# Şibe Kurganları

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eibe_Kurganlar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şibe Kurganları, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eibe_Kurganlar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Şibe** **Kurganları** ([İngilice](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce): Shibe; [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Шибе), [Ursul Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ursul_Nehri)'nin sol kıyısında, [Taldi Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taldi_Nehri)'nin birleştiği yerin 1–2 km üzerinde bulunan[^1] [göçebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6%C3%A7ebelik) [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)[^2] kurganıdır (MÖ II, MS I. yüzyıllar).[^3] 124 kurgandan oluşan alan, dört büyük gruba ayrılıyordu.[^4] Kurganlardan; Kürk kıyafetler, deri-altın-ahşap plakalar, boncuklar, demir bıçak, Çin kupası, deri çanta, kil kap, sürahi, tahta kürekler ve ahşap kazıklar çıkmıştır.[^5]

## Keşifler

Şibe'deki ilk kurgan, 1927 yılında Rudenko ve Griaznov tarafından bulunmuştur. Kazısı 47 gün süren kurganın boyutu 130 m. çapında ve 6 m. yüksekliğindeydi.[^6] Kurgan tipleri [Pazırık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paz%C4%B1r%C4%B1k_Kurgan%C4%B1) höyüklerine benzetildi. Cesetler genel olarak kas dokusu çıkarılmış biçimde mumyalanmış ve yerine bitki kökleri doldurulmuştur.[^7]

## Genetik

Şibe II (eng. Shibe II) Kurgan 11'e ait ALT087 olarak adlandırılan örnek; paternal haplogrup [J2a2a](https://www.yfull.com/mtree/J2a2a/), maternal haplogrup ise [F1b1b](https://www.dnagenics.com/haplogroups/mtdna/F1B1B?srsltid=AfmBOooFCgaPH5ENP-_aK3cNX8sFxb0zvTwclON9PdK6nF57uACkevPJ)'e ait olduğu bulundu.[^8] Şibe II Kurgan 4 (ALT084) ve Kurgan 12 (ALT088) kadın bireylerinin maternal haplogrubunun ise [F1b1b](https://www.dnagenics.com/haplogroups/mtdna/F1B1B?srsltid=AfmBOooFCgaPH5ENP-_aK3cNX8sFxb0zvTwclON9PdK6nF57uACkevPJ) olduğu bulunmuştur.[^9]

## Ayrıca bakınız

- [Kuray Kurganları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuray_Kurganlar%C4%B1)
- [Kudırge Kurganı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C4%B1rge_Kurgan%C4%B1)

[^1]: Ochir-Goryaeva, Maria. The Peculiarities of the Geographical Distribution of the Pazyryk Kurgans. 15 Aralık 2017, s. 329-354. <https://brill.com/view/journals/acss/23/2/article-p329_329.xml>
[^2]: Раскопка княжеской могилы на Алтае.
[^3]: Gryaznov, Mikhail P.. South Siberia. Cresset P., 1969, s. 134. <https://books.google.com.tr/books/about/South_Siberia.html?id=qBSBAAAAMAAJ&redir_esc=y>
[^4]: Ochir-Goryaeva, Maria. The Peculiarities of the Geographical Distribution of the Pazyryk Kurgans. 15 Aralık 2017, s. 329-354. <https://brill.com/view/journals/acss/23/2/article-p329_329.xml>
[^5]: Курган Шибе: Предметы материальной культуры из погребальной камеры.
[^6]: Dr Glyn Daniel. The Scythians Tamara Talbot Rice. 1957, s. 110. <http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.77557>
[^7]: Jettmar, Karl. Art of the Steppes. New York, Greystone Press, 1967, s. 138. <http://archive.org/details/artofsteppes00karl>
[^8]: Özdemir, Yusuf Can. Ancient human genomes from the Altai region reveal population continuity and shifts in the 4th-12th centuries. 1 Ocak 2026. <https://www.biorxiv.org/content/10.64898/2026.03.24.713889v1>
[^9]: Özdemir, Yusuf Can. Ancient human genomes from the Altai region reveal population continuity and shifts in the 4th-12th centuries. 1 Ocak 2026. <https://www.biorxiv.org/content/10.64898/2026.03.24.713889v1>