# Şevki Bektöre > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eevki_Bekt%C3%B6re > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Şevki Bektöre, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eevki_Bekt%C3%B6re (CC-BY-SA-4.0) - **Adı:** Şevki Bektöre; Şevqiy Bektöre - **Doğum tarihi:** 1888 - **Doğum yeri:** Kavlaklar, Dobruca, Romanya - **Ölüm tarihi:** 18 Aralık 1961 - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Meslek:** Şair, eğitimci, akademisyen; aktivist - **Dil:** Kırım Tatarcası - **Milliyet:** Kırım Tatarı - **Dönem:** 20. yüzyıl - **Evlilikler:** Hamide Bektöre **Şevki Bektöre** (Şevqiy Bektöre Шевкъий Бектёре), [Kırım Tatarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) asıllı [şair](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair), [eğitimci](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96%C4%9Fretmen), [akademisyen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akademisyen) ve [aktivist](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aktivizm).[^1] ## Hayatı Şevki Bektöre, 1888 yılında [Kırım Tatarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) bir ailenin ikinci kuşak bireyi olarak [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)'nın [Dobruca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dobruca) bölgesindeki Kavlaklar (günümüzdeki ismiyle 'ye bağlı) köyünde doğdu. Henüz 5 yaşındayken ailesiyle [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'ye göç ederek, [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir)'in [Sivrihisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivrihisar) ilçesinin [Karakaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakaya%2C_Sivrihisar) köyüne taşındılar. İlkokulu Eskişehir'de bitirdikten sonra geldiği [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da birçok Kırım Tatarı ile tanıştı. [İstanbul Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%C3%9Cniversitesi) [İlahiyat Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lahiyat_fak%C3%BCltesi)'nde eğitim gördü. Burada tanıdığı Kırım Tatarları aracılığıyla katıldığı [Kırım Tatar Talebe Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatar_Talebe_Cemiyeti)'nin aktif bir üyesi oldu.[^2] ### Tutuklanması Bektöre, [Kırım Tatarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) için özel olarak düzenlenmiş ilk [Arap kökenli alfabe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_harfleri) taslağını hazırladı ve [Kırım Tatarcası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarcas%C4%B1) ve [Türkmence](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmence) ders kitaplarını yazdı. Kırım, [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) ve [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da [Türkmenistan SSC](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti)'nde görev yapmış olan Bektöre 18 Mart 1932 tarihinde “Gizli Türkmen Millî Örgütü'ne üye olmak” suçlamasıyla tutuklandı. KGB'nin öncülü olan NKVD'nin Devlet Siyasi Direktörlüğü ([OGPU](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCm-Birlik_Devlet_Siyasi_%C4%B0daresi)) birimi tarafından tutuklandı. 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve [Özbekistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbekistan)'daki tarım çalışma kamplarına, önce [Zarafşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaraf%C5%9Fan)'a, sonra Taşkent yakınlarındaki Zengi-Ata'ya gönderildi. Yetişkin hayatının büyük bölümünü [Josef Stalin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Josef_Stalin) döneminin [gulag](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gulag)larında geçirdi. 1948'deki savaştan sonra serbest bırakılmış görünse de, Özbekistan'ın Yangiyul şehrinde yerleşti ve pasaport talebi için yetkililere mektup yazmaya başladı. 17 Aralık 1948'de [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'nın [Krasnoyarsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnoyarsk) kentinin kuzeyindeki [Yenisey Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenisey) üzerinde Bolşaya Murta kasabasına hayatını sürdürürken "tehlikeli bir insan olmak" suçundan sorumlu tutuldu. Burada bir tuğla kooperatifinde bekçi olarak çalıştı. Daha sonra atları ve inekleri gütmeye başladı ve sepet dokumacılığı yaptı.[^3] ### Serbest kalışı Stalin'in ölümünden sonraki görece yumuşama döneminde, 1957 yılında [Kruşçev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikita_Kru%C5%9F%C3%A7ev) tarafından afla serbest bırakıldı ve ailesinin bulunduğu [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'ye göç edebildi. 1960 yılında Türkiye'deki Kırım Tatar Millî Hareketi başkanı seçildi.[^4] ### Ölümü ve anıları Bektöre, 18 Aralık 1961 tarihinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da hayatını kaybetti. Cenazesi [Edirnekapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1)'ya gömüldü. Eserleri Saadet Bektöre tarafından kaydedilmiş ve Eroğlu Matbaası tarafından 1965 yılında "Volga Kızıl Akarken" başlığı ile yayınlanmıştır.[^5][^6] [^1]: Anaurt. Шевкъий Бекторе. anaurt. [^2]: Allworth, Edward A.. The Tatars of Crimea: Return to the Homeland : Studies and Documents. Duke University Press, 1998, s. 343. [^3]: Anaurt. Шевкъий Бекторе. anaurt. [^4]: Sakarya, Ercan. Gurbet mektupları. Kalgay. [^5]: Sakarya, Ercan. Gurbet mektupları. Kalgay. [^6]: Bektöre, Saadet. Volga kızıl akarken. 1965.