# Şeyh Ubeydullah Nehri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Ubeydullah_Nehri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şeyh Ubeydullah Nehri, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eeyh_Ubeydullah_Nehri (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1826
- **Doğum yeri:** Şemdinli
- **Ölüm tarihi:** 1883
- **Ölüm yeri:** Mekke
- **Çocuklar:** Seyyid Abdülkadir

**Şeyh Ubeydullah Nehri** ([Kürtçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt%C3%A7e): شيخ عبيدالله نهرى *Şêx Ubeydûllahê Nehrî*, 1826, [Şemdinli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemdinli) – ö. 1883, [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke))[^1] [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde hem Osmanlı'ya karşı hem de [Kaçarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1)a karşı isyan eden [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) lideri. [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) tarikatının [Halidî](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2lid%C3%AElik) kolunun şeyhlerinden Seyyid [Taha Hakkârî](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%A2h%C3%A2-y%C4%B1_Hakk%C3%A2r%C3%AE)'nin oğlu olup [Şeyh Ubeydullah İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Ubeydullah_%C4%B0syan%C4%B1) olarak adlandırılacak isyanı başlatmıştır. [Seyyid Abdülkadir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid_Abd%C3%BClkadir)'in (ö.1925) babasıdır.[^2]

## İsyanı

Bölgedeki Nasturi Hristiyanların desteğini de alan Şeyh Ubeydullah, Kürt milliyetçi niyetlerinin açık bir göstergesi olarak bölgedeki bir Hristiyan misyonere yazdığı mektupta şunları belirtti: *"500.000'den fazla aileden oluşan Kürt milleti ayrı bir halktır. Dinleri farklı, kanunları ve gelenekleri farklı... Biz de ayrı bir milletiz, işlerimizin bizim elimizde olmasını istiyoruz ki kendi suçlularımızın cezasında güçlü ve bağımsız olalım, diğer milletler gibi ayrıcalıklara sahip olalım ... Hedefimiz bu ... Aksi takdirde, İran ve Osmanlı hükümetlerinin ellerinde çektiği bu sürekli kötülüklere ve baskılara tahammül edemediği için bütün Kürdistan meseleyi kendi eline alacaktır.* "[^3]

Daha sonra [Kaçar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1)nın kuzeybatı Kürt bölgelerini işgal etti. Ubeydullah, bir [Kürdistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrdistan) devletinin tanınmasını ve bölge üzerindeki hakimiyetini talep etti. Milisleri [Kaçar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1) ordusu tarafından çok ağır bir şekilde yenildi ve kuvvetlerini Osmanlı topraklarına çekti. Topraklarının her iki tarafından saldırılarla karşı karşıya kalan Ubeydullah, 1881'de Osmanlı yetkililerine teslim oldu ve İstanbul'a getirildi. Oradan kaçarak bir süre Nehri'ye döndü. Ancak [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından tekrar tutuklandı ve günümüz Suudi Arabistan'ına, Hicaz'a sürgüne gönderildi. 1883'te [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke)'de öldü.[^4][^5]

[^1]: Şefik Can, M. Fethullah Gulen, Zeki Saritoprak, “Since Husam al-Din’s father was the head of Akhi group living in and around Konya, he was called “Akhi Turk”. (pg 78)
[^2]: Mehmet Kemal Işık (Torî), 'Seyyit Abdülkadir Efendi', Ünlü Kürt Bilgin ve Birinci Kuşak Aydınlar, Sorun Yayınları, İstanbul, Kasım 2000
[^3]: Olson, Robert W. The emergence of Kurdish nationalism and the Sheikh Said Rebellion, 1880-1925. University of Texas Press. (1989) s.3
[^4]: Olson, Robert W. (1989). The emergence of Kurdish nationalism and the Sheikh Said Rebellion, 1880-1925. University of Texas Press. ss.6-7 (ingilizce)
[^5]: Jwaideh, Wadie (2006-06-19). The Kurdish National Movement: Its Origins and Development. Syracuse University Press. s. 76. ISBN 978-0-8156-3093-7. (ingilizce)