# Şeytan İbrahim Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeytan_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şeytan İbrahim Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eeytan_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Şeytan İbrahim Paşa** ya da **Melek İbrahim Paşa** (ö. 3 Aralık 1685), Osmanlı devlet adamıdır. [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29), [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29), [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_%28eyalet%29), [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29), [Diyarbekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) valiliği yaptı. 1683-1685 yıllarında Osmanlı egemenliğindeki [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin) ([Budapeşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budape%C5%9Fte)) kentini savunan birliklerin kumandanıydı.[^1]

## Hayatı

İbrahim Paşa 1595 civarında [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas) [Divriği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divri%C4%9Fi)'de doğdu.[^2][^3] Babası [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) defterdarı Ömer Ağa olduğu gibi kendisi de Maliyeci olarak yetişti. 1656 yılında Osmanlı sarayında Baş Defterdar görevine yükseldi ve vezir rütbesini kazandı. 1663 yılında padişah [IV. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın kızı Rukiye Sultan'la evlenerek Osmanlı hanedanıyla akraba oldu.

İbrahim Paşa'nın üstlendiği ilk önemli görev 1677 yılında Özi Beylerbeyi iken [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Merzifonlu Kara Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merzifonlu_Kara_Mustafa_Pa%C5%9Fa) tarafından [Kırım Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_hanlar%C4%B1_listesi) [I. Selim Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim_Giray) ile birlikte [Çehrin Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ehrin)'ni [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'dan geri almak idi. Çehrin Kalesi [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna)'nın en stratejik kalesiydi. O zamana kadar Ukraynalı Kazaklar [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) egemenliği altında bulunuyorlardı. Kazak [hetman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hetman)ı [Petro Doroşenko](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petro_Doro%C5%9Fenko)'nun [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)ın tarafını tutarak Çehrin Kalesini onlara teslim etmiş olması Osmanlılarla Rusların arasındaki dengeyi Rusların lehine bozdu. Ancak İbrahim Paşa'yla Selim Giray'ın kuşatmalarının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine her ikisi de görevlerinden alındı. Sadrazam tarafından kendisine Şeytan lakabı verilen İbrahim Paşa 1677-1683 yılları arasında [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora), [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) ve [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) valiliklerinde bulundu.

[II. Viyana Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)nın yapıldığı 1683 yılında Şeytan İbrahim Paşa'nın tekrar [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) tarafından stratejik bir görev olan Budin Beylerbeyliğine getirildiğini görüyoruz. Kırım hanı [Murat Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murat_Giray) ile Şeytan İbrahim Paşa [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)'ın [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'yı kuşatma fikrine karşı çıkanlar arasındaydı. Kuşatmanın başarısızlığa uğramasından sonra Merzifonlu Kara Mustafa Paşa idam edildi. Fakat Şeytan İbrahim Paşa [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)lara karşı Avrupa güçleri tarafından kurulan [Kutsal İttifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_%C4%B0ttifak)'ın Budin şehrine yönelik baskılarına karşı koymakla görevlendirildi. 2 Kasım 1684 tarihinde Avusturya kuvvetlerini Budin'den başarıyla geri püskürtmesi üzerine padişah tarafından bir Hattı Humâyun'la tebrik edilen Şeytan İbrahim Paşa'nın lakabı Melek İbrahim Paşa'ya çevrildi.[^4] Macaristan Serdarı olarak tayin edilen Melek İbrahim Paşa 16 Ağustos 1685 tarihinde [Estergon Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Estergon_Kalesi) önünde [Lorraine Dükü V. Charles](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Charles_%28Lorraine_d%C3%BCk%C3%BC%29)'a yenildi.

Sadrazam [Kara İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa), padişah [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed)'i Melek İbrahim Paşa'nın ihanet ettiğine ikna ederek çıkarttığı bir fermanla 3 Aralık 1685 tarihinde başının kesilerek idam edilmesini sağladı. İbrahim Paşa'nın naaşı İşkodra kalesinde bırakıldı, kesik başı [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye gönderildi ve birkaç gün sonra [Saruca Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1ca_Pa%C5%9Fa_Camii) avlusunda [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Merzifonlu Kara Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merzifonlu_Kara_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın yanında gömüldü.[^5] Mezarında aşağıdaki ifade bulunmaktadır:

\<i\>El Fatiha Vali-i Budinken İbrahim Paşa kalenin Virmedi bir taşın itti düşmanı cengile mat Dediler ana melek reşketti cengi felek Bulmadı desti kazadan akıbet bir dem necat Hak tealâ rahmetin efzun edip mağfur ide Kıldı bin doksanyedi salinde ol gazi vefat etti.\</i\>

[^1]: Melek İbrahim Paşa. Güney - Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, 1998. <http://www.simurg.com.tr/default.asp?shop=0&page=show&action=69079>
[^2]: Melek İbrahim Paşa. <http://www.erzincan.net/index.php?option=com_content&task=view&id=1388&Itemid=109>
[^3]: ÖZCAN, ABDÜLKADİR. İBRÂHİM PAŞA, Melek. TDV İslâm Ansiklopedisi, 2000. <https://islamansiklopedisi.org.tr/ibrahim-pasa-melek>
[^4]: Bin Atlının Akınları. 2003.
[^5]: Edirne'deki Sarıca Paşa Camisi'nin restorasyonu tamamlandı. AA. com. <https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/edirnedeki-sarica-pasa-camisinin-restorasyonu-tamamlandi/842332>
