# Şeyh Ahmed > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Ahmed > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Şeyh Ahmed, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eeyh_Ahmed (CC-BY-SA-4.0) **Şeyh Ahmed**, [Altın Orda Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti)'nin 1481-1502 yılları arasında hüküm süren son hanı. ## Hanlığı ![III. İvan'ın Altın Orda Devleti'ne vergi vermeyi reddetmesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/02/Kivshenko_Ivan_III_tears_off_the_khans_missive_letter.jpg) *III. İvan'ın Altın Orda Devleti'ne vergi vermeyi reddetmesi (Aleksey Kivshenko, public-domain)* 1492'de hanlık tahtına oturan Şeyh Ahmed hakimiyeti süresince [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)-[Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Knezli%C4%9Fi) ittifakına karşı mücadele etti. 1498-1499 kışından beri zorlu geçen kış mevsimleri, ordusu atlılara dayalı [Altınordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) odaklı siyasi gelişmeler [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) kuzeyindeki durumu ciddi anlamda etkiledi. Nitekim, [Altınordu Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_hanlar%C4%B1_listesi) Şeyh Ahmed, [Akkerman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkirman_Kalesi) civarını yurtluk olarak kullanma talebinin [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından reddedilmesi üzerine, yeniden eski müttefiki [Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'yla yakınlaştı. 1500-1501 dönemindeki elçi teatileri sonucunda [Altınordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) arzu ettiği sonucu alamazken, ülkesi Kırım akınları nedeniyle büyük tahribata uğrayan ve doğuda ([Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın müttefiki) [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Knezli%C4%9Fi)'nın 1500 yılında başlattığı savaşta yenilgilerle karşılaşan [Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Büyük Dükü [Alexander](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexander_Jagiellon) en azından güney cephesinde barışı sağlama ümidiyle 27 Kasım 1500'de [Kiev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiev) Voyvodası Dimitri Putyatiç'i [Mengli Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mengli_Giray)'ın huzuruna gönderdiyse de, olumlu yanıt alamadı. 11 Ocak 1501'de [Altınordu Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_hanlar%C4%B1_listesi) Şeyh Ahmed, [Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Lehistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a gönderdiği elçilik heyetiyle [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)/[Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)-[Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Knezli%C4%9Fi) ittifakına karşı ittifak önerdiyse de, o da amacına ulaşamadı ve [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m) kuzeyindeki bozkıra yerleşmekle yetindi. [Altınordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti)-[Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)/[Lehistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) yakınlaşmasından ve kuzeyindeki [Altınordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) askerî tehdidinden endişe duyan [Mengli Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mengli_Giray) 1501 ilkbaharında [Lehistan Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Johan Albert](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._John_Albert)'e elçi gönderdiyse de, 11 Haziran 1501'de Leh kralının ölümüyle bu girişim de sonuçsuz kaldı. Bütün bu diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması ya da başarısız olması sonrasında sahada askeri çarpışmalar hız kazandı. 4 Kasım 1501'de [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Knezli%C4%9Fi) ordusu [Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ordusunu [Mstsislaw](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mstsislaw)'da büyük bir yenilgiye uğrattı. Eşzamanlı olarak [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ordusu [Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) toprakları üzerinden [Lehistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a kadar uzanarak [Sandomierz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sandomierz) Voyvodalığının topraklarını yağmaladı. [Altınordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) ise [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Knezli%C4%9Fi)'ya bağlı [Novhorod-Siverskyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Novhorod-Siverskyi) ve [Rylsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rylsk%2C_Rusya)'yı ele geçirdi. Bu başarılarına güvenerek kışlamak için [Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'dan [Kiev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiev)'i talep eden Şeyh Ahmed red yanıtı alınca, [Kaniv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaniv)'e yerleşti. Bununla birlikte, yine çok sert geçen 1501/1502 kışı [Altınordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti)'nun büyük insan ve at kaybına yolaçtı.[^1] 1502 ilkbaharında [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) üzerine yürümek isteyen Şeyh Ahmed, yıpranmış ordusunun büyük bölümünün (ve eşinin) Kırım Hanı [Mengli Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mengli_Giray)'ın safına geçmesiyle karşı karşıya kaldı. Ordusunun kalan kısmının Kırım ordusuna yenilmesinin ardından, [Litvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ya sığınmasıyla[^2] [Altınordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) tarihe karıştı.[^3] [^1]: "The Routledge Handbook of the Mongols and Central-Eastern Europe", haz. Alexander V. Maiorov & Roman Hautala, Routledge, (2021), s.378-379 [^2]: "History of the Mongols from the 9th to the 19th Century", Henry Hoyle Howorth, Longmans, Green, and Co. (1880), OCLC 49793717, c.2, s.346 [^3]: "The Crimean Khanate and Poland-Lithuania", Dariusz Kołodziejczyk, Brill, Leiden/Boston (2011), s.26-27