (Osmanlıca: شکايت نامه) Fuzûlî'nin en önemli eserlerinden biridir. Osmanlı sarayının hizmetine girerek padişaha kasideler sunması fakat hak ettiğini alamaması üzerine 16. yüzyılda yazmış olduğu eserdir.

Fuzûlî, Padişah tarafından beğenilen kasideler karşılığında 9 akçelik maaşla ödüllendirilmiştir. Ancak maaşını alamayınca, bürokrasiyi, rüşvetçiliği ve yozlaşmayı yeren kâfiyeli nesir tarzında Şikâyetnâmeyi yazmıştır.^{[1]Kacar, Mucahit. Fuzûlî Şikâyet-nâme'sinde kimi eleştirdi?.}

Eserin en bilindik cümlesi şöyledir:

“سلام وردم رشوت دگلدر ديو آلمادىلر (Selâm verdim rüşvet değildir deyü almadılar)”

Metin

Selam virdüm, rüşvet degüldür diyü almadılar. Hükm gösterdüm, fâidesüzdür diyü mültefit olmadılar. Egerçi zahirde suret-i itaat gösterdiler amma zebân-ı hâl ile cemî'i su'alime cevab virdiler.

Didüm: — Yâ eyyühe'lashâb bu ne fi'l-i hatâ ve ne çîn-i ebrûdur.

Didiler: — Muttasıl bizüm adetimüz budur.

Didüm: — Benüm ri'âyetümi vâcib görmişler ve bana berât-ı tekâ'üd virmişler ki evkâfdan hemişe behr-mend olam ve padişaha ferâgatla du'a kılam.

Didiler: — Ey miskin senün mezâlimine girmişler ve sermaye-i tereddüd virmişler ki müdâm fa'idesiz cidâl edesin ve nâ-mübârek yüzleri görüp nâmülâyim sözler işidesin.

Didüm: — Berâtımun mazmunı ne içün suret bulmaz.

Didiler: — Zevâ'iddür husûli mümkin olmaz.

Didüm: — Böyle evkaf zevayidsiz olur mı?

Didiler: — Zarûrîyât-ı asitâneden kalursa bizden kalur mı?

Didüm: — Vakf malın ziyade tasarruf itmek vebaldür.

Didiler: — Akçemiz ile satın almışuz bize helaldür.

Didüm: — Hisâb alsalar bu sülûkunuzun fesâdı bulunur.

Didiler: — Bu hisâb kıyametde alınur.

Didüm: — Dünyâda dahî hisâb olur haberin işitmişsinüz.

Didiler: — Andan dahi bâkimüz yokdur, kâtipleri razı itmişüz.

Gördüm ki sualime cevâbdan gayrı nesne virmezler ve bu berâtile hâcetüm revâ kılmağın görmezler, nâ-çâr terk-i mücadele kıldum ve me'yûs u mahrum gûşe-i ‘uzletimde çekildüm.