# Şerif Hamşioğlu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerif_Ham%C5%9Fio%C4%9Flu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şerif Hamşioğlu, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eerif_Ham%C5%9Fio%C4%9Flu (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ed/%C5%9Eerif_Bey_Him%C5%9Fia%C5%9Fvili.png)
* (public-domain)*

- **Yerli isim:** შერიფ ხიმშიაშვილი
- **Doğum tarihi:** 1829/7 Ocak 1833
- **Doğum yeri:** Hulo, Çıldır Beylerbeyliği, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1892; (59-63 yaşlarında)
- **Ölüm yeri:** Sankt-Peterburg, Sankt-Peterburg Guberniyası, Rus İmparatorluğu
- **Yattığı yer:** Mtisubani, Gürcistan
- **Çocukları:** Temür Paşa; Cemal Paşa
- **Ebeveynleri:** Ahmed Paşa; Dudu Hanım
- **Hizmetyılları:** 1840'lar – 1892
- **Savaşları:** Kırım Savaşı; 93 Harbi

[Grandük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grand%C3%BCk) **Şerif Hamşioğlu** veya yerli adıyla **Şerip Himşiaşvili** (; ; d. 1829/7 Ocak 1833, [Hulo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulo) – ö. 1892, [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [derebeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derebeyi) ve sonradan [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) generali. [Acaralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Acara_%28tarih%C3%AE_b%C3%B6lge%29) [Hamşioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Him%C5%9Fia%C5%9Fvili) hânedanına mensup olan Şerif, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sırasında saf değiştirerek Rusya'ya kaçtı. Savaşın akabinde Acara, Rusya tarafından ilhak edildi; böylece mülklerini koruyabildi, orduya katılarak Grandük ve general rütbelerine terfi etti.

## Hayatı

### Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı

Şerif Hamşioğlu, 1829'da veya 7 Ocak 1833'te [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Çıldır Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_%28eyalet%29)'ndeki [Hulo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulo) kasabasında doğdu. Babası, Osmanlı hizmetindeki [Yukarı Acara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Acara_%28tarih%C3%AE_b%C3%B6lge%29)'nın (*Acara-yı Ulya*) yarı-özerk [derebeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derebeyi) olan ve [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) [Hamşioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Him%C5%9Fia%C5%9Fvili) (Himşiaşvili) soyuna mensup [Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'dır; annesi ise Bezhanidze ailesinden Dudu Hanım'dır. Dedesi [Selim Hamşioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selim_Ham%C5%9Fio%C4%9Flu)'dur. Babasının Ekim 1836'da ölümü sırasında Şerif henüz reşit olmadığı için aile mülklerini geçici olarak annesi yönetiyordu. Bu müddet zarfında Şerif'in Penek vadisi beyi olan amcası [Kör Hüseyin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6r_H%C3%BCseyin_Bey), Hamşioğlu prensliği ve dukalığının başı olarak kabul edildi.[^1] Şerif Bey reşit olana kadar, Kör Hüseyin Bey 1840'larda Osmanlı Devleti'ne karşı ciddi derecede bir isyân çıkardı; bunun nedeni, derebeylerinin özerk yönetiminin [Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) reformları kapsamında neredeyse yok edilmesi idi.[^2]

![Şerif Paşa'nın portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/%C5%9Eerif_Him%C5%9Fia%C5%9Fvili.jpg)
*Şerif Paşa'nın portresi (public-domain)*

Şerif Paşa, Yukarı Acara'nın bir derebeyi olarak [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Osmanlı saflarında [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)la savaştı.[^3] Topraklarından, Osmanlı idaresindeki [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum) ile Rus kontrolündeki [Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska)'yı birbirine bağlayan oldukça stratejik bir yol geçiyordu.[^4] [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) esnâsında Şerif Paşa, Osmanlı Devleti'nin tarafında yer almayı reddederek Ruslar'ın Batum ve Acara'yı ele geçirme teşebbüsüne destek verdi.[^5] Bu girişim muvaffakiyetsizlikle sonuçlanınca, zar zor canını kurtarabilen paşa Ahıska'ya kaçtı; bu sırada bir Osmanlı müfrezesi, paşanın ihânetinden dolayı [Skhalta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Skhalta)'daki konağını tahrip etti.[^6]

### Rus İmparatorluğu'ndaki yaşamı

[1878 Berlin Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281878%29) neticesinde [Acara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Acara_%28tarih%C3%AE_b%C3%B6lge%29) bölgesi [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına katıldı. Kasım 1878'de Şerif Hamşioğlu, Acara'nın ileri gelenlerinden müteşekkil bir heyetin başında [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e giderek [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) müellifler ve devlet adamlarıyla görüştü. Bu temaslar, Rus idaresi altındaki Acara'nın, Gürcistan'ın diğer kısımlarıyla yeniden birleşmesi münasebetiyle gerçekleşti. Şubat 1879'da Rus Devleti, Hamşioğlu'nun hizmetlerini takdir ederek kendisine ait arazilerin emniyetini temin etti; aynı zamanda [Grandük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grand%C3%BCk) ve [*tümgeneral*](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCmgeneral) rütbeleriyle ödüllendirildi, bundan sonra *Şerif-Bey Acarlı* (*Sherif-Beg Adzharsky*) adıyla anılacaktı. 1879'dan Mayıs 1891'e kadar Kafkas Askerî Bölgesi'nde vazife gördü. 1883'te [Ortodoks Hristiyanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoksluk) kabul ederek vaftiz oldu ve *Aleksandr Aleksandroviç Acarski* ismini aldı.[^7]

![Şerif Hamşioğlu'nun Rus ordusuna katıldıktan sonraki portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/Sheriph-Begi_%28Khimshiashvili%29.jpg)
*Şerif Hamşioğlu'nun Rus ordusuna katıldıktan sonraki portresi (public-domain)*

Şerif Hamşioğlu, 1892'de 59-63 yaşlarında [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'da öldü. Naaşı, Acara'da [Hihani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hihani) yakınlarındaki [Mtisubani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mtisubani)'de bulunan yazlık köşküne defnedildi.[^8] 1873'te inşâ edilen [Skhalta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Skhalta)'daki eski konağı ise günümüzde anısına müze olarak hizmet vermektedir.[^9]

### Mirası

Şerif Hamşioğlu'nun 17 çocuğu bulunuyordu. Oğullarından [Cemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Cemal_Pa%C5%9Fa) (ö. 1924) ile [Temür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Tem%C3%BCr_Pa%C5%9Fa) (1860-1921) [*paşa*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa) unvanını kazanmış, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Demokratik_Cumhuriyeti)'da askerî ve siyasî alanlarda mühim hizmetler gerçekleştirdiler.[^10] [Bolşevikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevikler)'in iktidarı ele geçirip Gürcistan'ı işgal etmesi üzerine, [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Sovyet_Federatif_Sosyalist_Cumhuriyeti)'daki Hamşioğulları [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'ye iltica etmek zorunda kaldılar. [Demokrat Parti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demokrat_Parti_%281946%29)'nin iktidara gelişine kadar ülkenin çeşitli şehirlerinde yaşadılar.[^11]

[^1]: Turmanidze, Otar. შერიფ ხიმშიაშვილის მეურნეობა. South-West Georgia. Conference Materials, 2013, s. 41-43. <http://archives-ajara.gov.ge/text_files/ge_file_233_1.pdf>
[^2]: Umikashvili, Petre. ოსმალოს საქართველო. Iveria, 26 Mayıs 1877, s. 14. <https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/13658/3/Iveria_2011_N13.pdf>
[^3]: Gogitidze, Mamuka. Военная элита Кавказа: Генералы и адмириалы из Грузии. Научно-исследовательский центр истории, 2007, s. 253. <https://www.vestarchive.ru/kritika-i-bibliografiia/2919-izdana-kniga-lvoennaia-elita-kavkaza-generaly-i-admiraly-iz-gryziir.html>
[^4]: Palgrave, Gifford. Reports from Her Majesty's Consuls on the Manufactures, Commerce, &c. of Their Consular Districts. Great Britain Foreign Office, 1869, s. 362. <https://books.google.com/books?id=a97NAAAAMAAJ>
[^5]: Rayfield, Donald. Edge of Empires: A History of Georgia. Reaktion Books, 2012, s. 304. <https://archive.org/details/edgeofempireshis0000rayf>
[^6]: Gogitidze, Mamuka. Военная элита Кавказа: Генералы и адмириалы из Грузии. Научно-исследовательский центр истории, 2007, s. 253. <https://www.vestarchive.ru/kritika-i-bibliografiia/2919-izdana-kniga-lvoennaia-elita-kavkaza-generaly-i-admiraly-iz-gryziir.html>
[^7]: Badem, Candan. Çarlık Rusyası Yönetiminde Kars Vilayeti. Birzamanlar Yayıncılık, 2010, s. 145. <https://www.kitapyurdu.com/kitap/carlik-rusyasi-yonetiminde-kars-vilayeti/150706.html>
[^8]: Gogitidze, Mamuka. Военная элита Кавказа: Генералы и адмириалы из Грузии. Научно-исследовательский центр истории, 2007, s. 253. <https://www.vestarchive.ru/kritika-i-bibliografiia/2919-izdana-kniga-lvoennaia-elita-kavkaza-generaly-i-admiraly-iz-gryziir.html>
[^9]: Sherip Khimshiashvili Museum in Skhalta. <http://www.adjaramuseums.ge/en/?page=showmus&mid=11>
[^10]: Gogitidze, Mamuka. Военная элита Кавказа: Генералы и адмириалы из Грузии. Научно-исследовательский центр истории, 2007, s. 253. <https://www.vestarchive.ru/kritika-i-bibliografiia/2919-izdana-kniga-lvoennaia-elita-kavkaza-generaly-i-admiraly-iz-gryziir.html>
[^11]: Sever, Metin. Kafdağı'nın bu Yüzü: Türkiye'deki Kafkas Kökenliler. Doğan Kitapçılık, 1999, s. 138-139. <https://archive.org/details/kafdagnnbuyuzutu0000seve>
