# Şeyh Süleyman Mescidi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_S%C3%BCleyman_Mescidi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Şeyh Süleyman Mescidi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eeyh_S%C3%BCleyman_Mescidi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/%C5%9Eeyh_S%C3%BCleyman_mescidi_%282%29.jpg/1280px-%C5%9Eeyh_S%C3%BCleyman_mescidi_%282%29.jpg) * (Zeynep Sıla Şimşek, CC-BY-SA-4.0)* - **Yapı adı:** Şeyh Süleyman Mescidi - **Yer:** İstanbul, Türkiye - **Mezhep:** Sünnilik - **Açılış yılı:** 1453'ten sonra - **Mimari tür:** Mezar yeri veya kütüphane - **Mimari biçim:** Bizans mimarisi - **İnşaat başlangıç yılı:** 1118 - **İnşaat tamamlanma yılı:** 1124 - **Malzeme:** Tuğla, kesme taş ![Şeyh Süleyman mescidi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/%C5%9Eeyh_S%C3%BCleyman_mescidi.jpg/1280px-%C5%9Eeyh_S%C3%BCleyman_mescidi.jpg) *Şeyh Süleyman mescidi (Zeynep Sıla Şimşek, CC-BY-SA-4.0)* **Şeyh Süleyman Mescidi**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki [Doğu Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi) [Pantokrator Manastırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyrek_Camii)'nın bir parçası olan eski bir [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) binasından dönüştürülmüş bir [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)dir. Bizans döneminde kullanımı belirsizdir ve [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'teki [Bizans orta dönem mimarisinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_mimarisi) bir örneğidir. ## Yer Yapı, [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesinin Zeyrek mahallesinde, Zeyrek Sokak'ta, eski Pantokrator Manastırı'nın yaklaşık 120 metre güneybatısında, şimdi [Zeyrek Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyrek_Camii)'nin bir parçası olarak yer almaktadır. ## Tarihi ![Mescidin 1877 tarihli bir çizimde güneyden görüntüsü, Byzantine topographical studies, A.G. Paspates](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e3/Bibliothiki_tou_Pantokratoros.jpg) *Mescidin 1877 tarihli bir çizimde güneyden görüntüsü, Byzantine topographical studies, A.G. Paspates (Paspatēs, Alexandros Geōrgiou, 1814-1891. \[from old catalog\], public-domain)* Hristiyanlığın kabulünden önce yapılan, bir devlet yöneticisine ait olduğu düşünülen 1700 yıllık bir pagan mezarıdır. İstanbulun fethinden sonra Şeyh Süleyman efendi tarafından önce tekkeye sonra mescide çevirildi. Mescidin haziresinde yer alan isimsiz mezarın Şeyh Süleyman efendiye ait olduğu düşünülmektedir. Bu küçük sekizgen yapının 1453'ten önceki tarihi hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Bizans İmparatoriçesi [İrini Komnini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rini_%28II._%C4%B0oannis%27in_e%C5%9Fi%29) tarafından 1118-1124 yılları arasında inşa edilen büyük Pantokrator İsa Manastırı'nın bir parçası olduğu neredeyse kesindir. Bazı bilginlere göre bir mezar yeri olabilirken, diğerleri ise manastırın kütüphanesi olduğunu düşünmektedirler. Mescit çok [nişli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) bir yapıdır ve nişlerin içerisine definler yapılır. Buradaki birçok gömünün Bizans döneminde kaldırıldığı ve yerine Hristiyanlıkla birlikte yeni gömüler yapıldığı düşünülmektedir. Mescidin altında derin bir su kuyusu bulunmasına rağmen kuyunun ne için yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Mescidin bir diğer ilginç yanı ise yapılan çalışmalarda çatısında amforaların bulunmasıdır.[^1] 1453'te [İstanbul'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)'den kısa bir süre sonra [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) döneminde bina Şeyh Süleyman Halîfe (? –1491) tarafından camiye dönüştürüldü. Her halükarda, binanın vakfa bahşedildiğine ait belge eksiktir. 1756'daki büyük Cibali yangından sonra bina, Sultan [III. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mustafa) döneminde Kazgan Asan Ağa tarafından restore edilmiş ve yakınlardaki [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese)ye tahsis edilmiştir.1700'lü yıllardan itibaren birçok yangını atlatan mescide hiçbir dönemde minare eklenmemiştir. ## Tanımı Yapı kare planlıdır ve [pandantifli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pandantif_%28mimarl%C4%B1k%29) alçak sekizgen bir [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe) ile örtülüdür. Yapının içinde köşelerde dört [niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) yer almaktadır. Yeraltında kubbe [tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonoz)la örtülü sekiz nişli bir mezar mahzeni vardır. Alt kısmın duvar örgüsü [kesme taş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kesme_ta%C5%9F)tan, üst kısımda ise [tuğla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fla)dan yapılmıştır. Binanın yakınında bir Bizans [sarnıcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarn%C4%B1%C3%A7) halen ayaktadır. ## Dış bağlantılar - [3D reconstruction](http://www.byzantium1200.com/pantocra.html) of the Pantokrator Monastery at the *Byzantium 1200* project [^1]: Çatısında amfora, bodrumunda pagan mezarı bulunan Şeyh Süleyman Mescidi dikkat çekiyor İhlas Haber Ajansı.